I SA/Gd 923/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Ch. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. M. Ch. wnioskiem z dnia 26 marca 2010 r. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Jednocześnie ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga dodatkowego złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z ww., przy czym nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy (art. 246 § 3 p.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Powołane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie złożonego przez skarżącego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dokumentów przedłożonych na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 30 marca 2010 r. (doręczone w dniu 8 kwietnia 2010 r.), ustalono, że prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz dwiema córkami, od dnia 27 września 2007 r. zarejestrowany jest w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna, nie pobiera zasiłku z tego tytułu (dowód: zaświadczenie z powiatowego urzędu pracy z dnia 22 kwietnia 2010 r.), źródłem utrzymania rodziny jest wypłacana jego żonie renta w kwocie 616,72 zł netto miesięcznie, zasiłek rodzinny i opiekuńczy w kwocie 153 zł miesięcznie, przyznane studiującej córce stypendium socjalne w kwocie 400 zł miesięcznie i na wyżywienie w kwocie 110 zł miesięcznie oraz dochód ze stosunku pracy osiągany przez drugą córkę w wysokości 1.400 zł brutto miesięcznie (dowód: kopia decyzji ZUS z dnia 4 marca 2010 r. o waloryzacji renty, wyciągi z rachunku bankowego małżonków odzwierciedlające operacje dokonane w okresie od 15 stycznia do 9 kwietnia 2010 r., zaświadczenie z Akademii Sztuk Pięknych z dnia 14 kwietnia 2010 r., dodatkowe oświadczenie córki z dnia 19 kwietnia 2010 r.), jedyny majątek małżonków stanowi mieszkanie o powierzchni 53,10 m2, nie posiadają oni przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, pojazdów mechanicznych (dodatkowe oświadczenia z dnia 22 kwietnia 2010 r.), jak również oszczędności – stan środków pieniężnych zgromadzonych na rachunku bankowym na koniec każdego miesięcznego okresu rozliczeniowego wynosił 168,66 zł, 163,48 zł i 166,31 zł. Średnie miesięczne wydatki związane z bieżącymi kosztami utrzymania rodziny kształtują się na poziomie 867 zł. Ich wysokość ustalona została na podstawie informacji ze spółdzielni mieszkaniowej z dnia 12 kwietnia 2010 r. o zmianie opłat czynszowych na kwotę 700,57 zł oraz przedstawionych kopii faktur za gaz za okres od 23 czerwca do 16 grudnia 2009 r. na kwotę 155,53 zł, za energię elektryczną za okres od kwietnia do września 2010 r. na łączną kwotę 483,12 zł, za telefon stacjonarny za styczeń, luty marzec 2010 r. na łączną kwotę 180,10 zł. Dokumentując sytuację majątkową swoich córek wnioskodawca przedłożył dodatkowe oświadczenia z dnia 22 kwietnia 2010 r. o nieposiadaniu pojazdów mechanicznych oraz wyciągi z rachunków bankowych każdej z nich obrazujące operacje dokonane w okresie od 6 stycznia 5 marca 2010 r. oraz od 2 stycznia do 1 kwietnia 2010 r. Mając na uwadze powyższe uznano, że wnioskodawca wykazał, iż nie ma możliwości finansowych poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Za taką oceną przemawia wysokość miesięcznych dochodów osiąganych w łącznej kwocie około 2.361 zł netto. Po odliczeniu niezbędnych kosztów związanych z bieżącym utrzymaniem do dyspozycji czteroosobowej rodziny pozostaje kwota 1.494 zł. Nie można pominąć okoliczności, że studiująca córka wnioskodawcy korzysta ze świadczeń socjalnych przyznawanych przez władze uczelni, co bez wątpienia potwierdza trudną sytuację rodziny. Wprawdzie na dzień 1 kwietnia 2010 r. dysponowała ona środkami w kwocie 5.645,73 zł zgromadzonymi na rachunku bankowym, jednakże biorąc pod uwagę sytuację finansową małżonków przyjąć należało, że środki te stanowią zabezpieczenie wydatków związanych ze studiami na Akademii Sztuk Pięknych. Nadto, z historii konta wynika, że partycypuje ona w kosztach utrzymania rodziny dokonując opłat za usługi świadczone przez UPC. Z tych względów przyjęto, że wnioskodawca spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.