I SA/Gd 940/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Fabińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 listopada 2012 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 4 lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę. Pismem z dnia 11.05.2012 r. skarżący A. B. złożył w Urzędzie Skarbowym wniosek o wydanie zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach. Naczelnik Urzędu Skarbowego po rozpatrzeniu tego wniosku wydał postanowienie z dnia 16.05.2012 r., którym odmówił wydania zaświadczenia na dzień 16.05.2012 r. o treści żądanej przez stronę z uwagi na istnienie zaległości podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za 09,11/2006 r. oraz za 04-06,08,09/2007 r. w kwocie 34.540,56 zł. Postanowieniem z dnia 4 lipca 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy ww. postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego postanowienia organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy wynika, iż w dniu 21.12.2011 r. wydana została przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej decyzja nr [...], którą określono dla "A" A. B. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następujący okres rozliczeniowy za marzec i lipiec 2007 r. oraz zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług do wpłaty za: wrzesień 2006 r. kwota w wysokości 36.719,00 zł; listopad 2006 r. kwota w wysokości 18.981,00 zł; kwiecień 2007 r. kwota w wysokości 430,00 zł; maj 2007 r. kwota w wysokości 11.079,00 zł; czerwiec 2007 r. kwota w wysokości 2.904,00 zł; sierpień 2007 r. kwota w wysokości 8.311,00 zł oraz wrzesień 2007 r. kwota w wysokości 1.325,00 zł. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej decyzją z dnia 14.05.2012 r. nr [...]. W ocenie organu odwoławczego materiał dowodowy potwierdza, iż skarżący posiada zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za ww. okresy w kwocie 34.540,56 zł. Brak zgodności między treścią żądania strony, tj. wnioskiem o wydanie zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach, a stanem rzeczywistym wynikającym z posiadanych przez organ podatkowy danych, obligowało ten organ do wydania postanowienia odmawiającego wydania zaświadczenia. W sytuacji gdy na karcie kontowej podatnika istnieją zaległości podatkowe, organ podatkowy odmawia wydania zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie, zarzucając mu: I naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: 1. art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), 2. art. 306a § 1-§ 4, art. 306c i art. 306e § 1-§ 3 Ordynacji podatkowej poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na bezzasadnej odmowie wydania zaświadczenia o treści żądanej przez stronę, 3. art. 306b § 2 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie zastosowania - nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w niezbędnym zakresie, 4. art. 239a Ordynacji podatkowej poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na odmowie wydania zaświadczenia o treści żądanej przez stronę, mimo że decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej nr [...] z dnia 21.12.2011 r. w dacie wydania postanowienia przez organ I instancji nie podlegała wykonaniu z mocy prawa ze względu na wniesienie odwołania i postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej nr [...] z dnia 26.03.2012r., doręczone w dniu 10.04.2012r., które uchyla w całości postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia 21.12.2011 r. nadające rygor natychmiastowej wykonalności decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej nr [...] z dnia 21.12.2011r., doręczonej w dniu 21.12.2011r., 5. art. 306 k i art. 217 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na braku prawidłowego i wyczerpującego uzasadnienia postanowień organów I i II instancji. II. naruszenie przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, to jest: 1. art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienie przedawnienia obowiązków z tytułu podatku od towarów i usług za wrzesień i listopad 2006 r. z dniem 31.12.2011 r., 2. art. 59 § 1 pkt l Ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienie wygaśnięcia zobowiązania z tytułu VAT za 09/2006 r. w części na skutek zapłaty przez zobowiązanego w dniu 23.12.2011 r. kwoty 16000 zł zaliczonej postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej nr [...] z dnia 14.03.2012 r. w następujący sposób: 10562 zł na należność główną i 5438 zł na poczet odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej. III. naruszenie art. 2 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP, w zakresie, w jakim organ odwoławczy twierdzi - w sprzeczności w wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2012 r. sygn. akt P 30/11 - iż zobowiązania podatkowe skarżącego z tytułu VAT za wrzesień i listopad 2006 r. nie uległy przedawnieniu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W pismach procesowych z dnia 5 października 2012 r. i 24 października 2012 r. strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Na wstępie rozważań należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. – stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b), c) p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek, dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Oceniając zaskarżone postanowienie organu odwoławczego z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów, stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa. W pierwszej kolejności wskazać należy na zawarte w dziale VIIIa Ordynacji podatkowej regulacje dotyczące kwestii wydawania zaświadczeń. Stosownie do art. 306a Ordynacji podatkowej, organ podatkowy wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa lub gdy osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Zaświadczenie wydaje się w granicach żądania wnioskodawcy i powinno ono potwierdzać stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania. Zgodnie natomiast z przepisami art. 306b § 1 i 306c Ordynacji podatkowej, rozstrzygnięcie przez organ administracyjny sprawy, której istotą jest żądanie wydania zaświadczenia, może nastąpić w dwojaki sposób: po pierwsze - przez wydanie zaświadczenia o żądanej treści, a więc potwierdzającego, zgodnie z żądaniem osoby ubiegającej się o zaświadczenie, istnienie określonego stanu faktycznego lub stanu prawnego i po drugie - przez odmowę wydania zaświadczenia, np. z powodu niepotwierdzenia w toku postępowania wyjaśniającego istnienia stanu faktycznego lub stanu prawnego, którego potwierdzenia żądała osoba ubiegająca się o zaświadczenie. Organ podatkowy ma zatem obowiązek wydania zaświadczenia o treści żądanej tylko wówczas, gdy w toku postępowania ustali, iż zachodzi stan faktyczny i prawny adekwatny do stwierdzenia żądanej treści. Przy czym z treści przepisu art. 306b § 1 wynika, iż organ podatkowy obowiązany jest wydać zaświadczenie, jeżeli chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów lub z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Zgodnie z przepisem art. 306a § 3 Ordynacji podatkowej, zaświadczenie potwierdza stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania. Postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia jest rodzajem odformalizowanego postępowania, które polega na potwierdzeniu faktów istniejących w dniu jego wydania bez możliwości weryfikowania zapadłych w sprawie rozstrzygnięć. Zaświadczenie wydane przez organ podatkowy jest przejawem wiedzy tegoż organu co do faktów i stanu prawnego w danym dniu i jako takie nie rozstrzyga ani o uprawnieniach, ani też o obowiązkach podmiotu, któremu je wydano, nie tworzy określonej sytuacji prawno-faktycznej, a tylko tę sytuację istniejącą w danym dniu przedstawia. Zatem gdy organ podatkowy stwierdzi brak zgodności między treścią żądania a stanem rzeczy wynikającym z ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu, odmawia wydania zaświadczenia. Podstawę dla takiego działania stanowi przepis art. 306c Ordynacji podatkowej. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, Sąd stwierdza, że organy podatkowe obu instancji zasadnie odmówiły skarżącemu wydania zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w dniu 21 grudnia 2011 r. wydana została przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej decyzja, którą określono skarżącemu istnienie zaległości podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za 09,11/2006 r. oraz za 04-06,08,09/2007 r. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 14 maja 2012 r., która wpłynęła do Urzędu Skarbowego w dniu 16 maja 2012 r. Odmowa wydania zaświadczenia o treści żądanej przez skarżącego przez organ pierwszej instancji nastąpiła w tej samej dacie, tj. dniu 16 maja 2012 r. Tym samym w chwili wydawania postanowień o odmowie wydania zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach organy podatkowe obydwu instancji posiadały wiedzę o istnieniu zaległości podatkowych, określonych skarżącemu ostateczną decyzją. Skoro faktem wynikającym z danych znajdujących się w posiadaniu organu podatkowego było istnienie po stronie skarżącego zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług, organ ten nie mógł wydać zaświadczenia o treści żądanej przez skarżącego, tj. o niezaleganiu w podatkach, czyli sprzecznego z posiadanymi informacjami. Tym samym był zobligowany odmówić wydania takiego zaświadczenia. Bez znaczenia zaś dla niniejszej sprawy jest zarówno okoliczność, że istnienie powyższych zaległości jest kwestionowane na drodze sądowej przez skarżącego, jak również podnoszona w skardze kwestia wykonalności decyzji. Wykonalność decyzji nie ma bowiem żadnego wpływu na istnienie zaległości podatkowej, przesądza jedynie o możliwości dochodzenia zaległości w drodze egzekucji. Nadto wskazać należy, co umknęło skarżącemu, iż decyzje organu odwoławczego co do zasady są decyzjami wykonalnymi, chyba że organ lub sąd wstrzyma ich wykonanie. W dacie wydania zarówno zaskarżonego postanowienia, jak i poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji, decyzja określająca skarżącemu sporne zaległości podatkowe miała już zaś walor ostateczny. Tym samym Sąd uznał za całkowicie chybioną argumentację dotyczącą uchylenia przez Dyrektora Izby Skarbowej (postanowieniem z dnia 26 marca 2012 r.) postanowienia z dnia 28 grudnia 2011 r. Naczelnika Urzędu Skarbowego, którym nadano rygor natychmiastowej wykonalności decyzji z dnia 21 grudnia 2011 r. organu pierwszej instancji określającej skarżącemu sporne zobowiązanie w podatku od towarów i usług. Mając na uwadze powyższe, Sąd nie dopatrzył się zarzucanych w skardze naruszeń prawa. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.