I SA/Gd 917/16
PostanowienieWSA w Gdańsku2017-03-06
Skład orzekający: Sędzia WSA Ewa Wojtynowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wstrzymania wykonania decyzji w przedmiocie podatku od towarów i usług, jeśli skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, a wysokość zaległości podatkowych i odsetek przekracza jej możliwości płatnicze?Ratio decidendi
Wykonanie decyzji w przedmiocie podatku od towarów i usług zostało wstrzymane, ponieważ sąd uznał, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Pomimo że wniosek skarżącej nie był wyczerpujący, sąd, analizując akta sprawy i dokumenty dotyczące prawa pomocy, ustalił trudną sytuację materialną skarżącej, niskie dochody i wysokie zadłużenie, co uzasadnia wstrzymanie wykonania decyzji.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług za sierpień 2013 roku, jednocześnie domagając się wstrzymania wykonania tej decyzji. Wnioskodawczyni argumentowała, że wykonanie decyzji spowoduje szkodę i trudne do odwrócenia skutki, ponieważ wysokość zaległości podatkowych i odsetek przekracza jej możliwości płatnicze, a ona sama znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Sąd, analizując akta sprawy i dokumenty dotyczące prawa pomocy, ustalił jej trudną sytuację materialną.Rozstrzygnięcie
Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Wojtynowska po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 30 maja 2016 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień 2013 roku postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.
Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na ww. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 30 maja 2016 r., w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień 2013 roku. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W ocenie wnioskodawczyni za wstrzymaniem wykonania decyzji organów podatkowych przemawia niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wysokość zaległości podatkowych i odsetek wynikających z decyzji organów podatkowych I i II instancji przekracza możliwości płatnicze skarżącej. Skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, a zaległości podatkowe wynikające z dwóch decyzji Dyrektora Izby Skarbowej przekraczają możliwości finansowe skarżącej, co znajduje potwierdzenie w zeznaniach podatkowych składanych do organów podatkowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
Przepis art. 61 p.p.s.a. wskazuje na szkodę (majątkową, bądź niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, zaś jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 roku, GZ 138/2004).
Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania decyzji spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2004 roku, FZ 496/2004). To wnioskujący ma więc obowiązek dokładnego przytoczenia okoliczności, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody i negatywnych skutków zależy orzeczenie Sądu, które także musi dokładnie wskazywać przyczyny wstrzymania lub odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji lub aktu.
Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi zostać zatem w sposób dostateczny uzasadniony, tj. należy wskazać na okoliczności, z których wynikałoby, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie takiego wniosku powinno się odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Jego twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej (tak: J. P. Tarno, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 188, również postanowienie NSA z 30 listopada 2004 r., GZ 120/04).
W sytuacji gdy chodzi o decyzję rodzącą obowiązek zapłaty określonej sumy pieniężnej, a zatem rozporządzenia majątkiem podatnika, koniecznym jest zobrazowanie okoliczności wskazujących na trudną sytuację materialną oraz wykazanie, że uszczuplenie tego majątku o kolejne sumy grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem skutków trudnych do odwrócenia.
W ocenie Sądu wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zasługuje na uwzględnienie.
Co prawda we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji strona skarżąca wskazała jedynie na zachodzące niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków a także fakt, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej a wysokość zaległości podatkowych i odsetek wynikających z decyzji organów podatkowych przekracza jej możliwości płatnicze skarżącej.
Jednakże Sąd rozpatrując przedmiotowy wniosek uwzględnił nie tylko jego treść, ale miał również na uwadze całe akta sprawy w rozumieniu art. 133 p.p.s.a., w których znajdują się dokumenty złożone przez skarżącą wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie i zgromadzone w toku rozpatrywania tego wniosku, obrazujące jej aktualną sytuację majątkową. Jakkolwiek wniosek ten podlega ocenie według innych kryteriów, jednak niewątpliwie zawiera pewne dane obrazujące sytuację finansową podatnika. Oczywiście nie można utożsamiać przesłanek przyznania prawa pomocy z tymi uzasadniającymi wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jednak możliwa jest ocena okoliczności wskazanych we wniosku strony o przyznanie prawa pomocy pod kątem przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Z ww. dokumentów wynika, że wnioskodawczyni otrzymuje świadczenie emerytalne, które po uwzględnieniu dokonywanych z niego potrąceń egzekucyjnych wynosi 681,51 zł. Wnioskodawczyni nie posiada oszczędności, papierów wartościowych, innych praw majątkowych, wierzytelności ani przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł, posiada zaś zaległości podatkowe w wysokości 2.031.864,67 zł (stan na 21 lipca 2016 r.), które są dochodzone w ramach prowadzonej egzekucji, jej jedyny majątek stanowi udział w 1/32 części w nieruchomości (domu). Wnioskodawczyni prowadzi sama gospodarstwo domowe, utrzymując się z emerytury oraz z pomocy finansowej otrzymywanej od córek, które partycypują w kosztach zakupu leków i żywności.
Powyższe okoliczności Sąd ustalił na podstawie oświadczenia złożonego przez skarżącą o jej stanie rodzinnym, majątku i dochodach, złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, o której mowa w art. 233 § 1 w związku z § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.) oraz z dokumentów źródłowych przedłożonych w dniu 17 stycznia 2017 r. na wezwanie referendarza sądowego (oświadczenia z dnia 17 stycznia 2017 r., kserokopii: decyzji o przyznaniu emerytury, zawiadomienia o dokonywaniu potrąceń z dnia 29 lipca 2016 r., zawiadomienia o zajęciu świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego z dnia 21 lipca 2016 r., wyciągu z rachunku bankowego za okres od 1 października 2016 r. do 17 stycznia 2017 r., faktur i paragonów za zakup leków, umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych, dowodów zapłaty za wywóz nieczystości, wodę i energię elektryczną).
Za uwzględnieniem wniosku przemawia wysoka kwota egzekwowanych należności (136.919 zł) w porównaniu do trudnej sytuacji materialnej skarżącej (dochód w wysokości 681,51 zł). Właśnie ta trudna sytuacja materialna spowodowała przyznanie skarżącej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych na podstawie postanowienia referendarza sądowego tut. Sądu z dnia 31 stycznia 2017 r. Obecna sytuacja majątkowa wnioskodawczyni pozwala przyjąć, że wykonanie zaskarżonej decyzji odbyłoby się z uszczerbkiem dla jej majątku, a wyegzekwowanie należności mogłoby wywołać trudne do odwrócenia skutki.
Mając na względzie przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło