I SA/Gd 94/04

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie podatku rolnego za 2003 r. postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Wnioskiem, uzupełnionym na formularzu PPF w dniu 21 marca 2008 r., W. K. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca nie jest właścicielem nieruchomości, nie posiada oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, nie uzyskuje żadnych dochodów, nie posiada też żadnych środków na utrzymanie i egzystencję, ale prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Wskazać należy, iż powyższy wniosek jest czwartym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym przez W. K. w niniejszej sprawie. Poprzednie zostały rozpoznane negatywnie z uwagi na niezastosowanie się przez wnioskodawcę do wezwań o przedłożenie dokumentów źródłowych. I tak postanowieniem z dnia 5 lipca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy, gdyż uznał, iż nie udowodnił on, że spełnia ustawowe przesłanki warunkujące przyznanie tego prawa. W ocenie Sądu pomiędzy oświadczeniami składanymi przez skarżącego istniały rozbieżności dotyczące ilości osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, posiadanych nieruchomości i ruchomości oraz możliwości płatniczych, które nie zostały wyjaśnione przez skarżącego, gdyż nie wykonywał on wezwań do przedłożenia niezbędnych dokumentów. Zażalenie na ww. postanowienie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 10 listopada 2004 r., sygn. akt FZ 339/04. Postanowieniem z dnia 19 grudnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ponownie odmówił W. K. przyznania prawa pomocy, gdyż uznał, że wnioskodawca kolejny raz nie wyjaśnił istnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych, nieprawidłowo wykonując wezwanie Sądu do złożenia dodatkowych dokumentów. W ocenie Sądu wnioskodawca uchylił się od podania istotnych danych dotyczących majątku jego małżonki, powołując się na rozdzielność majątkową, podczas gdy małżonkowie mają wobec siebie obowiązek pomocy, obejmujący pokrywanie kosztów postępowania sądowego i obowiązku tego nie niweczy zniesienie między małżonkami wspólności ustawowej. Sąd podkreślił także, że wnioskodawca w niepełny sposób przedstawił swoją sytuację materialną. Zażalenie na ww. postanowienie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 21 marca 2006 r., sygn. akt II FZ 103/06. Postanowieniem z dnia 20 września 2007 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy, gdyż ten ponownie nie wykonał nałożonego na niego obowiązku przedłożenia dokumentów źródłowych potwierdzających jego sytuację finansową. Sprzeciw od powyższego zarządzenia został odrzucony jako złożony po terminie prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 listopada 2007 r. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 cyt. ustawy, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W świetle powołanych uregulowań wnioskodawcę zwalnia się od kosztów sądowych tylko w sytuacji, gdy wykaże on, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie art. 255 ww. ustawy, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W niniejszej sprawie referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 11 kwietnia 2008 r. (doręczonym w dniu 5 maja 2008 r. – dowód: potwierdzenie odbioru) wezwał wnioskodawcę do przedłożenia w terminie 7 dni następujących dokumentów źródłowych: oświadczenia wnioskodawcy, czy pozostaje nadal w związku małżeńskim – w przypadku udzielenia odpowiedzi negatywnej przedłożenia odpisu orzeczenia w przedmiocie rozwodu, wyciągów ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawcę i jego małżonkę rachunków i lokat bankowych, w tym kont i lokat dewizowych, z ostatnich trzech miesięcy wraz z historią dokonanych na tych rachunkach operacji, a w przypadku ich nieposiadania złożenia przez każdego z małżonków stosownego oświadczenia w tym przedmiocie, odpisów złożonych przez wnioskodawcę i jego małżonkę zeznań podatkowych za rok 2007 (w przypadku rozliczenia za pośrednictwem płatnika – odpisów rocznego obliczenia podatku), a w przypadku ich nieskładania za ww. rok stosownych zaświadczeń w tym przedmiocie z właściwego urzędu skarbowego, oświadczenia w przedmiocie majątku małżonki wnioskodawcy, wskazania posiadanych przez nią nieruchomości, przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro oraz wysokości zasobów pieniężnych (oszczędności i papierów wartościowych), oświadczenia w przedmiocie źródeł i wysokości dochodów uzyskanych przez małżonkę wnioskodawcy w okresie ostatnich trzech miesięcy oraz przedłożenia stosownych dokumentów w tym zakresie (np. ostatniego odcinka renty/emerytury, zaświadczenia od pracodawcy o wysokości średniego wynagrodzenia brutto), dokumentów obrazujących wysokość poniesionych w okresie ostatnich trzech miesięcy przez wnioskodawcę lub jego małżonkę miesięcznych wydatków związanych z kosztami utrzymania (opłaty za czynsz, wodę, energię elektryczną, gaz, ogrzewanie, wywóz nieczystości itp.), oświadczenia w przedmiocie korzystania przez wnioskodawcę lub jego małżonkę z pomocy społecznej (podania form i wysokości tej pomocy) wraz z odpisami decyzji przyznającymi te świadczenia, oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na niego lub jego małżonkę pojazdów mechanicznych (podania ich marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości), dowodów dotyczących egzekucji aktualnie prowadzonej na majątku wnioskodawcy oraz dokumentów obrazujących aktualny stan zadłużenia wobec ZUS/KRUS, urzędu skarbowego, banków i innych podmiotów. Nadto wnioskodawca został poinformowany, że nie jest zobowiązany do przedstawienia danych i dokumentów odnoszących się do sytuacji majątkowej małżonki tylko w sytuacji, gdy został orzeczony rozwód lub separacja, a wnioskodawca przedłoży stosowne orzeczenie sądu w tym zakresie. Pomimo upływu zakreślonego terminu wnioskodawca nie nadesłał żadnego z ww. dokumentów. Mając na uwadze powyższe, uznano, że wnioskodawca kolejny raz nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Podkreślenia wymaga, iż to sam skarżący uniemożliwił pełną ocenę jego rzeczywistych możliwości płatniczych. Zważyć należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie prowadzi się dochodzenia, w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie. Jak już bowiem wskazano, sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Z tych względów na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.