I SA/Gd 918/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Irena Wesołowska,, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 27 listopada 2019 r. sprawy ze skargi M.K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 28 lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 lutego 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej jako "Dyrektor IAS"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 – dalej jako "kpa"), w zw. z art. 54 § 5 w zw. z art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2018 r., poz. 1314 – dalej jako "u.p.e.a."), po rozpatrzeniu zażalenia M. K. – dalej jako "Skarżący" na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego (dalej "Naczelnik US") z dnia 17 stycznia 2019 r. w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, dokonanego na podstawie zawiadomienia z dnia 15 maja 2018 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy: Organ egzekucyjny - Naczelnik US prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku Skarżącego na podstawie wystawionego przez wierzyciela Zarząd Powiatu tytułu wykonawczego z dnia 19 marca 2018 r. obejmującego należność z tytułu opłaty za umieszczenie urządzeń w pasie drogowym na 2017 r. sporządzonego na podstawie decyzji z dnia 18 września 2013 r. na kwotę należności głównej 145,30 zł. Na podstawie tytułu wykonawczego organ egzekucyjny w dniu 15 maja 2018 r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Bank S.A. Przedmiotowe zawiadomienie zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 15 maja 2018 r. Dłużnik zajętej wierzytelności uznał wierzytelność i zrealizował ją całkowicie, przelewając w dniu 16 maja 2018 r. na konto organu egzekucyjnego środki pieniężne, które pozwoliły na całkowite zaspokojenie egzekwowanej należności. Odpis tytułu wykonawczego wraz z odpisem zawiadomienia doręczono Skarżącemu w dniu 18 maja 2018 r. Pismem z dnia 25 maja 2018 r. zatytułowanym "zarzuty na tytuł wykonawczy z dnia 19.03.2018r." Skarżący wniósł m.in. skargę na zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z dnia 15 maja 2018 r. Jednocześnie wniósł o uchylenie zajęć i umorzenie postępowania, z uwagi na nieistnienie obowiązku. Postanowieniem z dnia 17 stycznia 2019 r. Naczelnik US oddalił skargę na dokonaną czynność egzekucyjną, uznając ją za nieuzasadnioną. Pismem z dnia 22 stycznia 2019 r. Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego. Skarżący podtrzymał skargę i wniósł o jej uwzględnienie. Ponadto wskazał, że czynność egzekucyjna nie była wykonana zgodnie z prawem. Postanowieniem z dnia 28 lutego 2019 r. Dyrektor IAS utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał treść art. 138 § 1 pkt 1 kpa - mającego odpowiednie zastosowanie w niniejszym postępowaniu na mocy art. 18 u.p.e.a., a także art. 54 § 1, § 4 i § 5, art. 67 § 1a, § 2, § 2a i § 2b, art. 80 § 1- § 3 i art. 86b u.p.e.a. i stwierdził, że Naczelnik US prawidłowo rozpatrzył skargę na zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego. Organ stwierdził, że kwestie istnienia obowiązku nie mogą być rozpoznawane w trybie skargi na czynności, a Naczelnik US rozpatrując skargę sprawdza wyłącznie, czy zostały wykonane wszystkie czynności przewidziane prawem. W ocenie Dyrektora IAS, Naczelnik US zastosował jeden ze środków egzekucyjnych, do którego stosowania upoważnia go ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Środek ten wymieniony jest w art. 1a pkt 12 lit.a u.p.e.a., tj. egzekucja z rachunku bankowego (art. 80 u.p.e.a.). Zdaniem Dyrektora IAS, organ egzekucyjny, wystawiając zawiadomienie oraz przesyłając je do banku przy jednoczesnym wysłaniu jego wydruku do Skarżącego (stosownie do treści art. 67 § 2b u.p.e.a.), dopełnił wszystkich wymogów wynikających z przepisów art. 80 § 1 - § 3 u.p.e.a. Odnośnie wniosku Skarżącego o uchylenie zajęcia i umorzenie postępowania dokonanego zajęcia Dyrektor IAS wyjaśnił, iż nie ma kompetencji do uchylenia i umorzenia postępowania. Ponadto zauważył, że organ egzekucyjny uznał wniesiony zarzut nieistnienia obowiązku za nieuzasadniony i odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego postanowieniem z dnia 11 stycznia 2018 r. Pismem z dnia 3 kwietnia 2019 r. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na postanowienie Dyrektora IAS z dnia 28 lutego 2019 r. W uzasadnieniu Skarżący wniósł o uchylenie postanowienia z uwagi na błędną ocenę skargi na czynność egzekucyjną i umorzenie postępowania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W świetle art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c) p.p.s.a.). Przeprowadzając taką kontrolę stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przenosząc określone w przepisach p.p.s.a kryteria oceny zaskarżonego aktu administracyjnego na grunt przedmiotowej sprawy, Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa, w stopniu dającym podstawę do jego uchylenia. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie z dnia 28 lutego 2019 r., którym Dyrektor IAS utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika US z dnia 17 stycznia 2019 r. w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, dokonanego na podstawie zawiadomienia z dnia 15 maja 2018 r. Wyjaśnić należy, że w świetle art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Skargę na czynności egzekucyjne, o której mowa w § 1, wnosi się w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej (art. 54 § 4). Stosownie do art. 54 § 5 u.p.e.a., w sprawie skargi na czynności egzekucyjne, postanowienie wydaje organ egzekucyjny. Na postanowienie o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie. Zgodnie z art. 80 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz niezwłocznie po upływie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty, w tym również o nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego. Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia (art. 80 § 2 u.p.e.a.). Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego (art.80 § 3 u.p.e.a.). Artykuł 86b u.p.e.a. wskazuje, że zawiadomienia i wezwania (...) przesyła się do banku i organu egzekucyjnego przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego obsługującego zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego. Jeżeli wykorzystanie tego systemu jest niemożliwe z przyczyn technicznych, w czasie niezbędnym do przywrócenia jego funkcjonowania zawiadomienia i wezwania doręcza się na piśmie. Przepis art. 67 § 1a u.p.e.a. wskazuje, że zawiadomienia o zajęciu i inne pisma w ramach stosowanego środka egzekucyjnego mogą być doręczane przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej. Uwzględniając powyższe regulacje, Dyrektor IAS trafnie, w ocenie Sądu, stwierdził, że Naczelnik US prawidłowo rozpatrzył wniesioną przez Skarżącego skargę na zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego, sprawdzając uprzednio, czy zostały wykonane wszystkie czynności przewidziane prawem. Organ skontrolował, czy udokumentował czynności prawidłowo - zgodnie ze wzorami określonymi w przepisach. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy zasadnie skonstatował, że Naczelnik US prawidłowo zastosował jeden ze środków egzekucyjnych, do którego stosowania upoważnia go ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Środek ten wymieniony jest w art. 1a pkt 12 lit. a w/w ustawy, tj. egzekucja z rachunku bankowego (art. 80 u.p.e.a.). Naczelnik US stosując ten środek egzekucyjny wykonał wszystkie czynności przewidziane w u.p.e.a. Organ egzekucyjny przesłał do banku zawiadomienie o zajęciu zawierające wezwanie o treści wynikającej z art. 80 § 1 u.p.e.a., a dłużnik zajętej wierzytelności uznał wierzytelność i zrealizował ją całkowicie, przelewając na konto organu egzekucyjnego środki pieniężne, które pozwoliły na zaspokojenie egzekwowanej należności. Jednocześnie, organ egzekucyjny zawiadomił Skarżącego o zajęciu wierzytelności, doręczając skutecznie odpis przedmiotowego zawiadomienia o zajęciu wraz z odpisem wskazanego tytułu wykonawczego. Prawidłowy jest wobec tego wywód Dyrektora IAS, że organ egzekucyjny, wystawiając zawiadomienie oraz przesyłając je do banku przy jednoczesnym wysłaniu jego wydruku do Skarżącego, stosownie do brzmienia art. 67 § 2b u.p.e.a., dopełnił wszystkich wymogów wynikających z przepisów art. 80 § 1 - § 3 u.p.e.a. W przedmiotowej sprawie Sąd nie dopatrzył się także uchybień formalnych. Wskazać należy, że art. 67 § 1 u.p.e.a. ustanawia ogólną regułę stosowania środków w oparciu o odpowiedni dokument, tj. w zależności od przeprowadzanego trybu egzekucji - zawiadomienie lub protokół. Wzory tych dokumentów zostały określone odpowiednim rozporządzeniem Ministra Finansów. Stosowanie tych wzorów ograniczone jest niemniej do przypadków innych niż do tych, w których dochodzi do doręczeń przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej (art. 67 § 1a u.p.e.a.). Wówczas zawiadomienie winno spełniać wyłącznie wymogi wskazane w art. 67 § 2 u.p.e.a., z modyfikacją ustanowioną mocą art. 67 § 2a u.p.e.a. Ustawa wskazuje elektroniczne doręczenie do banku jako mające pierwszeństwo przed innymi sposobami. Jak stanowi bowiem art. 86b u.p.e.a., zawiadomienia przesyła się do banku przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego obsługującego zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zawierało wszystkie prawem przewidziane elementy, a doręczenia dokonano zgodnie z art. 67 § 1a i § 2b u.p.e.a. Sąd stwierdził, że odnośnie wniosku zobowiązanego "o uchylenie zajęcia i umorzenie postępowania dokonanego zajęcia" Dyrektor IAS prawidłowo poinformował, Skarżącego, że nie ma kompetencji do uchylenia i umorzenia postępowania. Końcowo wyjaśnić należy, że organ egzekucyjny uznał wniesiony zarzut nieistnienia obowiązku za nieuzasadniony i odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego postanowieniem z dnia 11 stycznia 2018 r., które zostało przez Dyrektora IAS uchylone w części dotyczącej rozpatrzenia zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej i w tym zakresie organ odwoławczy umorzył postępowanie w sprawie, w pozostałym zakresie tj. w części zarzutów dotyczących nieistnienia obowiązku i niespełniania przez tytuł wykonawczy wymogów formalnych określonych w art. 27 u.p.e.a., Dyrektor IAS uznając zarzuty za bezzasadne, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. W wyniku rozpoznania wniesionej przez Skarżącego skargi na to postanowienie, Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 listopada 2019 r. skargę oddalił. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie wydane zostało zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa, w tym ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz Kodeksu postępowania administracyjnego i zawiera rozstrzygnięcie wszystkich kwestii poruszonych w zażaleniu. Zaskarżone postanowienie zawiera ponadto wszystkie elementy postanowienia wymienione w art. 124 § 1 i § 2 kpa, w tym zarówno uzasadnienie prawne jak i faktyczne. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę jako nieuzasadnioną oddalił.