I SA/Gd 922/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Szumacher /spr./ Sędzia WSA Tomasz Kolanowski Asesor WSA Irena Wesołowska Protokolant - Marzena Cybulska po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2006 r. na rozprawie sprawy o wznowienie postępowania w sprawie ze skargi S. O. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] nr OP [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1995 roku oddala skargę o wznowienie postępowania. I SA/Gd 922/05 U z a s a d n i e n i e Po rozpatrzeniu skargi S. O. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 19 marca 2001 r. nr (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1995 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 30 maja 2005 r. (sygn. akt I SA/Gd 621/01) uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej miesiąca stycznia, lutego, marca, kwietnia, maja, czerwca, lipca, sierpnia, września, października i listopada 1995 r., a w pozostałym zakresie skargę oddalił. Ponadto Sąd orzekł o zwrocie kosztów postępowania oraz stwierdził, iż zaskarżona decyzja w części uchylonej nie mogła być wykonana. Opisany wyrok stał się prawomocny w dniu 26 sierpnia 2005 r. W dniu 23 grudnia 2005 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła skarga Dyrektora Izby Skarbowej w G. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem opisanym wyżej, w której - na podstawie art. 273 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej cyt. jako "ustawa p.p.s.a." - wnoszono o wznowienie postępowania i zmianę zaskarżonego orzeczenia. W uzasadnieniu skargi o wznowienie stwierdzono, że Sąd orzekający o decyzji podatkowej podkreślił, że w sprawie tej nie nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia, gdyż czynności egzekucyjne dotyczące podatku od towarów i usług za rok 1995 określone decyzją pierwszoinstancyjną nie były prowadzone. Podstawą takiego stanowiska Sądu było pismo Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 25 maja 2005 r. Skoro zatem nie zaistniały przesłanki określone w art. 70 § 2 i § 3 Ordynacji podatkowej, to określone zaskarżoną decyzją zobowiązania podatkowe uległy przedawnieniu i dlatego Sąd zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wskazanych miesięcy 1995 r. uchylił. Pismem z dnia 1 grudnia 2005 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. powiadomił organ drugoinstancyjny o okolicznościach faktycznych, które miały miejsce w 2000 r. i mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd Rejonowy w L. Wydział Ksiąg Wieczystych pismami z dnia 31 października 2000 r. i z dnia 24 listopada 2000 r. powiadomił Urząd Skarbowy w L. o dokonanych wpisach hipotek ustawowych w księgach wieczystych prowadzonych dla nieruchomości należących do Stanisława O. i Barbary O. Podstawą do wystąpienia z wnioskami o wpis hipotek ustawowych były decyzje Urzędu Skarbowego w L. z dnia 19 października 2000 roku m. in. decyzja nr (...) określająca zobowiązanie w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1995 r. Do skargi o wznowienie postępowania dołączono kserokopie wspomnianych dokumentów. Przedstawiona okoliczność nie była znana Dyrektorowi Izby Skarbowej w G. w postępowaniu toczącym się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku ze skargi Stanisława O. na decyzję Izby Skarbowej w G. Ośrodek Zamiejscowy w S. z dnia 19 marca 2001 r. nr (...), a zatem nie mogła być wykorzystana w toczącym się przed Sądem postępowaniu. W uzasadnieniu skargi o wznowienie wywiedziono, iż hipoteka jako ograniczone prawo rzeczowe służy do zabezpieczenia oznaczonej wierzytelności pieniężnej, a wobec tego stanowi ona szczególny rodzaj środka egzekucyjnego w szerokim tego słowa znaczeniu i dlatego winna była być ujawniona w postępowaniu toczącym się przed Sądem. W tej sytuacji rozstrzygnięcie Sądu stwierdzające, że nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego z uwagi na upływ pięcioletniego terminu do wydania decyzji przez organ drugoinstancyjny spowoduje w konsekwencji umorzenie postępowania podatkowego, przez co podatnik uwolniony zostanie od publiczno-prawnych ciężarów i uniemożliwi się wyegzekwowanie określonego decyzją organu pierwszoinstancyjnego zobowiązania podatkowego. Uznając, iż w przedmiotowej sprawie zaistniała ustawowa podstawa wznowienia postępowania Dyrektor Izby Skarbowej w G. wnosił o uwzględnienie skargi i zmianę zaskarżonego orzeczenia. W odpowiedzi na skargę z dnia 2 lutego 2006 r. Stanisław O. wnosił o odrzucenie skargi na podstawie art. 281 ustawy p.p.s.a. z uwagi na nie ziszczenie się przesłanki wynikającej z treści art. 273 § 2 ustawy p.p.s.a. w postaci późniejszego wykrycia okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu ewentualnie o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Na wstępie wypada zauważyć, iż skarga o wznowienie postępowania jest środkiem obalania prawomocnych orzeczeń w wyjątkowych, wymienionych w ustawie przypadkach, o odrębnych i właściwych tej skardze cechach. Wniesienie skargi o wznowienie powoduje uruchomienie dwufazowego postępowania, w którym, w pierwszej fazie następuje zbadanie jego dopuszczalności, zaś w drugiej, wówczas gdy pozytywnie zakończona zostanie pierwsza faza - zbadanie zasadności postępowania. Kierując się tą konstrukcją oraz mając na uwadze przepis art. 280 § 1 ustawy p.p.s.a. stanowiący, iż Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga została wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, Sąd stwierdził, iż przesłanki art. 280 § 1 w zw. z art. 277 i art. 273 § 2 ustawy p.p.s.a. zostały spełnione. Dlatego też Sąd nie odrzucił skargi, lecz wyznaczył rozprawę (zdanie drugie cyt. art. 280 § 1). Wprawdzie uczestnik wcześniejszego postępowania wnosił o odrzucenie skargi z tego powodu, że okoliczności podniesione przez stronę wnoszącą skargę o wznowienie nie odpowiadają treści ustawowej przesłanki wznowieniowej, to jednakże wniosek ten nie mógł być uwzględniony. W pierwszej fazie postępowania wznowieniowego bada się tylko ten element postępowania czy w ogóle wskazana przesłanka wznowieniowa została wymieniona w przepisach art. art. 271-273 ustawy p.p.s.a. Natomiast jej merytoryczna ocena należy do drugiej fazy postępowania. Zatem skoro organ wnoszący skargę o wznowienie powołał się na przesłankę z art. 27 § 2 ustawy p.p.s.a. i ją uzasadnił, to nie istniała podstawa do tego, by w pierwszej fazie postępowania skargę odrzucać, skoro faktycznie przesłanka wznowieniowa została wymieniona w katalogu zawartym w cyt. art. 271-273. Według przepisu art. 273 § 2 ustawy p.p.s.a. można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Odczytując - ze skargi - literalnie brzmienie przesłanki wznowieniowej, na którą powołał się organ podatkowy drugoinstancyjny można byłoby dojść do przekonania, że przesłanka owa "wystąpiła" tylko na szczeblu II instancji. Mianowicie to Dyrektor Izby Skarbowej w G. nie mógł skorzystać w postępowaniu sądowoadministracyjnym z dokumentów świadczących, iż w sprawie ze skargi Stanisława O. na decyzję podatkową nie nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego, albowiem organ podatkowy I instancji w ramach czynności egzekucyjnych uzyskał wpis hipoteki na nieruchomościach będących własnością podatnika i jego żony. Ów wpis przerwał bieg terminu przedawnienia, czego nie uwzględnił Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie. W myśl przepisu art. 54 § 1 ustawy p.p.s.a. skargę do Sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem skargi, organ ten zaś przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i udziela odpowiedzi na skargę (art. 54 § 2). Zatem akta sprawy obejmują przede wszystkim dokumenty zgromadzone w postępowaniu przed organem I instancji oraz dokumenty wytworzone w postępowaniu odwoławczym. Akta sprawy, pomijając inne cechy, muszą charakteryzować się zupełnością. Szczególnie zaś taką cechę muszą wykazywać akta, z których wynika bezwzględna przeszkoda do prowadzenia postępowania jaką jest upływ terminu przedawnienia. Jeżeli za przekazanie akt sprawy wraz ze skargą odpowiedzialny jest, w zasadzie, organ II instancji, to nie może on odwoływać się do tej okoliczności, iż nie mógł przekazać akt sprawy w całości, niezależnie od tego co było przyczyną nie przekazania wszystkich dokumentów akt sprawy, czy też poinformowania Sądu o nie istnieniu takich dokumentów. Nie można przeto uznać, iż Dyrektor Izby Skarbowej w G. nie mógł skorzystać z dokumentów opisanych w skardze o wznowienie postępowania. Tym bardziej zwrot użyty w przepisie cyt. art. 273 § 2 o okolicznościach faktycznych lub środkach dowodowych "z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu" nie może usprawiedliwiać - w sensie akceptacji omawianej przesłanki - sytuacji, w której wskutek nieprawidłowego działania organu I instancji, organ odwoławczy uzyskał niepełne akta lub informację niezgodną z rzeczywistością. Inaczej bowiem skarga o wznowienie służyłaby korygowaniu błędów popełnionych przez stronę przy prowadzeniu poprzedniej sprawy (cytat i przywołane orzecznictwo w T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Praw. 2005 r., str. 671). W konkluzji stwierdzić należy, że nie przedłożenie przez organ podatkowy II instancji dokumentów (lub nie udzielenie informacji zgodnej z rzeczywistością) w postępowaniu przed sądem administracyjnym I instancji wskutek zaniechania organu podatkowego I instancji nie wyczerpuje przesłanki z art. 273 § 2 ustawy p.p.s.a. o niemożności skorzystania przez ten organ z okoliczności faktycznych lub środków dowodowych w poprzednim postępowaniu sądowoadministracyjnym. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 282 § 2 ustawy p.p.s.a. oddalił skargę o wznowienie postępowania. MK