I SA/Gd 911/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień /spr./, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia WSA Irena Wesołowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 11 marca 2025 r. sprawy ze skargi D. J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 12 września 2024 r., nr 2201-IEW.4268.8.2024/KT w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zapłaty zaległości z tytułu kar pieniężnych oddala skargę Decyzją z dnia 12 września 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni z 15 lutego 2024 r. nr 2209-SEW.4268.5.2023 odmawiającej D.J. rozłożenia na raty zapłaty zaległości z tytułu kar pieniężnych objętych tytułami wykonawczymi z 1 kwietnia 2021 r. nr [...] oraz z 7 maja 2021 r. nr [...] w łącznej wysokości 265.816,77 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 103.326,45 zł, - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ przypomniał, że skarżący w dniu 11 grudnia 2023 r. wystąpił z wnioskiem o rozłożenie na raty należności pieniężnych wynikających ze wskazanych tytułów wykonawczych. Wniósł o ustalenie rat w wysokości po 700,00 zł miesięcznie dla każdej z należności. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Wejherowie prowadzi wobec niego egzekucję na podstawie tych tytułów wykonawczych. Oświadczył, iż łączna kwota zaległości wraz z odsetkami przekracza jego możliwości zarobkowe. Powołał się na przesłankę ważnego interesu podatnika wskazując, że ma na utrzymaniu dwójkę małoletnich dzieci. Podkreślił, że prowadzenie egzekucji w tej sytuacji godziłoby w najbardziej dotkliwą sferę życia, tj. utrzymanie rodziny. Ponadto wskazał na ponoszone koszty utrzymania gospodarstwa domowego oraz wysokie raty kredytu. Organ wskazał, że jak wynika z oświadczenia o stanie majątkowym, skarżący tworzy wspólne gospodarstwo domowe wraz z partnerką A.F. oraz małoletnią córką. Uzyskuje on miesięczny dochód z pracy wykonywanej w Norwegii (malarz, piaskarz) w kwocie 9.000,00 zł, jednak z przedłożonych przez stronę potwierdzeń przelewów wypłaty wynika, iż osiąga on dochód w kwocie ok. 15.411,69 zł (średnia z trzech miesięcy, po przeliczeniu według kursu walut na dzień przelewu). Natomiast jego partnerka uzyskuje dochód z umowy o pracę w wysokości ok. 3.655,20 zł (średnia z trzech miesięcy). Równocześnie w ww. oświadczeniu wskazał, że nie posiada żadnych środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych oraz gotówki. Z oświadczeń oraz przedstawionych dokumentów wynika, że skarżący ponosi następujące miesięczne wydatki: • 887,30 zł - czynsz (w tym m.in. ogrzewanie - 284,34 zł, gaz - 20,44 zł, woda - 75,66 zł, wywóz śmieci - 64,00 zł), • 161,67 zł - energia, • 3.214,80 zł - rata kredytu hipotecznego, • 650,00 zł - windykacja należności sądowych z tytułu grzywny, • 713,52 zł - rata pożyczki, • 209,96 zł - telewizja i internet (średnia z trzech faktur), • 229,71 zł - telefon (średnia z trzech faktur), • 500,00 zł - alimenty na rzecz małoletniego syna I.J. i "kieszonkowe", • około 1.000,00 zł - wydatki na leki i leczenie (na dziecko), przy czym przedstawił faktury na łączną kwotę 665,69 zł za okres 01/2024 r., • ok. 1.638,66 zł - opieka dzienna / przedszkole (średnia z trzech faktur), • 2.000,00 zł - wyżywienie, • 1.600,00 zł-koszty utrzymania środków transportu, • 1.000,00 zł - środki higieniczne, chemia i inne wydatki. Jak wynika z przedstawionych przez skarżącego dokumentów do spłaty tytułem kredytu hipotecznego pozostało 345.668,19 zł (na dzień 8 sierpnia 2024 r.), natomiast tytułem pożyczki 30.695,10 zł (na dzień 8 sierpnia 2024 r.). Z kolei jako kwotę pozostałą do uregulowania z tytułu grzywny wskazał ok. 10,000,00 zł. Ponadto jest właścicielem lokalu mieszkalnego położonego w R. o powierzchni 64,48 m2 (nr KW [...]), obciążonego hipoteką umowną na rzecz banku. szacunkową wartość ww. lokalu określił na kwotę 700.000,00 zł. Na ww. nieruchomości ustanowiono dożywotnią służebność osobistą mieszkania na rzecz A.F. Podsumowując powyższe zauważono, że zgodnie z przedstawionymi dokumentami łączny dochód w gospodarstwie domowym wynosi ok. 19.066,89 zł. Z kolei ponoszone koszty utrzymania łącznie stanowią kwotę ok. 13.805,62 zł. Zatem po uregulowaniu wskazanych przez stronę wydatków do dyspozycji pozostają jeszcze środki w kwocie ok. 5.261,27 zł. W sytuacji gdy skarżący uzyskuje (wraz z partnerką) regularne, i to znaczne, dochody, o których mowa powyżej, nie można uznać, że znajduje się w sytuacji, która wypełniałaby przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, uzasadniające przyznanie ulgi w spłacie we wnioskowanej formie. Zauważono, że wykazywane wydatki związane z funkcjonowaniem gospodarstwa domowego nie mają cech wyjątkowych. Są to bowiem zwykłe koszty utrzymania, które ponosi ogół społeczeństwa. Samo powoływanie się na niekorzystną sytuację finansową nie jest podstawą do udzielenia ulgi i nie rodzi po stronie organów podatkowych obowiązku jej udzielenia, przy czym jak wynika z powyższego na położenie finansowe nie może być oceniane jako złe. Z przedstawionych dokumentów - wynika, że w gospodarstwie domowym zaspokojone są podstawowe potrzeby życiowe. Zarówno skarżący i jego partnerka posiadają stałe źródło znacznych dochodów (umowy o pracę na czas nieokreślony), które pokrywają wszystkie zadeklarowane wydatki. W treści wniosku o ulgę skarżący wskazał, że wnioskuje o ustalenie rat w wysokości po 700,00 zł miesięcznie dla każdej z należności wynikających z tytułów wykonawczych wskazanych w sentencji niniejszej decyzji. Zatem łącznie miesięczna rata wynosiłaby co najmniej 2.100,00 zł, wobec czego spłata łącznej kwoty zaległości 369.143,22 zł (należność główna + odsetki) we wnioskowanym przez stronę układzie ratalnym trwałaby ponad 14 lat. W ocenie organu, uzyskiwane w gospodarstwie domowym dochody umożliwiają spłatę zaległości w krótszym czasie, doprowadzając do szybszej redukcji zadłużenia. Wobec tego udzielenia ulgi we wnioskowanej formie byłoby nieefektywne poprzez nadmierne wydłużenie okresu spłaty. Podkreślenia wymaga, że ważny interes podatnika nie polega na tym, aby nie płacić należności lub też bezzasadnie wydłużać czas ich spłaty. Skarżący zadeklarował, iż miesięcznie spłaca raty kredytu i pożyczki w łącznej wysokości 3.928,32 zł, co stanowi kwotę prawie dwukrotnie większą niż łączna kwota proponowanych przez stronę rat spłaty należności wobec urzędu skarbowego. Stąd też organ odwoławczy zaaprobował stanowisko zajęte w sprawie przez organ pierwszej instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na podstawie art. 3 § 1 i § 2 , art. 50 § 1, art. 52 § 1 i § 2, art. 53 § 1, art. 54 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżono w całości decyzję Dyrektora Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 12 września 2024r. Sygn. akt: 2201-IEW.4268.8.2024/KT w przedmiocie przydzielenia ulgi w spłacie zaległości z tytułu kar pieniężnych w postaci rozłożenia wierzytelności na raty. Zaskarżanej decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego tj. błędną i dowolną interpretację art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej dotyczącej niewłaściwej oceny sytuacji materialnej oraz rodzinnej mającej wpływ na wyczerpanie przesłanki ważnego interesu podatnika oraz publicznej. Mając powyższe na uwadze wniesiono o uchylenie w całości decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 12 września 2024 r. i ponowne rozpatrzenie prośby dotyczącej rozłożenia kary finansowej wraz z odsetkami na raty. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że organ nie wziął pod uwagę dołączonej do wniosku umowy o pracę a jedynie średnią kwotę wpływów na konto bankowe z ostatnich trzech miesięcy. Zauważono, że praca strony polega na wyjazdach kontraktowych i jest uzależniona od rotacji, które proponuje mu operator. W momencie kiedy tworzony był raport z konta bankowego jego rotacja trwała : trzy tygodnie pracy w Norwegii dwa tygodnie bezpłatnego pobytu w domu, przekładało się to na trochę wyższe zarobki i dodatkową premię, było to spowodowane jedynie przyśpieszeniem prac z powodu wywiązania się w terminie z kontraktu przez firmę zależną. Jego obecna rotacja wynikająca z umowy polega na pracy dwa tygodnie w Norwegii i trzy tygodnie przymusowego bezpłatnego urlopu, przez co zarobki wynoszą tyle ile skarżący podał w oświadczeniu, około 9000 zł. Łącznie z narzeczoną zarabia około 13.800 zł i tyle samo wynoszą koszty życia, wraz z kwotą którą na te chwilę egzekwuje Urząd Skarbowy z tytułu nałożonych kar. Skarżący wskazał ,że nie unika odpowiedzialności za swoje błędy z przeszłości i chciałby zwrócić całą kwotę należności, jednak w chwili obecnej blokowane na koncie pieniądze w kwocie około 3.000 zł, nie wyrównują nawet ciągle rosnących odsetek z tytułu nałożonych kar. Zaznaczył, że proponowana kwota 700 zł była ustalona na dzień wniesienia pierwszego wniosku, jest w stanie obecnie zaproponować kwotę 1.000 zł za każdą karę, co w przeliczeniu wyniesie 3.000 zł miesięcznie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie przypomnieć należy, że poprzez ważny interes podatnika należy rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami jego egzystencji, a więc sytuacje, gdy z powodu nieprzewidzianych, losowych przypadków, podatnik nie jest w stanie uregulować należności podatkowych, czy też sytuacje, w których niemożność spłaty należności wynika z działania czynników, które są niezależne od sposobu jego postępowania. Pojęcie ważnego interesu podatnika uwzględnia także normalną sytuację ekonomiczną podatnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów oraz ponoszonych wydatków, w tym względzie również wydatków ponoszonych w związku z ochroną zdrowia własnego oraz członków najbliższej rodziny. Ponadto ustawodawca określił ten interes przymiotnikiem "ważny", co podkreśla jego wyjątkowość. Subiektywne przeświadczenie podatnika, iż taki właśnie jest jego interes w uzyskaniu ulgi nie jest wystarczające dla uznania tej przesłanki za spełnioną, jeżeli obiektywnie istniejące okoliczności faktyczne nie potwierdzają tego. Przez interes publiczny należy rozumieć zasadę postępowania nakazującą mieć na względzie respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów. Nie ulega wątpliwości, że decyzje organów podatkowych w sprawie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych mają charakter uznaniowy, są podejmowana w ramach tzw. uznania administracyjnego. Oznacza to, że nawet w przypadku zaistnienia jednej z przesłanek określonych w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy nie musi wydać decyzji pozytywnej, a kontrola wydanych decyzji ogranicza się do oceny ewentualnych naruszeń procedury. W tym zakresie, w ocenie Sądu do takich naruszeń prawa nie doszło, gdyż na dzień wydania decyzji organ ustalił, że zgodnie z przedstawionymi dokumentami łączny dochód w gospodarstwie domowym strony ok. 19.066,89 zł. Z kolei ponoszone przez Skarżącego koszty utrzymania łącznie stanowią kwotę ok. 13.805,62 zł. Zatem po uregulowaniu wskazanych przez skarżącego wydatków do dyspozycji pozostają jeszcze środki w kwocie ok. 5.261,27 zł. Zatem trafny jest wniosek, w sytuacji gdy skarżący uzyskuje (wraz z partnerką) regularne, i to znaczne, dochody, o których mowa powyżej, nie można uznać, że skarżący znajduje się w sytuacji, która wypełniałaby przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, uzasadniające przyznanie ulgi w spłacie we wnioskowanej formie. Należy przy tym zauważyć, że wykazywane przez skarżącego wydatki związane z funkcjonowaniem gospodarstwa domowego nie mają cech wyjątkowych. Są to bowiem zwykłe koszty utrzymania, które ponosi ogół społeczeństwa. Samo powoływanie się przez stronę na niekorzystną - w jego ocenie - sytuację finansową nie jest podstawą do udzielenia ulgi i nie rodzi po stronie organów podatkowych obowiązku jej udzielenia. W treści wniosku o ulgę skarżący wskazał, że wnioskuje o ustalenie rat w wysokości po 700,00 zł miesięcznie dla każdej z należności wynikających z tytułów wykonawczych wskazanych w sentencji decyzji. Zatem łącznie miesięczna rata wynosiłaby co najmniej 2.100,00 zł, wobec czego spłata łącznej kwoty zaległości 369.143,22 zł we wnioskowanym przez skarżącego układzie ratalnym trwałaby ponad 14 lat, na co trafnie zwrócono uwagę w zaskarżonej decyzji. Udzielenie skarżącemu ulgi we wnioskowanej formie byłoby nieefektywne poprzez nadmierne wydłużenie okresu spłaty. Nie ulega wątpliwości , że ważny interes podatnika nie polega na tym, aby nie płacić należności lub też bezzasadnie wydłużać czas ich spłaty. Ponadto obciążenia finansowe o charakterze prywatnym, które zaciągnięte zostały dobrowolnie, nie mogą być traktowane priorytetowo w stosunku do tych obligatoryjnych, nałożonych na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Słusznie także w ocenie Sadu organ wskazał, że kwestie przyznawania ulg w spłacie zaległości podatkowych należy rozpatrywać nie tylko w kontekście aktualnej sytuacji finansowej podatnika, ale także z uwzględnieniem przyczyn doprowadzenia do ich powstania. W przedmiotowej sprawie zaległości obciążające powstały w wyniku decyzji Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni wydanych na podstawie m.in. art. 89 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (nr [...] z 31 grudnia 2019 r., nr [...] z 20 lipca 2020 r. i nr [...] z 28.09.2020 r.), nakładających na skarżącego jako na osobę pełniącą funkcję kierowniczą w G. Sp. z o.o. kary pieniężne po 100.000,00 zł za urządzanie gier hazardowych na automatach bez wymaganej koncesji. Obowiązek zapłaty przedmiotowej należności oraz powstałych odsetek nie został zatem spowodowany czynnikami, na które skarżący nie miał wpływu i które wystąpiły niezależnie od sposobu postępowania skarżącego. Należy także zauważyć, że ulga w spłacie zaległości jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady powszechności i równości opodatkowania, co oznacza, że wnioskodawca powinien wskazać i udokumentować okoliczności, które uzasadniałyby jego wyjątkowe traktowanie. Sąd podziela ocenę, że skarżący nie wykazał takich okoliczności. Co do zarzutów w zakresie przebiegu postępowania Sąd podkreśla, że ustalenia dokonane w przedmiotowej sprawie przez organy podatkowe wynikają wprost z oświadczeń skarżącego i złożonych przez niego dokumentów. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał powody, dla których podjął takie rozstrzygnięcie, a swoje stanowisko w tej kwestii umotywował. W tej sytuacji Sąd uznał , że organ prawidłowo dokonał wykładni obowiązujących przepisów, przedstawił ustalony w sprawie stan faktyczny oraz ocenił sytuację strony w kontekście zasadności udzielenia wnioskowanej ulgi. Należy też zauważyć , że zaproponowane w skardze nowe warunki spłaty nie mogą być przedmiotem niniejszego postępowania, wymagne jest bowiem złożenie do organów nowego wniosku przez skarżącego. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W tej sytuacji skarga jako niezasadna na podstawie art. 151 p.p.s.a. została oddalona.