I SA/Gd 923/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek postanawia 1. umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych, 2. przyznać skarżącemu prawo pomocy przez ustanowienie adwokata. E. K. wnioskiem złożonym 12 grudnia 2011 r. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wprawdzie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, jednakże rozpoznania wymaga jedynie część złożonego wniosku obejmująca żądanie ustanowienia pełnomocnika. Zgodnie z brzmieniem art. 239 § 1 pkt 1 lit. e) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W konsekwencji wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych należało uznać za bezprzedmiotowy i umorzyć postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 p.p.s.a., o czym orzeczono w punkcie 1 sentencji postanowienia. Przechodząc do rozpoznania wniosku skarżącego o ustanowienie pełnomocnika wskazać należy, że okoliczność, iż korzysta on z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych ma istotne znaczenie z punktu widzenia przesłanek, w świetle których dokonywana jest ocena zasadności wniesionego przez stronę żądania. W niniejszej sprawie zastosowanie będą miały przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. O odpowiednim ich stosowaniu stanowi bowiem art. 262 p.p.s.a. Z przepisu art. 245 § 3 p.p.s.a. wynika, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przy czym ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga dodatkowego złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z ww. (art. 246 § 3 p.p.s.a.). W świetle powyższego oceny zasadności złożonego wniosku o ustanowienie pełnomocnika dokonano w oparciu o przesłankę określoną w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny Na podstawie złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz przedłożonych dokumentów ustalono, że pozostaje on we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, źródłem utrzymania małżonków jest wypłacana obojgu emerytura w łącznej kwocie 2.910,63 zł netto miesięcznie, majątek małżonków stanowi dom o powierzchni 102 m2, którego są współwłaścicielami wraz z synem, udział wynoszący ½ w nieruchomości budowlanej, przy czym na każdej z nich ustanowiona została hipoteka przymusowa oraz samochód marki [...], rok produkcji 1992. Miesięczne koszty utrzymania małżonków, zarówno te udokumentowane, jak i przyjęte na podstawie oświadczenia, do których zaliczono opłaty za energię elektryczną, zakup gazu oraz opału i spłatę kredytów bankowych, wynoszą około 1.765 zł. Wobec powyższego uznano, iż wnioskodawca wykazał zasadność złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. W ustalonym stanie faktycznym przyjąć należało, że nie ma on realnych możliwości poniesienia kosztów zastępstwa procesowego pełnomocnika z wyboru. Za taką oceną przemawia wysokość dochodów pozostająca do dyspozycji małżonków po odliczeniu stałych, niezbędnych kosztów związanych z utrzymaniem w kwocie 1.145,63 zł, tj. 572,82 zł na osobę. Z kwoty tej bez wątpienia trudno jest poczynić oszczędności, co zresztą potwierdza oświadczenie wnioskodawcy w przedmiocie braku posiadania zasobów pieniężnych. Z tych względów uznano, że skarżący spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.