I SA/Gd 92/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia na majątku skarżącej przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów za 2001 r. postanawia odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy M.K. wnioskiem z dnia 21 lutego 2008 r. (data stempla pocztowego), którego braki formalne usunięto w dniach 10 marca i 22 kwietnia 2008 r., zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie, w tym wpisu od skargi określonego w kwocie 500 zł. Ze złożonego przez skarżącą oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe z mężem, źródłem utrzymania małżonków są otrzymywane przez każdego z nich świadczenia emerytalne w łącznej wysokości 2 167 zł brutto miesięcznie, ich majątek stanowi dom o powierzchni 450 m2. We wniosku z dnia 10 marca 2008 r. w rubryce nr 7.2.2 formularza przeznaczonej dla wpisania przedmiotów o wartości powyżej 3 000 euro będących własnością czy to wnioskodawcy, czy też osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym wskazano kolekcję dziesięciomarkowych monet z okresu cesarstwa niemieckiego, przy czym w uzupełnionym wniosku z dnia 22 kwietnia 2008 r. skarżąca skorygowała tę rubrykę nie wykazując ww. przedmiotów. Postanowieniem z dnia 26 maja 2008 r., sygn. akt I SA/Gd 92/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy. Postanowienie to wobec wniesienia sprzeciwu utraciło moc. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – zwanej dalej "P.p.s.a", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Rozpatrując ponownie wniosek o przyznanie prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie dopatrzył się istnienia przesłanek uzasadniających przyznanie takiej pomocy. Zgodnie z art. 245 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (§ 1). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W myśl art. 246 § 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przytoczone wyżej przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 P.p.s.a. Rzeczą wnioskodawcy, jako zainteresowanego, jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych wyżej przepisach. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa, zaś rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. W niniejszej sprawie skarżąca nie udowodniła, że jej sytuacja materialna była na tyle zła, aby uzasadniała przyznanie prawa pomocy. Rozpoznając przedmiotowy wniosek wzięto pod uwagę nie tylko dane o stanie majątkowym skarżącej przedstawione przez nią w formularzu PPF, ale także dane zawarte w złożonym przez jej męża dodatkowym oświadczeniu z dnia 21 kwietnia 2008 r. i przedłożonych przez niego przy sprawach o sygn. akt I SA/Gd 89-91/08 dokumentach (odpis zeznania podatkowego PIT-37, PIT-O za 2007 r. skarżącej, odpis faktury za gaz z dnia [...] r. oraz odpis faktury za usługi telekomunikacyjne z dnia [...] wraz z odpisami dowodów zapłaty, odpisy dowodów zapłaty za prąd, odpisów odcinków emerytury wypłaconej małżonkom za kwiecień 2008 r. oraz odpisu decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za 2008 r.) oraz informacje o sytuacji finansowej małżonków znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy (wnioski dyrektora urzędu kontroli skarbowej z dnia 2 sierpnia 2007 r. o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego). Złożone przez skarżącą oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach jest w ocenie Sądu niewiarygodne, zostały w nim bowiem pominięte istotne składniki majątku, stanowiące czy to majątek wspólny czy też odrębny małżonków. W szczególności pominięto fakt, iż poza wykazanym we wniosku domem jednorodzinnym wolnostojącym z garażem usytuowanym na dwóch działkach przy ul. W. w G. skarżąca jest współwłaścicielką lokalu mieszkalnego spółdzielczego o powierzchni 55,5 m2 wraz z gruntem o powierzchni 402 m2, położonego przy ul. [...] w G. (k. 5 i 28 akt administracyjnych), w którym zamieszkuje wraz z mężem. Natomiast na nieruchomości położonej przy ul. [...] ustanowione zostało (i wpisane do księgi wieczystej) ograniczone prawo rzeczowe – nieodpłatne użytkowanie na okres do 2 marca 2026 r. – na rzecz B.K. (synowej wnioskodawcy), co wynika z treści wniosków dyrektora urzędu kontroli skarbowej o zabezpieczenie zobowiązania podatkowego z dnia 2 sierpnia 2007 r. (k. 3 i 26 akt administracyjnych). Ponadto w oświadczeniu z dnia 10 marca 2008 r. skarżąca wskazała na przedmioty wartościowe w postaci kolekcji 10 markowych monet niemieckich z okresu cesarstwa, o wartości powyżej 3000 euro, a w skorygowanym wniosku z dnia 22 kwietnia 2008 r. pominęła te przedmioty. Tymczasem z materiału zgromadzonego w aktach administracyjnych (wniosek o zabezpieczenie zobowiązania podatkowego z dnia 2 sierpnia 2007 r., k. 23-29) wynika, że kolekcja gromadzona przez męża skarżącej od początku lat 50 to zestaw monet dziesięciomarkowych niemieckich, których wartość jest wyższa niż złotych monet dwudziestomarkowych. Około [...] sztuk jest w stanie doskonałym, pozostała część monet w ocenie męża wnioskodawczyni jest w odrobinę gorszym stanie. Brak jakichkolwiek informacji w tym zakresie uniemożliwia ustalenie przez Sąd sytuacji majątkowej osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. Oświadczenie skarżącej dotyczące osiąganych przez małżonków miesięcznych dochodów również należy uznać za niewiarygodne. Z odpisów odcinków świadczeń emerytalnych przekazanych małżonkom za kwiecień 2008 r. (a dołączonych do spraw o sygn. akt I SA/ Gd 89-91/08) wynika bowiem, że z tego tytułu osiągają oni łączny dochód w wysokości 2 194,62 zł netto miesięcznie, nie zaś jak zadeklarowała skarżąca 2 167 zł brutto. Analiza materiału dowodowego wskazuje, że w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca świadomie przedstawiła swoją sytuację finansową w sposób selektywny, manipulując danymi tak, by potwierdzały trudną sytuację finansową jej i współmałżonka. Tym samym oświadczenie skarżącej uznać należało za niewiarygodne i sprzeczne z dokonanymi na podstawie akt sądowych i administracyjnych ustaleniami. W ocenie Sądu złożone przez wnioskodawczynię oświadczenie nie pozwala na ustalenie, na jakim poziomie kształtują się w rzeczywistości dochody jej i jej małżonka, uniemożliwiając tym samym ustalenie, czy poniesienie przez nią kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi w wysokości 500 zł, wiązałoby się z uszczerbkiem uzasadniającym przyznanie prawa pomocy. Wątpliwości dotyczące stanu majątkowego skarżącej uniemożliwiają ocenę w tym zakresie. Z tych względów Sąd stwierdził, że wnioskodawczyni nie wykazała, aby spełniała ustawowe przesłanki uprawniające do otrzymania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wobec powyższego na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. orzeczono jak w postanowieniu.