I SA/Gd 903/10

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. D. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 2007 r. postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Wnioskiem złożonym na formularzu PPF w dniu 10 listopada 2010 r. (data stempla pocztowego) A. D. zwrócił się o przyznanie w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach złożonym przez wnioskodawcę nie uzyskuje on żadnych dochodów, nie posiada oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, jego majątek stanowi mieszkanie o powierzchni 141 m2. Wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dwoma synami, z których jeden jest małoletni. Starszy z braci otrzymuje wynagrodzenie za pracę w wysokości 2300 zł, które jest jedynym źródłem utrzymania trzyosobowej rodziny. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wskazał, że aktualnie nie ma pracy, jego młodszy syn uczy się i tylko dzięki starszemu synowi i rodzinie mogą sobie jakoś poradzić finansowo. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. – przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przywołane przepisy regulujące instytucję prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem – co wymaga podkreślenia – to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Stosownie do art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Na podstawie wskazanego przepisu referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 17 grudnia 2010 r. wezwał wnioskodawcę do przedłożenia w terminie 14 dni następujących dokumentów źródłowych: wyciągów ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawcę i jego dorosłego syna rachunków bankowych i innych, na których gromadzone są środki pieniężne, w tym kont i lokat dewizowych, z ostatnich trzech miesięcy wraz z historią dokonanych na rachunkach operacji, a w przypadku ich nieposiadania oświadczenia złożonego przez każdego z nich w tym przedmiocie, oświadczenia, czy wnioskodawca ma status osoby bezrobotnej, jeżeli tak przedłożenia dokumentu potwierdzającego tę okoliczność, oświadczenia w przedmiocie charakteru pomocy otrzymanej od członków rodziny, jak również oświadczenia, czy korzysta obecnie z jakichkolwiek form pomocy społecznej, jeżeli tak przedłożenia kopii dokumentów potwierdzających jej charakter oraz wysokość, oświadczenia w przedmiocie otrzymywania lub płacenia alimentów na rzecz małoletniego syna oraz dokumentów okoliczność tę potwierdzających, zaświadczenia od pracodawcy syna o wysokości miesięcznego wynagrodzenia, dokumentów z okresu ostatnich trzech miesięcy obrazujących wysokość miesięcznych wydatków związanych z bieżącymi kosztami utrzymania, oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na wnioskodawcę lub syna pojazdów mechanicznych. Powyższe wezwanie, wobec niemożności jego doręczenia wnioskodawcy, zostało złożone w placówce pocztowej w dniu 22 grudnia 2010 r. Ponowne awizowanie przesyłki nastąpiło w dniu 30 grudnia 2010 r., ale nie została ona podjęta przez adresata i powróciła do nadawcy. W tej sytuacji uznać należało, iż wezwanie zostało wnioskodawcy doręczone w trybie art. 73 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu, na jaki składa się przesyłkę w placówce pocztowej. Tym samym należało przyjąć, że wezwanie doręczono wnioskodawcy w dniu 5 stycznia 2011 r., a zakreślony dla przedłożenia dokumentacji źródłowej termin upłynął bezskutecznie z dniem 19 stycznia 2011 r. Zważyć należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie prowadzi się dochodzenia, w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie. Jak już bowiem wskazano, sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Z tych względów uznano, że wnioskodawca nie wykazał, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.