I SA/Gd 932/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Elżbieta Rischka /spr./, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 26 lutego 2025 r. sprawy ze skargi A.N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 15 października 2024 r., sygn. akt SKO Gd/4281/24 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę. Zaskarżonym do Sądu postanowieniem z 15 października 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku (dalej jako SKO lub organ odwoławczy), działając na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 - dalej: K.p.a), po rozpatrzeniu zażalenia A. N. (dalej: strona lub Skarżący) na postanowienie Prezydenta Miasta Gdańska (dalej: Prezydent lub organ I instancji) z dnia 8 sierpnia 2024 r. w sprawie egzekucji należności pieniężnych z tytułu opłaty dodatkowej za postój pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania w Gdańsku w dniach 20 marca 2018 r. i 23 maja 2018 r., stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy: Pismem z dnia 24 października 2023 r. kierowanym do Prezydenta strona podniosła zarzut, że nie była właścicielem przedmiotowego samochodu, gdyż nie dokonała na siebie rejestracji. Postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2024 r. Prezydent oddalił w całości zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych z tytułu opłaty dodatkowej za postój pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania. Na powyższe postanowienie strona złożyła zażalenie, wskazując, że nie dokonywała rejestracji samochodu na siebie i nie jest jego właścicielem. Postanowieniem z dnia 15 października 2024 r. SKO stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu SKO wskazało, że w postępowaniu wstępnym, przed merytorycznym rozpoznaniem zażalenia organ odwoławczy podejmuje czynności mające na celu ustalenie czy zażalenie jest dopuszczalne oraz czy spełnia wymogi formalne. Jednym z wymogów formalnych jest zachowanie terminu do wniesienia zażalenia, który zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. wynosi 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie. Dopiero po ustaleniu, że zażalenie zostało wniesione w terminie, organ odwoławczy może rozpoznać sprawę merytorycznie. Po zapoznaniu się z przedstawionymi przez organ pierwszej instancji aktami sprawy, SKO stwierdziło, że organ I instancji prawidłowo pouczył stronę w sprawie zaskarżonego postanowienia co do terminu i sposobu wniesienia środka zaskarżenia. W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, iż zaskarżone postanowienie zostało doręczone w dniu 13 sierpnia 2024 r, (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji w aktach organu I instancji). Począwszy od dnia następującego po dacie doręczenia zaczął biec 7- dniowy termin do złożenia zażalenia. W związku z powyższym termin na wniesienie zażalenia upłynął w dniu 20 sierpnia 2024 r. Skarżący zażalenie od opisanego w osnowie postanowienia złożył za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 21 sierpnia 2024 r., zatem z przekroczeniem ustawowego terminu do jego wniesienia. W związku z powyższym SKO stwierdziło, że analizowany środek zaskarżenia został złożony przez Stronę z uchybieniem ustawowego, 7-dniowego terminu do jego wniesienia. Termin określony w art. 129 § 2 k.p.a. jest terminem zawitym, co oznacza, że jego przekroczenie, niezależnie od przyczyn, które to spowodowały, powoduje konieczność stwierdzenia, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Rozpatrzenie zażalenia wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowiłoby bowiem rażące naruszenie prawa, dające podstawę do stwierdzenia nieważności postanowienia w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższe postanowienie Skarżący wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Ustanowiony dla Skarżącego w ramach prawa pomocy adwokat w uzupełnieniu skargi wskazał na naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 8 k.p.a., zgodnie to z którym zasada zaufania obywatela do organów administracji publicznej nakazuje uwzględnianie działań podejmowanych w dobrej wierze przez stronę postępowania, a za takie działanie należy ocenić złożenie przez Skarżącego w toku biegu terminu do złożenia zażalenia — dokładnie takiej samej treści środka odwoławczego drogą mailową (co znajduje wyraz w aktach postępowania); naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracyjny ma obowiązek zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, co obejmuje także ustalenie, czy w danym przypadku zachodzi brak winy po stronie skarżącego, a co w opisanych okolicznościach - złożenia przez skarżącego zażalenia w wersji elektronicznej mailowej w terminie oraz następnie złożenia tej samej treści środka odwoławczego z jednodniowym przekroczeniem terminu, miało właśnie miejsce. W ocenie pełnomocnika osoba zachowująca należytą staranność w dbałości o swoje interesy, której zależy na danej sprawie, powinna skontaktować się z organem prowadzącym postępowanie (telefonicznie, mailowo lub osobiście), aby zorientować się co do stanu sprawy. Wypełniając tę normę działania skarżący w ustawowym terminie złożył mailowe zażalenie. Następnie z jednodniowym przekroczeniem terminu złożył identyczne pismo, co nie powinno skutkować odmową rozpoznania sprawy. W toku biegu terminu do wniesienia skargi skarżący przesłał na adres e-mail organu administracyjnego treść zażalenia. Działanie to jednoznacznie wskazuje na wolę dochowania terminu oraz podjęcia czynności procesowych zmierzających do wniesienia zażalenia w terminie. Pełnomocnik podkreślił, że przekroczenie terminu o jeden dzień jest minimalnym uchybieniem, które nie wpływa negatywnie na tok postępowania, interesy stron, ani też obowiązujące standardy proceduralne. Przesądza o tym także konstytucyjna zasada proporcjonalności, zgodnie z którą rygoryzm proceduralny nie może prowadzić do ograniczenia prawa do sądu. W przedmiotowej sprawie skarżący wykazał należytą staranność, podejmując działania zmierzające do wniesienia zażalenia w terminie. Przesłanie zażalenia drogą mailową może świadczyć o przekonaniu, że czynność ta skutecznie przerwała bieg terminu. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone do sądu postanowienie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych aktów z prawem. W świetle art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm. - dalej jako "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała postanowienie strona skarżąca. Nie oznacza to jednak, że Sąd jest władny wydać rozstrzygnięcie co do istoty sprawy wyręczając w tym organ administracji. Niedopuszczalne jest zatem stwierdzenie, że zażalenie zostało wniesione w terminie, czy przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, nawet gdyby skarga okazała się zasadna. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca, dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, w trybie uproszczonym, stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie zostało wydane z uchybieniami, które spowodowałyby konieczność jego uchylenia. Ponadto, w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie z 15 października 2024 r., którym SKO stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Prezydenta z dnia 8 sierpnia 2024 r. w sprawie egzekucji należności pieniężnych z tytułu opłaty dodatkowej za postój pojazdu w strefie płatnego parkowania. Przed merytorycznym rozpoznaniem zażalenia organ odwoławczy podejmuje czynności mające na celu ustalenie czy zażalenie jest dopuszczalne oraz czy spełnia wymogi formalne. Jednym z wymogów formalnych jest zachowanie terminu do wniesienia zażalenia, który zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. wynosi 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie. Dopiero po ustaleniu, że zażalenie zostało wniesione w terminie, organ odwoławczy może rozpoznać sprawę merytorycznie. W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego prawidłowo ustalono, że postanowienie organu I instancji zostało doręczone Skarżącemu w dniu 13 sierpnia 2024 r., co znajduje odzwierciedlenie na zwrotnym potwierdzeniu odbioru w aktach sprawy. Począwszy od dnia następującego po dacie doręczenia tj. w dniu 14 sierpnia 2024 r. zaczął biec 7. dniowy termin do złożenia zażalenia. W związku z powyższym termin na wniesienie zażalenia upłynął w dniu 20 sierpnia 2024 r. Tymczasem Skarżący zażalenie od postanowienia Prezydenta złożył za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 21 sierpnia 2024 r., zatem z przekroczeniem ustawowego terminu do jego wniesienia, co trafnie podkreślił organ odwoławczy. W związku z powyższym SKO zasadnie stwierdziło, że analizowany środek zaskarżenia został złożony przez Stronę z uchybieniem ustawowego 7. dniowego terminu do jego wniesienia. Termin określony w art. 129 § 2 k.p.a. jest terminem zawitym, co oznacza, że jego przekroczenie, niezależnie od przyczyn, które to spowodowały, powoduje konieczność stwierdzenia, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, z którego wynika, że treść art. 134 w zw. z art. 144 K.p.a. wskazuje, że stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia odwołania (zażalenia) nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Każde, nawet nieznaczne, przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Obowiązek ten pozostaje wyłącznie w kompetencji organu odwoławczego. Tym samym organ podatkowy nie tylko jest uprawniony, lecz wręcz obowiązany do wydania postanowienia na podstawie art. 134 K.p.a. W badanej sprawie przekroczenie terminu jest oczywiste i udokumentowane w sposób niebudzący wątpliwości. Zważywszy na przedstawiony w sprawie stan faktyczny jako skuteczne i zgodne z przepisami postępowania należy uznać doręczenie stronie postanowienia organu I instancji z dnia 8 sierpnia 2024 r. r. w dniu 13 sierpnia 2024 r. Przy czym podkreślenia wymaga, że zażalenie zostało nadane w placówce pocztowej w dniu 21 sierpnia 2024 r., a zatem z przekroczeniem ustawowego terminu. Sąd wyjaśnia ponadto, że wniesienie zażalenia w formie e-mail (nawet w terminie) nie wywiera skutków procesowych, czego niesłusznie oczekuje pełnomocnik Skarżącego. Fakt ten w żadnym stopniu nie może wskazywać, że skarżący dochował terminu do dokonania określonej czynności procesowej, w tym wypadku skutecznego wniesienia środka zaskarżenia, jakim jest zażalenie. W myśl art. 63 § 1 k.p.a., w brzmieniu obowiązującym od 5 października 2021 r., podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) wnosi się na piśmie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu. Podania utrwalone w postaci elektronicznej wnosi się na adres do doręczeń elektronicznych. Jeżeli przepisy odrębne nie stanowią inaczej, podania wniesione na adres poczty elektronicznej organu administracji publicznej pozostawia się bez rozpoznania. Podanie wniesione na adres do doręczeń elektronicznych zawiera dane w ustalonym formacie, zawartym we wzorze podania określonym w odrębnych przepisach, jeżeli te przepisy nakazują wnoszenie podań według określonego wzoru (art. 63 § 3a k.p.a.). Z powyższych regulacji wynika, że przesłanie podania do organu drogą elektroniczną za pośrednictwem zwykłej skrzynki pocztowej nie jest tożsame ze złożeniem dokumentu na elektroniczną skrzynkę podawczą organu administracji publicznej utworzoną na podstawie ustawy o informatyzacji. W korelacji z powyższym pozostaje treść art. 57 § 5 pkt 1 k.p.a., zgodnie z którym termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało wysłane na adres do doręczeń elektronicznych organu administracji publicznej, a nadawca otrzymał dowód otrzymania, o którym mowa w art. 41 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych. Tylko wniesienie pisma za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej gwarantuje stronie otrzymanie takiego poświadczenia (art. 63 § 4 k.p.a.). Strona wysyłając podanie (zażalenie) zwykłą pocztą elektroniczną, nie może liczyć na otrzymanie urzędowego poświadczenia odbioru, a zatem w tym wypadku nie może mieć zastosowania art. 57 § 5 pkt 1 k.p.a. Wskazując na powyższe, jedynie w sytuacji wysłania przez skarżącego zażalenia na adres do doręczeń elektronicznych organu administracji publicznej i otrzymaniu dowodu jego otrzymania można mówić o zachowaniu terminu do jego wniesienia (art. 57 § 5 pkt 1 k.p.a.). Taka sytuacja nie miała miejsca w przedmiotowej sprawie, bowiem skarżący wysłał zażalenie za pośrednictwem zwykłej skrzynki pocztowej. W ocenie Sądu, wniesienie zażalenia w formie wiadomości e-mail, nie wywołuje zatem skutku prawnego w postaci dochowania terminu do złożenia tego środka prawnego. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie wydane zostało zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego i zawiera rozstrzygnięcie wszystkich kwestii poruszonych w zażaleniu. Zatem sformułowany w skardze zarzut naruszenia art. 8 i art. 77 § 1 K.p.a. jest bezzasadny. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi jako pozbawionej uzasadnionych podstaw.