I SA/Gd 904/24
WyrokWSA w Gdańsku2025-01-29
Skład orzekający: Małgorzata Gorzeń, Elżbieta Rischka, Irena Wesołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy niedochowanie 6-miesięcznego terminu na zgłoszenie nabycia rzeczy lub praw majątkowych w drodze dziedziczenia skutkuje utratą prawa do zwolnienia z podatku od spadków i darowizn, oraz czy organ podatkowy miał obowiązek zawiadomienia o uchybieniu tego terminu na podstawie ustawy COVID-19?Ratio decidendi
Termin 6-miesięczny na zgłoszenie nabycia rzeczy lub praw majątkowych w drodze dziedziczenia ma charakter materialnoprawny i jest terminem zawitym, którego niedochowanie skutkuje utratą prawa do zwolnienia z podatku i nie podlega przywróceniu. Obowiązek zawiadomienia strony o uchybieniu terminu na podstawie art. 15 zzzzzn2 ustawy COVID-19 powstaje tylko wtedy, gdy uchybienie nastąpiło w okresie obowiązywania stanu epidemii, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.Stan faktyczny
D.S. wraz z innymi spadkobiercami nabyła spadek po R.S. na podstawie aktu poświadczenia dziedziczenia z 13 maja 2022 r. Termin 6-miesięczny na zgłoszenie nabycia spadku upłynął 13 listopada 2022 r. D.S. złożyła formularz SD-Z2 dopiero 17 stycznia 2023 r., po upływie terminu. Organ podatkowy ustalił zobowiązanie podatkowe i odmówił przyznania zwolnienia z podatku od spadków i darowizn z powodu niedochowania terminu. Skarżąca podniosła zarzuty naruszenia przepisów podatkowych i ustawy COVID-19, twierdząc, że organ powinien był zawiadomić ją o uchybieniu terminu i umożliwić przywrócenie terminu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia WSA Irena Wesołowska /spr./, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Kotlarek, , po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 4 września 2024 r., nr 2201-IOM.4104.72.2024 w przedmiocie podatku od spadków i darowizn oddala skargę.
Aktem poświadczenia dziedziczenia z 13 maja 2022 r. poświadczono, że spadek po R.S., zmarłym 1 kwietnia 2022 r. z mocy ustawy nabyli z dobrodziejstwem inwentarza D.S. (żona spadkodawcy) oraz B.S. i T.S. (synowie spadkodawcy), w udziałach wynoszących 1/3 części. Powyższy akt poświadczenia dziedziczenia został zarejestrowany 13 maja 2022 r. pod numerem [...] w rejestrze spadkowym prowadzonym przez Krajową Radę Notarialną.
W dniu 1 grudnia 2022 r. w Urzędzie Skarbowym w Wejherowie stawiła się D.S.. W trakcie wizyty pracownik organu podatkowego poinformował stronę o upływie 6-miesięcznego terminu, określonego w art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2021 r., poz. 1043 ze zm, dalej: u.p.s.d.) z dniem 13 listopada 2022 r. oraz o obowiązku złożenia zeznania podatkowego o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych SD-3.
W dniu 17 stycznia 2023 r. do organu pierwszej instancji wpłynęło pismo, w którym spadkobiercy wskazali, że postanowili kontynuować działalność gospodarczą R.S. (T.) poprzez prowadzenie przedsiębiorstwa w spadku i w związku z tym 13 maja 2022 r. został sporządzony protokół poświadczenia dziedziczenia oraz oświadczenie o przyjęciu spadku. O fakcie przyjęcia spadku, w szczególności przedsiębiorstwa, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Wejherowie (dalej w skrócie zwany Naczelnikiem lub organem pierwszej instancji) został zawiadomiony 27 maja 2022 r. W tym dniu T.S. złożył w organie pierwszej instancji zgłoszenie o kontynuowaniu prowadzenia ww. przedsiębiorstwa, zgodę na pełnienie funkcji zarządcy sukcesyjnego, oświadczenie o braku przeciwwskazań do pełnienia funkcji zarządcy sukcesyjnego, akt poświadczenia dziedziczenia. W ocenie podatników złożenie wskazanych dokumentów stanowiło zgłoszenie nabycia spadku, o którym mowa w art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Podatnicy złożyli jednocześnie czynny żal, zaświadczenie lekarskie z 10.01.2023 r. dotyczące stanu zdrowia D.S. oraz deklaracje SD-Z2 informując, że brak wcześniejszego złożenia SD-Z2 wynikał z nieznajomości przepisów podatkowych.
Postanowieniem z 20 kwietnia 2023 r. Naczelnik wszczął wobec D.S. postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia spadku po R.S., a decyzją z 21 maja 2024 r. ustalił wysokość tego zobowiązania w wysokości 328.016 zł.
Po rozpatrzeniu wniesionego przez stronę odwołania, decyzją z 4 września 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej w skrócie zwany Dyrektorem lub organem odwoławczym) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że podatniczka, w okresie 6 miesięcy od zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia nie zgłosiła w żadnej formie (pisemnej, ustnej) nabycia rzeczy lub praw majątkowych tytułem dziedziczenia. Pierwszym działaniem strony była wizyta w organie podatkowym w dniu 1 grudnia 2022 r., tj. już po upływie terminu wskazanego w art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d.. W toku postępowania podatniczka powoływała się wprawdzie na dokumenty złożone wraz z pismem z 27 maja 2022 r. w Urzędzie Skarbowym w Wejherowie, wskazać jednak należy, że dokumenty te zostały złożone przez innego spadkobiercę, T.S., który działając wyłącznie w swoim imieniu, na podstawie art. 12 ust. 1c ustawy z 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, zgłosił kontynuację prowadzenia przedsiębiorstwa – T. R.S. Zgłoszenie dla celów ewidencji podatkowej, jak stwierdził organ, nie jest równoznaczne ze zgłoszeniem przez spadkobiercę właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego nabycia rzeczy lub praw majątkowych w drodze dziedziczenia. Zgromadzony materiał dowodowy wskazuje zatem bezspornie, że strona nie dochowała 6-miesięcznego terminu do złożenia zgłoszenia o nabyciu spadku po mężu, R.S.
Dyrektor zwrócił jednocześnie uwagę na to, że wskazany w art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. termin jest terminem zawitym, materialnym, co oznacza, że nie posiada waloru przywracalności. Bezskuteczny upływ tego terminu, co miało miejsce w okolicznościach niniejszej sprawy, powoduje bezpowrotną utratę przez podatnika prawa do skorzystania ze zwolnienia, niezależnie od przyczyny uchybienia. Powyższe oznacza, że wskazywane przez D.S. okoliczności (stan zdrowia, nieznajomość przepisów) pozostają bez wpływu na treść rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Niezależnie bowiem od wskazywanych przez stronę powodów uchybienia 6- miesięcznemu terminowi do złożenia zgłoszenia - obowiązujące w tym zakresie przepisy uniemożliwiają jego przywrócenie.
Organ odwoławczy stwierdził również, że w sprawie nie znajdzie zastosowania wskazywany w odwołaniu przepis art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19. Przepis ten ogranicza zakres zastosowania do sytuacji, w której strona uchybiła terminowi przewidzianemu przepisami prawa administracyjnego w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19. Stan epidemii obowiązywał do 16 maja 2022 r., a termin do złożenia zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych, upływał 13 listopada 2022 r. D.S. uchybiła wskazanemu terminowi, jednakże uchybienie to nie miało miejsca w czasie stanu epidemii. W związku z tym organ uznał, że wskazywany przepis nie znajdzie zastosowania.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, D.S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1. art. 21 § 1 pkt 2 i art. 207 Ordynacji podatkowej, art. 1 ust. 1 pkt 1, art. 4a ust. 3, art. 4b, art. 5, art. 6 ust. 1 pkt 1 i ust. 4, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1 i ust 3, art. 9 ust 1 pkt 1, art. 14 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 pkt 1, art. 15 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 u.p.s.d. w związku z art. 15 zzzzzn ust 1 pkt 5 i ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm., dalej: ustawa COVID-19) poprzez ustalenie Skarżącej zobowiązania podatkowego mimo faktu, że przysługiwało mu zwolnienie z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn;
2. art. 122, art. 180 § 1, art. 188, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 15 zzzzzn2 ustawy COVID-19 poprzez subiektywną i niezgodną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, szczególnie polegającą na niewskazaniu uprawnień Skarżącej co do przywrócenia terminu na złożenie SD-Z2 i skorzystania zwolnienia z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn na podstawie przepisów ustawy COVID-19.
Uzasadniając postawione zarzuty strona podała, że o nabyciu spadku spadkobiercy zawiadomili Naczelnika pismem z 27 maja 2022 roku. W przedmiotowym zawiadomieniu poinformowano organ o przyjęciu spadku, w szczególności o nabyciu przedsiębiorstwa w spadku. Spadkobiercy ww. zgłoszeniu wskazali przedmiot nabycia spadku, jednakże nie dokonali tego na formularzu SD-Z2. Zdaniem strony spełnienie warunku zgłoszenia na formularzu SD-Z2 nie zostało opatrzone wymogiem ustawowym w takim sensie, że jego niespełnienie powoduje zastosowanie skutków, które są przewidziane w art. 4a ust. 3 u.p.s.d. W związku z tym, wykonanie obowiązku zgłoszenia, jednakże nie na tym formularzu, nie może przesądzać o niespełnieniu warunków, gdy podmiot spełnił ustawowe warunki do zwolnienia.
W dalszej części skarżąca wskazała, że termin określony w art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. jest terminem prawa materialnego, którego upływ powoduje utratę przez podatnika prawa do skorzystania ze zwolnienia niezależnie od przyczyny uchybienia. Niemniej jednak, zdaniem strony, w sprawie miała zastosowanie regulacja zawarta w art. 15 zzzzzn2 ust 1 pkt 5 i ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.) – dalej w skrócie zwana ustawą COVID-19. W świetle tej regulacji, na organie podatkowym spoczywał obowiązek zawiadomienia spadkobierców o uchybieniu przez nich terminu do złożenia deklaracji SD-Z2 i możliwości skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn. Organ uchybił jednak temu obowiązkowi a ponadto nie wyznaczył również podatniczce 30 dniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu oraz na wniesienie deklaracji SD-Z2.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja, wbrew stawianym w skardze zarzutom, nie została wydana z naruszeniem prawa.
Spór w niniejszej sprawie dotyczył kwestii spełnienia przez podatniczkę wymogu zgłoszenia nabycia rzeczy i prawa wchodzących do spadku, w sześciomiesięcznym terminie liczonym od dnia zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia. Strona wnosząca skargę twierdziła, że wymóg ten został spełniony z uwagi na złożenie pisma z 27 maja 2022 r. informującego o przyjęciu spadku i nabyciu przedsiębiorstwa w spadku. Ponadto, zdaniem strony, w sprawie miał zastosowanie przepis art. 15 zzzzzn2 ust 1 pkt 5 i ust. 2 ustawy COVID-19, zobowiązujący organ podatkowy do powiadomienia strony o stwierdzonym uchybieniu terminowi do zgłoszenia nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych w drodze dziedziczenia i wyznaczenia stronie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu.
Zgodnie z art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d., zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-5, 7 i 8 oraz ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia - w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4. W przypadku, gdy dokumentem potwierdzającym nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych jest akt poświadczenia dziedziczenia, termin 6 miesięcy liczy się od dnia zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia (art. 4a ust. 1a).
Termin 6 miesięcy na dokonanie zgłoszenia SD-Z2 nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych, o którym mowa w art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d., ma charakter materialnoprawny (zob. wyrok NSA z 31 października 2024 r. III FSK 28/24). O takim jego charakterze przesądza nie tylko fakt, że został on określony w przepisach prawa materialnego, ale też i skutki, które wywołuje jego niezachowanie, określone w art. 4a ust. 3 u.p.s.d. Oznacza to, że bezskuteczny upływ terminu (niezłożenie zgłoszenia SD-Z2) powoduje, iż nie podlega on przywróceniu, lecz skutkuje utratą zwolnienia podmiotowego i opodatkowanie uprawnionego na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej. Materialnoprawny charakter tego terminu zaaprobował Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 4 czerwca 2014 r., P-43/11 (OTK-A 2013/5, poz. 55; Dz.U. z 2013 r. poz. 692).
W rozpatrywanej sprawie akt poświadczenia dziedziczenia został sporządzony i zarejestrowany w dniu 13 maja 2022 r. W związku powyższym termin do złożenia zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych, o którym mowa w art. 4a ust. 1 pkt 1a u.p.s.d. kończył swój bieg w dniu 13 listopada 2022 r. Podatniczka stawiła się w Urzędzie Skarbowym w Wejherowie w dniu 1 grudnia 2022 r. z wypełnionym formularzem SD-Z2, gdzie została poinformowana o obowiązku złożenia zeznania SD-3. Samo zgłoszenie o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych SD-Z2 D.S. złożyła w dniu 17 stycznia 2023 r.
Z powyższego wynika zatem, że skarżąca uchybiła zawitemu terminowi do złożenia zgłoszenia w wymaganym sześciomiesięcznym terminie, a przekroczenie wskazanego terminu, z uwagi na jego materialnoprawny charakter, wywarło skutek w postaci utraty prawa do zwolnienia z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn.
Dla powyższego prawidłowego stanowiska organów podatkowych bez znaczenia postawało przy tym to, że w siedzibie organu podatkowego, złożone zostało pismo z 27 maja 2022 r., informujące o nabyciu i przyjęciu spadku po zmarłym R.S. Wskazane pismo zostało bowiem złożone nie przez stronę, ale jej syna T.S., który działając wyłącznie w swoim imieniu, na podstawie art. 12 ust. 1c ustawy z 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, zgłosił kontynuację prowadzenia przedsiębiorstwa – T. R.S. Wskazany przepis art. 12 ust. 1c ustawy odsyła do art. 12 ust. 10 ustawy z 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 170), zgodnie z którym uprawnienie do powołania zarządcy sukcesyjnego wygasa z upływem dwóch miesięcy od dnia śmierci przedsiębiorcy (...).T.S. zobowiązany był zgłosić kontynuowanie prowadzenia przedsiębiorstwa zmarłego, jako spadkobierca ustawowy, w terminie 2 miesięcy od daty zgonu R.S., tj. do 1 czerwca 2022 r. Powyższe zgłoszenie dla celów ewidencji podatkowej nie jest tożsame ze zgłoszeniem przez spadkobiercę właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego nabycia rzeczy lub praw majątkowych w drodze dziedziczenia, celem skorzystania ze zwolnienia przewidzianego w art. 4a u.p.s.d., jak również zgłoszeniem dziedziczenia własności przedsiębiorstwa osoby fizycznej lub udziału w nim w celu skorzystania ze zwolnienia przewidzianego w art. 4b u.p.s.d.
Ponadto trzeba mieć na uwadze to, że warunek zgłoszenia jest spełniony, jeżeli osoba wskazana w art. 4a u.p.s.d. jako uprawniona do zwolnienia zgłosi naczelnikowi urzędu skarbowego nabycie własności rzeczy lub prawa majątkowego w ustawowo określonym terminie. Wskazane w przepisie zwolnienie ma charakter podmiotowy tj. odnosi się wyłącznie do pewnej kategorii osób z zakresu podmiotowego podatku od spadków i darowizn. Do zwolnienia z opodatkowania konieczne jest zatem złożenie oświadczenia przez konkretnego uprawnionego tj. przez spadkobiercę zaliczającego się do kręgu osób wskazanych w art. 4a ust. 1 u.p.s.d., wyrażającego wolę skorzystania z przysługującego uprawnienia. W sytuacji zatem, gdy oświadczenie takie składa wyłącznie jeden ze spadkobierców, spośród kilku uprawnionych, to zgłoszenie nabycia rzeczy lub praw majątkowych, dokonane zgodnie z art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. przez jednego ze spadkobierców nie odnosi skutku wobec pozostałych osób z kręgu spadkobierców. Skorzystanie z ulgi podatkowej przewidzianej w art. 4a u.p.o.s.d. stanowi prawo, a nie obowiązek podatnika, w związku z czym ma on prawo, a nie obowiązek złożenia zgłoszenia nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych. Zgłoszenie stanowi wyłącznie oświadczenie nabywcy (w tym przypadku spadkobiercy) o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych, a obowiązek zgłoszenia, o którym mowa w art. 4a u.p.s.d., ciąży na każdym nabywcy spadku. Zatem okoliczność, że jeden z nabywców z kręgu kilku spadkobierców zgłosił nabycie w ustawowym terminie, nie powoduje zastosowania zwolnienia dla pozostałych spadkobierców.
Należy bowiem zwrócić uwagę, że ustawodawca nie przewidział - tak jak to ma miejsce w przypadku złożenia zeznania podatkowego, o którym mowa w art. 17a ust. 1 u.p.s.d. (na zasadach określonych w Rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 27 listopada 2015 r. w sprawie zeznania podatkowego składanego przez podatników podatku od spadków i darowizn - Dz.U. z 2015 r. poz. 2068), możliwości dokonania wspólnego zgłoszenia, o którym mowa w art. 4a u.p.s.d.
Zgodzić należy się przy tym co do tego, że wymóg zgłoszenia nabycia rzeczy i praw nabytych w drodze dziedziczenia na określonym formularzu, ma charakter techniczny, mający na celu ułatwienie organom i podatnikom dokonanie stosownego zgłoszenia zapewniającego uzyskanie niezbędnych informacji potrzebnych do uzyskania zwolnienia. Ustawodawca nie przewidział jednak negatywnych skutków związanych z brakiem złożenia zgłoszenia na określonym druku, stąd dokonane zgłoszenie nabycia praw w drodze spadku w innej formie, nie może przesądzać o niespełnieniu warunków do uzyskania zwolnienia na podstawie art. 4a ust. 1 u.p.s.d. Powyższe nie wyklucza uzyskania zwolnienia z opodatkowania, oczywiście o ile zostają spełnione pozostałe ustawowe warunki, w szczególności zachowanie sześciomiesięcznego terminu.
Nieuzasadniony jest również stawiany przez stronę zarzut, że o wadliwości zaskarżonej decyzji ma świadczyć naruszenie przez organ podatkowy treści art. 15 zzzzzn2 ust. 1 pkt 5 i ust. 2 ustawy COVID-19. Wskazany przepis stanowi, że w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu.
Regulacja zawarta w art. 15 zzzzzn2 ustawy CIVID-19, w swoim założeniu miała na celu stworzenie mechanizmu ochrony prawnej, który miał zapobiegać negatywnym skutkom związanym z upływem terminów przewidzianych w przepisach prawa administracyjnego np. zawitego terminu do złożenia zgłoszenia o nabyciu praw i rzeczy w drodze dziedziczenia. Powyższe związane było z ogłoszonym stanem epidemii, w czasie którego priorytetem była ochrona zdrowia obywateli i w tym celu wprowadzone zostały ograniczenia ich aktywności np. w zakresie przemieszczania się oraz ograniczenia w działaniu instytucji publicznych.
Odczytując treść art. 15 zzzzzn2 ust 1, mając przy tym na uwadze cel wprowadzenia tego rodzaju regulacji, należy zauważyć, że spoczywający na organie obowiązek zawiadomienia strony o uchybieniu określonemu terminowi aktualizował się wówczas, gdy do uchybienia przez stronę terminowi doszło w okresie obowiązywania stanu epidemii. Dotyczył on zatem tych sytuacji, w których upływ terminu następował w czasie obowiązującego stanu epidemii, a strona z uwagi na tę okoliczność nie mogła dokonać czynności, które były wymagane do podjęcia, przed upływem tego terminu.
Należy przypomnieć, że stan epidemii został ogłoszony od dnia 20 marca 2020 r. na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U. z 2020 r. poz. 491) i obowiązywał do dnia 16 maja 2022 r. (§ 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii, Dz. U. z 2022 r. poz. 1027).
W przedmiotowej sprawie akt poświadczenia dziedziczenia został zarejestrowany 13 maja 2022 r., a zatem od tej daty należało liczyć sześciomiesięczny termin do zgłoszenia nabycia rzeczy lub praw w drodze dziedziczenia i kończył on swój bieg 13 listopada 2022 r. Uchybienie temu terminowi przez D.S. nie nastąpiło zatem w czasie, w którym obowiązywał stan epidemii. Termin ten kończył bowiem swój bieg już po zakończeniu trwania tego okresu. W konsekwencji, na organie podatkowym ani nie spoczywał obowiązek zawiadomienia strony o uchybieniu, ani organ nie był zobligowany do wyznaczenia stronie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu.
Należy jeszcze podkreślić, że spoczywający na organie obowiązek zawiadomienia strony o uchybieniu terminowi istniał tylko w czasie, w jakim do uchybienia doszło w okresie obowiązującego stanu epidemii. Obowiązek ten nie został nałożony na organy w czasie obowiązującego stanu zagrożenia epidemicznego. Ustawodawca w art. 15 zzzzzn2 ust. 1 ustawy COVID-19 jasno określił czasowy zakres stosowania przepisu i nie mogło go zmienić przekonanie strony o braku różnicy pomiędzy stanem epidemii i stanem zagrożenia epidemicznego.
W ocenie Sądu, organ podatkowy nie uchybił wskazywanym przez stronę przepisom Ordynacji podatkowej w zakresie gromadzenia i oceny materiału dowodnego. Organ zebrał dowody w zakresie, w jakim było to niezbędne dla ustalenia okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia. W szczególności prawidłowo ustalono zarówno datę powstania obowiązku podatkowego jak i datę, w której upływał termin do złożenia zgłoszenia o nabyciu rzeczy i praw w drodze dziedziczenia. Organ dokładnie ustalił również te okoliczności, które miały wpływ na wymiar ustalonego decyzją zobowiązania podatkowego. Nie ma również podstaw do tego, aby twierdzić, że ocena materiału dowodowego została przeprowadzona w sposób dowolny. Organ właściwie ocenił zebrane dowody i doszedł do prawidłowego wniosku, że strona skarżąca uchybiła terminowi do złożenia zgłoszenia SD-Z2. Organ prawidłowo wnioskował również o tym, że w sprawie nie zachodziły żadne okoliczności, które zobowiązywałyby organ do powiadamiania strony o zaistniałym uchybieniu i możliwości przywrócenia uchybionego terminu.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935) orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło