I SA/Gd 91/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Claudia Kozłowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi Z. W. na postanowienie Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 6 listopada 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz strony skarżącej kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Z. W., działając jako rolnik wystąpił w dniu 28 kwietnia 2014 r. do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2014 do działek rolnych o łącznej powierzchni 36,95 ha. Decyzją z dnia 4 sierpnia 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] odmówił Z. W. przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2014, wskazując, iż wyliczona różnica między powierzchnią zadeklarowaną (36,95 ha) a powierzchnią stwierdzoną (22,27 ha) w trakcie kontroli administracyjnej i oględzin w terenie wyniosła 65,9183%, co zgodnie z art.16 ust. 5 akapit trzeci rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25/8 z 28 stycznia 2011 r. ze zm.) spowodowało, iż rolnik został wykluczony z otrzymania płatności ONW, jak również na rolnika nałożono sankcje w wysokości 2.627,72 zł, wynikające z art. 16 ust. 7 rozporządzenia komisji (UE) nr 65/2011. Decyzja została doręczona dnia 7 sierpnia 2015 r. W dniu 5 września 2015 r. (data stempla pocztowego) Z. W. złożył do Dyrektora [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] wiosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji z dnia 4 sierpnia 2015 r. informując, że nie wniósł odwołania od decyzji w ustawowym terminie, bowiem w tym czasie bardzo źle się czuł, do tego stopnia, iż nie był w stanie świadomie i w sposób zrozumiały zapoznać się z decyzją z dnia 4 sierpnia 2015 r., niezwłocznie umówił się z lekarzem, jednakże ze względu na przypadający weekend wizyta u lekarza została wyznaczona na dzień 10 sierpnia 2015 r. Z. W. poinformował również, iż cały weekend spędził w domu leżąc w łóżku, gdyż miał wysoką gorączkę, natomiast w dniu 10 sierpnia 2015 r. otrzymał od lekarza zwolnienie lekarskie za okres od dnia 10 sierpnia 2015 r. do dnia 29 sierpnia 2015 r., w którym wskazano, iż w obecnym stanie zdrowia pacjent był niezdolny do wykonywania pracy. Do wniosku o przywrócenie terminu załączono kopię zaświadczenia lekarskiego z dnia 10 sierpnia 2015 r. i odwołanie od decyzji z dnia 4 sierpnia 2015 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] postanowieniem z 6 listopada 2015 r. odmówił uwzględnienia wniosku. Oceniając wniosek strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, organ odwoławczy nie dopatrzył się w przedstawionym stanie faktycznym przesłanki uprawdopodobnienia przez skarżącego braku winy w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy stwierdził, iż w okolicznościach niniejszej sprawy istnieją również dowody pośrednie, na podstawie których można ustalić, iż strona mogła wywiązać się w terminie z obowiązku złożenia odwołania. Podniesiono, iż Z. W. dnia 13 sierpnia 2015 r. (w trakcie trwania choroby) ustanowił pełnomocnika w osobie adwokata A. S. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w [...]. Na mocy pełnomocnictwa Z. W. upoważnił tą adwokat do reprezentowania go w sprawie decyzji nr [...] z dnia 21 lipca 2015 r. utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] nr [...] z dnia 10 kwietnia 2015 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2014. W szczególności upoważnił ją do sporządzenia i złożenia w powyższej sprawie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku oraz reprezentowania go przed Sądem. Podkreślono, iż obiektywny miernik staranności człowieka przejawiającego dbałość o własne interesy i życiowo ważne sprawy zmusił stronę, by w sprawie zakończonej wydaniem decyzji nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] nr [...] z dnia 10 kwietnia 2015 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2014 skarżący ustanowił pełnomocnika. Skoro dnia 13 sierpnia 2015 r. rolnik ustanowił fachowego pełnomocnika w jednej sprawie, a w drugiej (dotyczącej odmowy przyznania płatności ONW za rok 2014) już nie, nie można przyjąć argumentacji, iż w tych okolicznościach strona nie miała możliwości dołożenia wszelkich możliwych w danych warunkach starań, by mogła przezwyciężyć przeszkody, uniemożliwiającej jej dokonanie czynności procesowej w terminie ustawowym. W rezultacie nie można było przychylić się do wyjaśnień strony i wykluczyć winy w uchybieniu terminu przez skarżącego. W skardze do sądu strona wniosła o uchylenie wydanego postanowienia zarzucając mu błędną ocenę stanu faktycznego i wadliwe zastosowanie prawa. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 129 Kodeksu postępowania administracyjnego: § 1. Odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. § 2. Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Stosownie do art. 58 § 1 i 2 K.p.a., w razie uchybienia terminu - w tym uchybienia terminu do wniesienia odwołania - należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Ustawodawca przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej uzależnił od spełnienia czterech przesłanek, które muszą wystąpić łącznie: Pierwszą z nich o charakterze merytorycznym - jest uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku winy w uchybieniu terminu, drugą - wniesienie prośby (wniosku) o przywrócenie terminu, trzecią - dochowanie terminu do wniesienia wniosku, czwartą - dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony termin. Przepisy regulujące przywracanie terminu nie ustanawiają hierarchii ważności przesłanek w nich ustanowionych, co oznacza, że nie spełnienie choćby jednej z nich, przy równoczesnym dopełnieniu innych przesądza o niedopuszczalności przywrócenia terminu. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga więc uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej (przy rozumieniu umyślności jako zamierzonego działania sprzecznego z regułą lub regułami postępowania bądź na powstrzymaniu się od działania mimo obowiązku czynnego zachowania), ale także lżejszej jej postaci - niedbalstwa (rozumianego jako niedołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy). Wykluczenie winy w uchybieniu terminu wymaga zatem wykazania, że mimo dołożenia wszelkich możliwych w danych warunkach starań, strona nie mogła przezwyciężyć przeszkody, uniemożliwiającej jej dokonanie czynności postępowania w terminie ustawowym. Obowiązek uprawdopodobnienia braku winy spoczywa na zainteresowanym i nie może być przerzucany na organ administracji. Organ dokonuje natomiast oceny, czy strona dopuściła się uchybienia terminu bez swojej winy i bierze pod uwagę, jak wyżej wskazano, wszystkie okoliczności faktyczne, oceniając winę według obiektywnych mierników staranności. Z dorobku orzecznictwa wynika, że do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez stronę zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą lub obłożną chorobę zainteresowanego, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, w dokonaniu określonej czynności procesowej. Przedmiotem niniejszej sprawy jest konieczność ustalenia, czy została spełniona przesłanka uprawdopodobnienia braku winy skarżącego w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Strona wskazała, że powodem niedokonania w terminie czynności procesowej była choroba, co udokumentowała zaświadczeniem lekarskim. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie fakt choroby, poświadczony zaświadczeniem lekarskim jest wystarczający dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. Strona wystarczająco wskazała, że dany rodzaj choroby uniemożliwiał dokonanie czynności procesowej. Jak wynika z akt sprawy, skarżący przedstawił organowi wyjaśnienia jak wyglądał przebieg choroby i jak była ona dolegliwa i leczona. Wskazał, że okoliczności te wpłynęły na to, że odwołanie nie zostało złożone w terminie. Błędny jest zatem wywód organu odwoławczego je podważający tylko z tej przyczyny, że w innej sprawie skarżący podjął czynność umocowania pełnomocnika. Nie ma bowiem podstaw - wobec braku szczegółów okoliczności dotyczących zdarzenia z 13 sierpnia 2015 r. - do podważenia i pominięcia skutków choroby na zaniechanie złożenia odwołania w terminie w niniejszej sprawie. Argumenty organu, który nie uwzględnił wniosku o przywrócenie terminu tylko z tego powodu, że skarżący podjął czynności w innej sprawie, bez ustalenia, że nie zaistniały usprawiedliwiające go powody innego działania w niniejszej sprawie, pozwalają sądzić w uprawniony sposób, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa procesowego. Ta przyczyna zdecydowała o uznaniu skargi za uzasadnioną i orzeczeniu w myśl art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. i art. 200 p.p.s.a.. DSz