I SA/Gd 917/14

PostanowienieWSA w Gdańsku2014-10-22

Skład orzekający: Monika Hennig

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) w postępowaniu przed sądem administracyjnym, jeśli jej miesięczne wydatki, mimo że ponoszone gotówką, przekraczają uzyskiwane dochody, ale nie wykazano braku środków na konkretną opłatę sądową?
Ratio decidendi
Osobie prawnej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jednakże, samo przekroczenie wydatków nad dochodami nie obliguje sądu do przyznania prawa pomocy, a ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy. W sytuacji, gdy spółka ponosiła wydatki gotówką przekraczające jej dochody, ale nie wykazała braku środków na konkretną opłatę sądową, wniosek o przyznanie prawa pomocy jest bezzasadny.
Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł. W uzasadnieniu wskazała na trudną sytuację finansową uniemożliwiającą uiszczenie kosztów bez uszczerbku dla działalności. Mimo wezwania, spółka nie podała wszystkich wymaganych danych, a przedstawione dokumenty wykazały, że jej miesięczne wydatki (ponoszone gotówką) przekraczały uzyskiwane dochody z najmu.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 22 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" Sp. z o.o. z siedzibą [...] o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad 2009 r. postanawia: odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 18 sierpnia 2014 r. (data stempla pocztowego), pełnomocnik skarżącej "A" Sp. z o.o. z [...] zwrócił się o zwolnienie spółki od kosztów sądowych, w tym od wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł. W złożonym oświadczeniu o stanie majątkowym i dochodach skarżącej pełnomocnik podał, że wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 50.000 zł, zaś w uzasadnieniu wyjaśnił, że wniesiona skarga zmierza do ochrony praw spółki, której obecna sytuacja finansowa uniemożliwia uiszczenie należnych kosztów sądowych. Spółka nie jest bowiem w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla prowadzonej działalności gospodarczej, w tym wywiązywania się z powstałych zobowiązań. Jednocześnie pełnomocnik spółki nie wskazał wartości posiadanych przez spółkę środków trwałych, wysokości zysku lub straty za ostatni rok obrotowy oraz danych dotyczących posiadanych przez spółkę rachunków bankowych, w szczególności zgromadzonych na nich środków. Na wezwanie referendarza sądowego z dnia 5 września 2014 r. skarżąca przedstawiła następujące dokumenty: (-) odpis zeznania podatkowego za 2013 r. (CIT-8); (-) odpis sprawozdania finansowego za rok 2013 oraz sprawozdania zarządu z działalności spółki za rok 2013; (-) odpisy dokumentów księgowych (faktur VAT, dowodów wpłat) sporządzonych w okresie od 1 lipca do 30 września 2014 r., z których wynika wysokość przychodów spółki oraz poniesionych przez nią wydatków; (-) odpis deklaracji VAT-7K za trzeci kwartał 2014 r.; (-) odpis tabeli amortyzacyjnej środków trwałych za rok 2014; (-) odpis historii rachunku bankowego za okres od 24 czerwca do 24 września 2014 r.; (-) zaświadczenie z dnia 2 kwietnia 2014 r. o stanie zaległości podatkowych spółki na dzień 21 marca 2014 r.; (-) zaświadczenie z dnia 31 marca 2014 r. o niezaleganiu w opłacaniu składek na ubezpieczenie zdrowotne; (-) odpisy zawiadomień o zajęciach praw majątkowych i środków transportu wraz z tytułami wykonawczymi. Stosownie do art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., osobie prawnej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Brzmienie powołanego przepisu wskazuje, że przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej zostało w znacznym zakresie pozostawione uznaniu sądu administracyjnego. Spełnienie przez wnioskodawcę przesłanek ekonomicznych w nim wskazanych nie obliguje do przyznania prawa pomocy. Podkreślić przy tym należy, że rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. W niniejszej sprawie referendarz sądowy stwierdził, że spółka nie wykazała zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Nadesłane przez skarżącą dokumenty nie pozwalają uznać, że nie dysponuje ona kwotą 500 zł na uiszczenie powstałych na tym etapie postępowania kosztów sądowych, tj. opłaty od wniesionej skargi. Analizując przedstawione faktury oraz dowody wpłat dokumentujące koszty przeglądów i napraw samochodu, opłat za: ubezpieczenie, abonament roczny [...] wraz z korespondencją, obsługę prawną, przechowywanie dokumentacji oraz prowadzenie rachunku, a także dokonywane spłaty zaległości podatkowych spółki, referendarz sądowy ustalił, że w okresie od lipca do września 2014 r. skarżąca poniosła wydatki w łącznej kwocie 6.268,94 zł, przy czym – co istotne – wszystkie płatności zostały dokonane gotówką. Natomiast w deklaracji VAT-7K złożonej za ww. okres spółka zadeklarowała jako podstawę opodatkowania kwotę 4.800 zł z tytułu najmu samochodu, a z nadesłanych dokumentów wynika, że aktualnie jest to jedyny dochód spółki wynoszący miesięcznie 1.600 zł (z VAT 1.968 zł). Skoro zatem wysokość ponoszonych przez spółkę wydatków, i to uiszczanych gotówką (w formie wpłat bezpośrednich bądź przelewów), przekracza kwotę uzyskiwanych przez nią dochodów, to brak jest podstaw do uznania, że skarżąca nie ma środków na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Dokonane ustalenia prowadzą bowiem do wniosku, że spółka posiada środki na dokonanie opłaty sądowej od wniesionej skargi, a nie znajduje potwierdzenia okoliczność braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów sądowych. Tym samym złożony wniosek należało ocenić jako bezzasadny. Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło