I SA/Gd 935/09

PostanowienieWSA w Gdańsku2010-09-09

Skład orzekający: Monika Hennig

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która została zwolniona z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która została zwolniona z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, jeśli wykaże, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy. W przypadku braku dochodów, pozostawania na utrzymaniu osoby trzeciej, której dochody nie pozwalają na dodatkowe obciążenia, oraz braku zasobów pieniężnych, można uznać, że przesłanki te zostały spełnione.
Stan faktyczny
Skarżący M. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Wcześniej, prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego, został zwolniony z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką, która jest jego głównym żywicielem. Jest zarejestrowany jako bezrobotny bez prawa do zasiłku, a jego matka otrzymuje rentę. Skarżący posiada dom, obiekt budowlany w budowie oraz nieruchomość rolną, ale nie posiada oszczędności ani pojazdów mechanicznych. Ze względu na stan zdrowia jest często hospitalizowany i ponosi znaczne koszty na leki.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 9 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości z tytułu I raty za 2009 rok postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 17 sierpnia 2010 r. oddalił skargę M. P. na wyżej opisaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...]. M. P. wnioskiem z dnia 2 września 2010 r. (data stempla pocztowego) zwrócił się o ustanowienie radcy prawnego. W pierwszej kolejności wskazać należy, że oceny zasadności złożonego wniosku o ustanowienie radcy prawnego należało dokonać w oparciu o przesłankę określoną w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Skarżący bowiem, prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 11 maja 2010 r. zwolniony został od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Jednocześnie ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga dodatkowego złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z ww., przy czym nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy (art. 246 § 3 p.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Ze złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, a także znajdujących się w aktach sądowych dokumentów (odpisu decyzji wójta gminy o wykreśleniu wpisu z ewidencji działalności gospodarczej, zaświadczenia z powiatowego urzędu pracy, polecenie przelewu świadczenia z tytułu renty w marcu 2010 r., kart informacyjnych leczenia szpitalnego, dodatkowych oświadczeń, faktur VAT, dowodów wpłat i paragonów fiskalnych dokumentujących wysokość opłat za energię elektryczną, wodę i ścieki, telefon stacjonarny i komórkowy oraz zakup niezbędnych leków), wynika, że prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z matką, na której utrzymaniu pozostaje, i która ponosi koszty koniecznego utrzymania obojga, od dnia 7 lipca 2009 r. zarejestrowany jest w powiatowym urzędzie pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku (z dniem 31 maja 2009 r. zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej), matka wnioskodawcy osiąga dochód z tytułu renty w wysokości 2.208,72 zł netto miesięcznie, majątek skarżącego stanowi dom o powierzchni 150 m2, obiekt na cele działalności gospodarczej w budowie (którego powierzchni nie podał), a także nieruchomość rolna o powierzchni 0.51 ha, nie posiada przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, oszczędności i pojazdów mechanicznych, ze względu na stan zdrowia jest często hospitalizowany, na zakup niezbędnych leków wydatkuje miesięcznie kwotę ponad 150 zł. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności uznano, że wnioskodawca wykazał, że nie ma realnych możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania, w tym kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru. Za taką oceną przemawia brak jakichkolwiek dochodów, konieczność pozostawania na utrzymaniu matki, której dochody bez wątpienia nie pozwalają na poniesienie dodatkowych obciążeń, jakim są koszty postępowania w niniejszej, oraz brak zasobów pieniężnych. Z tych względów uznano, że wnioskodawca spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło