I SA/Gd 904/08
WyrokWSA w Gdańsku2009-04-21
Skład orzekający: Ewa Kwarcińska, Danuta Oleś, Alicja Stępień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy jest zobowiązany do zawieszenia postępowania zażaleniowego w sytuacji, gdy rozpatrzenie sprawy jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Naczelny Sąd Administracyjny w innej, indywidualnej sprawie?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie jest zobowiązany do zawieszenia postępowania zażaleniowego, jeśli rozstrzygnięcie w danej sprawie nie jest uzależnione od wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnięcia w innej, indywidualnej sprawie. Orzeczenie NSA w innej sprawie może wpływać na interpretację przepisów, ale nie stanowi zagadnienia wstępnego, którego rozpatrzenie jest konieczne do wydania rozstrzygnięcia w sprawie zażaleniowej.Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o wydanie zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach, który został odmówiony z powodu istnienia zaległości. Strona złożyła zażalenie wraz z wnioskiem o zawieszenie postępowania zażaleniowego, argumentując koniecznością rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez NSA w innej sprawie. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił zawieszenia postępowania i utrzymał w mocy postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia. Strona złożyła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędziowie Sędzia WSA Danuta Oleś, Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Protokolant Sekretarz Sądowy Alicja Landowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2009 sprawy ze skargi J. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 7 listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania zażaleniowego oddala skargę.
Pismem z dnia 18 czerwca 2007 r. J.J. złożył w Urzędzie Skarbowym wniosek o wydanie zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach. Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem Nr [...] z dnia 25 czerwca 2008 r. odmówił wydania zaświadczenia o żądanej treści z uwagi na istnienie zaległości podatkowych na koncie podatnika.
Pismem z dnia 25 czerwca 2008 r. J.J. złożył zażalenie na to rozstrzygnięcie wraz z wnioskiem o zawieszenie postępowania zażaleniowego z uwagi na konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem Nr [...] z dnia 5 września 2008 r. odmówił zawieszenia postępowania zażaleniowego w niniejszej sprawie oraz postanowieniem Nr [...] z dnia 8 września 2008 r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Nr [...] z dnia 25 czerwca 2008 r., którym odmówiono stronie wydania zaświadczenia o żądanej treści na dzień 25 czerwca 2008 r.
W zażaleniu na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 5 września 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania zażaleniowego strona zarzuciła naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 O.p. i art. 217 § 1 i § 2 w zw. z art. 210 § 4 w zw. z art. 219 O.p.
W uzasadnieniu wskazano na konieczność zawieszenia postępowania wszczętego wnioskiem z 18 czerwca 2007 r. o wydanie zaświadczenia do czasu rozpatrzenia przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 grudnia 2007 r. w sprawie [...], który oddala skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 20 sierpnia 2007 r., utrzymując w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 25 maja 2007 r. odmawiające wydania zawieszenia na dzień 25 maja 2007 r. o żądanej przez stronę treści.
Po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie z dnia 5 września 2008 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 7 listopada 2008 r. nr [...] utrzymał je w mocy. W uzasadnieniu podkreślił, że rozstrzygnięcie w sprawie zapoczątkowanej wnioskiem skarżącego z dnia 18 czerwca 2007 r. nie jest uzależnione od wydania wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie skargi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 20 grudnia 2007 r. w sprawie [...].
J.J. pismem z dnia 26 listopada 2008 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej Nr [...] z dnia 7 listopada 2008 r., zarzucając organom podatkowym naruszenie przepisów:
- art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez błędne zastosowanie,
- art. 201 § 1 pkt 2 ustawy - Ordynacja podatkowa poprzez błędne zastosowanie.
W złożonej skardze pełnomocnik strony wniósł również o przeprowadzenie dowodu z:
- z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 2008 r. Sygn. akt [...],
- akt sprawy znajdujących się w Wojewódzkim Sądzie administracyjnym w Gdańsku Sygn. akt [...] w sprawie skargi strony na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej Nr [...] z dnia 8 września 2008 r.,
- akt postępowania kasacyjnego Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej od wyroku WSA w Gdańsku z dnia 22 kwietnia 2008 r. Sygn. akt [...],
- akt postępowania kasacyjnego Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargi kasacyjnej J.J. od wyroku WSA w Gdańsku z dnia 20 grudnia 2007 r. Sygn. akt [...].
W odpowiedzi na skargę Dyrektora Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Wyjaśnić również należy, iż stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie nie wskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę. Skargę według oceny Sądu należało oddalić.
Na wstępie wskazać należy, że ustawodawca w art. 201 § 1 pkt 2 - Ordynacja podatkowa przewidział możliwość zawieszenia postępowania z urzędu w sytuacji, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji (postanowienia) jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Zagadnienie wstępne jest to zagadnienie materialnoprawne, otwarte i samoistne, należące do właściwości innego organu lub sądu, od rozstrzygnięcia którego zależy wynik sprawy głównej. W sytuacji przewidzianej w art. 201 § 1 pkt 2 ustawy - Ordynacja podatkowa wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego przez inny organ, niż ten, który prowadzi postępowanie lub sąd, przy czym ustalenie czy w sprawie w istocie zaistniała konieczność wyjaśnienia zagadnienia wstępnego należy do organu podatkowego. Zagadnienie wstępne nie powstaje zatem w przypadku, gdy na rozpatrzenie i wydanie decyzji podatkowej (postanowienia) mogą mieć wpływ ustalenia faktyczne dokonane przez inny organ. Obligatoryjne zawieszenie postępowania jest uzależnione od wystąpienia zagadnienia, które samo w sobie może być przedmiotem odrębnego postępowania i ze względu na przedmiot sprawy jego rozpatrzenie należy do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie.
W ocenie pełnomocnika strony zagadnieniem wstępnym, którego rozstrzygnięcie warunkuje orzekanie w niniejszej sprawie, jest rozpatrzenie przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie skargi kasacyjnej wniesionej przez J.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 grudnia 2007 r. Sygn. akt [...]. rozstrzygającego o legalności orzeczeń odmawiających wydania zaświadczenia o żądanej treści na dzień 25 maja 2007 r.
W ocenie Sądu Naczelny Sąd Administracyjny może dokonać rozstrzygnięcia w sprawie skargi kasacyjnej złożonej przez pełnomocnika strony w innej sprawie indywidualnej i będzie ono obowiązywało tylko w tej danej sprawie. Może mieć ono wpływ na interpretację przepisów dokonywaną przez organy podatkowe, jednakże nie jest zagadnieniem wstępnym, którego rozpatrzenie przez sąd byłoby konieczne do wydania przez organ podatkowy rozstrzygnięcia w sprawie zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Nr [...] z dnia 25 czerwca 2008 r. odmawiające wydania zaświadczenia o żądanej treści na dzień 25 czerwca 2008 r., a więc daty o rok późniejszej.
Skoro wydanie rozstrzygnięcia przez Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej przez stronę treści na dzień 25 czerwca 2008 r. - w związku z którym toczyło się postępowanie zażaleniowe - nie było uzależnione od wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie rozstrzygnięcia w innej sprawie indywidualnej (w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści na dzień 25 maja 2007 r.), to pomiędzy postępowaniem kasacyjnym prowadzonym przez Naczelny Sąd Administracyjny a postępowaniem zażaleniowym w sprawie zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Nr [...] z dnia 25 czerwca 2008 r. nie zachodził związek, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 O.p.
Zagadnienie wstępne (kwestia prejudycjalna), to taka sytuacja, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia występującego w sprawie, może wpływać na wynik postępowania, a tym samym uzasadnia celowość wstrzymania czynności w postępowaniu administracyjnym do czasu rozstrzygnięcia tej istotnej kwestii. Przez pojęcie zagadnienia wstępnego w postępowaniu administracyjnym należy rozumieć przeszkodę powstającą lub ujawniającą się w toku postępowania, której usunięcie jest istotne z punktu widzenia możliwości realizacji celu postępowania administracyjnego i ma bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania. Jest to zagadnienie odrębne od sprawy administracyjnej, na tle której wystąpiło.
Nie może budzić wątpliwości, że orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jakie może zapaść w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej wniesionej przez skarżącego, nie ma charakteru prejudycjalnego. Sąd ten nie rozstrzyga bowiem zagadnienia, które pozostaje z niniejszym postępowaniem w takim związku, że warunkuje możliwość dalszego jego prowadzenia, a treść rozstrzygnięcia ma bezpośredni wpływ na wynik postępowania. Przedmiotem postępowania toczącego się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w następstwie wniesienia środka odwoławczego jest bowiem dokonanie kontroli orzeczenia sądu pierwszej instancji z punku widzenia jego zgodności z prawem. Chodzi więc o badanie legalności rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a nie rozstrzyganie o okolicznościach, których ustalenie stanowić ma niezbędny element rozpoznania sprawy.
Oczywiste jest przy tym to, że organ przy rozpoznaniu sprawy może kierować się interpretacją przepisów prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny, nie jest nią jednak związany.
Jeżeli chodzi natomiast o zarzut naruszenia art. 217 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa zdaniem Sądu jest on bezzasadny z uwagi na fakt, iż zarówno postanowienie organu pierwszej jak i drugiej instancji zawierają wszystkie wymagane prawem elementy tj. oznaczenie organu podatkowego, datę jego wystawienia, oznaczenie strony, powołanie podstawy prawnej, pouczenie o możliwości wniesienia zażalenia oraz podpis osoby upoważnionej, jak również uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie winno wskazywać podstawę dokonanego rozstrzygnięcia przedstawiając sytuację faktyczną podatnika w porównaniu do obowiązujących przepisów prawa. W zaskarżonym postanowieniu przedstawiono sytuację faktyczną podatnika oraz przywołano obowiązujące w danej sprawie przepisy prawa, dokonano również ich porównania z zaistniałymi w tej sprawie okolicznościami.
Rozpatrując niniejszą sprawę Sąd przychylił się do wniosku dowodowego zawartego w skardze w ten sposób, że dopuścił dowód z wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wraz z ich uzasadnieniami: z dnia 22 stycznia 2009 r., w sprawie [...], (w aktach nin. sprawy) oraz z dnia 22 kwietnia 2008 r., w sprawie [...] i z dnia 20 grudnia 2007 r. w sprawie [...] (oba w aktach administracyjnych).
Akta tych spraw w związku z toczącym się postępowaniem kasacyjnym nie mogły zostać włączone do akt niniejszej sprawy (k. 31-32). Natomiast treść wyroków i uzasadnień w sprawach [...], [...], [...] została uwzględniona przy ocenie zasadności skargi złożonej w niniejszej sprawie.
Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił poglądu, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa i w związku z tym na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło