I SA/Gd 928/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Oleś po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.K. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 16 lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 14 września 2010 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu należnego od skargi w kwocie 200 zł. Wobec bezskutecznego upływu terminu do wniesienia opłaty – postanowieniem z dnia 19 października 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wydał postanowienie o odrzuceniu skargi. W dniu 20 października 2010 r. A.K. złożył do tutejszego Sądu wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu wraz z należną opłatą. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu skarżący podniósł, że uiszczenie należnego wpisu w zakreślonym terminie stanowiło dla niego zbyt duży koszt. Podkreślił, że ma czworo dzieci w wieku szkolnym, wobec czego wydatki związane z zakupem książek i ubrań do szkoły uznał za najważniejsze. Końcowo skarżący wskazał, że należny wpis uiścił po wielu trudach i wyrzeczeniach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej jako "P.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do treści art. 87 § 1 ww. ustawy, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że dla przywrócenia terminu konieczne jest, aby wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione łącznie, w przeciwnym razie wniosek podlega oddaleniu bądź też – w przypadku wniosku spóźnionego lub z mocy ustawy niedopuszczalnego – odrzuceniu (art. 88 P.p.s.a.). W ocenie Sądu A.K. nie uprawdopodobnił przesłanki braku winy w uchybieniu terminu. Ocena uprawdopodobnienia przesłanki braku winy strony pozostawiona została uznaniu Sądu, który badając wystąpienie braku winy w uchybieniu terminu powinien dokonywać ocen z wykorzystaniem wszystkich okoliczności sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 1999 r. sygn. akt I SA/Gd 745/98, LEX nr 42023). Zatem kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. W literaturze prawniczej dominuje pogląd, że przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 1996, str. 296). Brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Tak więc przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Z wniosku skarżącego wynika, że w terminie otwartym do uiszczenia wpisu – dysponował on środkami finansowymi, jednak przeznaczył je inny cel. Podkreślić należy, że w orzecznictwie do zawinionych przyczyn uchybienia terminowi zalicza się m.in. dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę (wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2002 r., II SA/Wa 1329/01, niepubl.), czy niedostateczną staranność w prowadzeniu własnych spraw (postanowienie NSA z dnia 10 lutego 20000 r., SA/Sz 1117/99, niepubl.). Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie można uznać, aby po stronie skarżącego wystąpiła przeszkoda uniemożliwiająca zachowanie terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Zauważyć należy, że strona dysponując środkami finansowymi mogła uiścić wpis w wyznaczonym terminie, a więc skarżący znajdował się w stanie umożliwiającym uczynienie zadość temu obowiązkowi, tym samym nie dochował należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw. Końcowo Sąd pragnie wskazać, iż A.K. w terminie właściwym dla uiszczenia wpisu miał możliwość złożenia wniosku o przyznanie mu prawa pomocy. Zgodnie z art. 246 § 1.P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić należy, iż do tutejszego Sądu nie wpłynął taki wniosek. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił w sposób należyty braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu, wobec czego działając na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. postanowił odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu.