I SA/Gd 935/09
PostanowienieWSA w Gdańsku2010-05-11
Skład orzekający: Monika Hennig
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie posiada dochodów, pozostaje na utrzymaniu członków rodziny i nie posiada zasobów pieniężnych, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych)?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która nie posiada własnych dochodów, pozostaje na utrzymaniu członków rodziny, nie posiada zasobów pieniężnych, a dochody członków rodziny nie pozwalają na poniesienie dodatkowych obciążeń, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, polegającym na zwolnieniu od kosztów sądowych. Ciężar dowodu w wykazaniu trudnej sytuacji materialnej spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżący M. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej. Wnioskodawca zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej, jest zarejestrowany jako bezrobotny bez prawa do zasiłku, pozostaje na utrzymaniu matki, której dochód z renty jest niewielki. Posiada majątek w postaci nieruchomości, ale nie posiada oszczędności ani pojazdów mechanicznych. Przedstawił dokumenty potwierdzające jego trudną sytuację materialną i bieżące wydatki.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu I raty podatku od nieruchomości za 2009 r. postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych.
M. P. wnioskiem z dnia 27 stycznia 2010 r. (data stempla pocztowego) zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi w kwocie 500 zł.
Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.
Na podstawie złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dokumentów źródłowych i oświadczeń przedłożonych na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 18 marca 2010 r. (doręczone w dniu 22 marca 2010 r.) ustalono, że prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z matką, z dniem 31 maja 2009 r. zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej (dowód: odpis decyzji wójta gminy z dnia 29 maja 2009 r. o wykreśleniu wpisu z ewidencji działalności gospodarczej), a od dnia 7 lipca 2009 r. zarejestrowany jest w powiatowym urzędzie pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku (dowód: kopia zaświadczenia z powiatowego urzędu pracy z dnia 13 lipca 2009 r.), aktualnie pozostaje na utrzymaniu matki, której miesięczny dochód z tytułu renty wynosi 2.208,72 zł netto (dowód: polecenie przelewu świadczenia w marcu 2010 r.) oraz otrzymuje pomoc od córki, natomiast nie korzysta ze świadczeń pomocy społecznej, co potwierdza dodatkowe oświadczenie z dnia 6 kwietnia 2010 r., majątek wnioskodawcy stanowi dom o powierzchni 150 m2, garaż i obiekt na cele działalności gospodarczej w budowie (przy czym nie podał ich powierzchni), a także nieruchomość rolna o powierzchni 0.51 ha, nie posiada przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, oszczędności, w tym zgromadzonych na rachunkach bankowych i pojazdów mechanicznych (dowód: dodatkowe oświadczenia z dnia 6 kwietnia 2010 r.), posiada zadłużenie z tytułu podatku od towarów i usług za II kwartał 2009 r. w kwocie 1.530 zł (dowód: odpis decyzji naczelnika urzędu skarbowego z dnia 22 lutego 2010 r. o rozłożeniu na raty zaległości podatkowej). Dokumentując wydatki związane z miesięcznymi kosztami utrzymania wnioskodawca przedstawił fakturę VAT z dnia 7 stycznia 2010 r. za wodę i ścieki na łączną kwotę 20,71 zł, dowody uiszczenia w lutym 2010 r. opłat za telefon stacjonarny w kwocie 54,91 zł i komórkowy w kwocie 73,71 zł, a w marcu 2010 r. za wodę i ścieki w kwocie 31,23 zł oraz za energię elektryczną w kwocie 351,77 zł. Do kosztów bieżącego utrzymania zaliczył także wydatki ponoszone na zakup niezbędnych leków, które w lutym 2010 r. ukształtowały się na poziomie 88,85 zł, a w marcu 2010 r. – 122,39 zł, co potwierdzają przedstawione paragony fiskalne. Dołączył również karty informacyjne leczenia szpitalnego odbytego w dniach od 2 do 8 stycznia 2010 r. oraz 4 i 8 marca 2010 r.
Mając na uwadze powyższe okoliczności uznano, że wnioskodawca wykazał, że poniesienie przez niego kosztów sądowych, spowoduje skutki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Za taką oceną przemawia brak jakichkolwiek dochodów, konieczność pozostawania na utrzymaniu członków rodziny, brak zasobów pieniężnych. Także dochody osiągane przez pozostającą z nim we wspólnym gospodarstwie domowym matkę, na której utrzymaniu pozostaje, i która ponosi koszty koniecznego utrzymania obojga (dowód: k. 10 akt sądowych) nie pozwalają na poniesienie dodatkowych obciążeń, jakim są koszty sądowe w niniejszej sprawie. Sytuacja finansowa skarżącego i jego rodziny nie budzi wątpliwości, znajduje potwierdzenie w przedłożonych dokumentach. Tym samym spełnia on ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy.
Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło