I SA/Gd 927/08

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" Sp. z o.o. z siedzibą [...] o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za czerwiec 2005 r. postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. "A" Sp. z o.o. z siedzibą [...] zwróciła się w niniejszej sprawie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Stosownie do przepisu art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. – osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W świetle powołanych uregulowań osobę prawną można zwolnić od kosztów sądowych tylko w sytuacji, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na ich poniesienie. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie złożonego oświadczenia o majątku i dochodach spółki oraz przedłożonych w dniach 12 lutego i 11 marca br. na wezwanie referendarza sądowego dokumentów źródłowych ustalono, że spółka zakończyła rok 2008 zyskiem netto w wysokości 14.179,26 zł przy łącznych przychodach w kwocie 15.741.446,18 zł i kosztach w wysokości 15.721.239,92 zł (zgodnie z rachunkiem zysków i strat za 2008 r.), na dzień 31 grudnia 2008 r. posiadała aktywa o wartości 3.402.944,51 zł, z czego środki trwałe stanowiły kwotę 1.163.706,21 zł, a aktywa obrotowe kwotę 2.239.238,30 zł, suma jej zobowiązań wynosiła 2.680.684,36 zł, z czego zobowiązania długoterminowe wynosiły 833.095 zł, a krótkoterminowe 1.847.589,36 zł (zgodnie z bilansem za 2008 r.). Zobowiązania spółki z tytułu przyznanych jej limitów w rachunkach bieżących wynosiły na dzień 31 grudnia 2008 r. łącznie 547.825,41 zł, a analiza historii jednego z tych kont wykazała, że w ostatnim kwartale ubiegłego roku zaksięgowano na nim wpływy (gotówkowe wpłaty własne) w łącznej wysokości 494.300 zł. Historia zapisów operacji na drugim z tych rachunków pozostaje nieznana, gdyż spółka przedłożyła jedynie wyciągi obrazujące salda oraz transakcje dokonane w poszczególnych dniach, tj. 31 października 2008 (wyciąg nr 0136), 29-30 listopada 2008 r. (wyciąg nr 0157) oraz 31 grudnia 2008 r. (wyciąg nr 0178). Przywołana numeracja tych wyciągów jednoznacznie wskazuje, iż brakuje co najmniej 42 wyciągów. Ponadto spółka spłaca kredyt przyznany jej w roku 2007 w kwocie 930.000 zł, którego rata kapitałowa wynosi 5.375 zł (plus odsetki w wysokości 10,25% naliczane od salda zadłużenia). Na dzień 10 lutego 2009 r. zadłużenie spółki z tytułu tego kredytu wynosiło 827.720 zł (zgodnie z odpisem zaświadczenia banku z dnia 10 lutego 2009 r.). Analiza przedłożonego materiału dowodowego wykazała po pierwsze, że jest on niepełny. Spółka nie przedłożyła bowiem pomimo wyraźnego wezwania wszystkich wyciągów z prowadzonych dla niej rachunków bankowych, obrazujących ich historię i salda za okres ostatnich trzech miesięcy. Jak już wskazano, przedłożony fragmentarycznie materiał dowodowy nie daje możliwości odtworzenia wysokości wpływów zaksięgowanych na jednym z tych rachunków w ww. okresie. Nadto choć spółka oświadczyła, że jest względem niej prowadzone postępowanie egzekucyjne, to pomimo wezwania nie przedłożyła żadnych dowodów dotyczących tego postępowania. Zważyć należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie prowadzi się dochodzenia, w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie. Jak już bowiem wskazano, sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Z przedłożonych w sprawie dokumentów wynika, że spółka spłaca kredyt, którego sama rata kapitałowa wynosi 5.375 zł oraz korzysta z przyznanych jej w rachunkach bankowych limitów na łączną kwotę 550.000 zł. Fakt zaciągnięcia przez spółkę tak znacznych zobowiązań (których wysokość wielokrotnie przekracza wysokość kosztów niniejszej sprawy) po pierwsze sugeruje, że osoby zarządzające spółką uznały, że jest ona zdolna do spłaty tych zobowiązań, po drugie oznacza, że udzielające ich instytucje finansowe także oceniły, że spółka zdolność taką posiada. Fakt spłacania zadłużenia potwierdza prawidłowość tych ocen. Zaciągnięte przez spółkę kredyty świadczą zatem o jej zdolnościach płatniczych, a przez to wyłączają możliwość przyznania jej prawa pomocy (pogląd taki wyraził także NSA w postanowieniu z dnia 28 czerwca 2005 r., II GZ 56/05). Pamiętać przy tym trzeba, że koszty sądowe powinny być ponoszone na równi z innymi niezbędnymi wydatkami. Należy też podkreślić, że spółka nie zakończyła ubiegłego roku stratą, tylko zyskiem, uzyskuje z bieżącej działalności stałe i znaczne przychody, z których dokonuje wpłat na rachunek bankowy, a nadto posiada majątek o dużej wartości w postaci środków trwałych, zapasów oraz należności od kontrahentów, co nie pozwala uznać, iż nie ma ona realnych możliwości finansowych poniesienia kosztów sądowych. Ponadto nie bez znaczenia pozostaje okoliczność, iż skarżąca spółka, prowadząc od szeregu lat działalność gospodarczą, winna liczyć się z możliwością prowadzenia procesów sądowych i związaną z tym koniecznością ponoszenia ich kosztów, a tym samym mogła i powinna zabezpieczyć w tym celu odpowiednie środki finansowe, zwłaszcza, iż z uwagi na wysokość wpisu od skargi w niniejszej sprawie, pobieranego w tego rodzaju sprawach na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193), byłaby to kwota niewielka stosunku do przychodów spółki. Mając na uwadze ustalone okoliczności faktyczne, stwierdzono, że spółka nie wykazała, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Z tych względów na podstawie przepisu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.