I SA/Gd 942/09

PostanowienieWSA w Gdańsku2010-06-30

Skład orzekający: Monika Hennig

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna wnioskodawców, uwzględniająca dochody z emerytur, posiadane zaległości podatkowe, koszty utrzymania oraz wydatki na leczenie, uzasadnia przyznanie im prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że wnioskodawcy wykazali, iż poniesienie tych kosztów spowodowałoby skutki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Wysokość środków pieniężnych pozostających do dyspozycji małżonków po odliczeniu udokumentowanych stałych, koniecznych obciążeń, a także ponoszenie znacznych wydatków na odpłatne leczenie, brak oszczędności oraz wysokie zaległości podatkowe, przemawiały za przyznaniem prawa pomocy.
Stan faktyczny
Wnioskodawcy J. i H. F. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej. Po uzupełnieniu braków formalnych, wnioskodawcy wykazali swoją trudną sytuację materialną, wynikającą z niskich dochodów z emerytur, znacznych zaległości podatkowych, kosztów utrzymania oraz wydatków na leczenie. Sąd, analizując przedłożone dokumenty, uznał, że sytuacja materialna wnioskodawców uzasadnia przyznanie im prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono przyznać skarżącym prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. F. i H. F. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej postanawia przyznać skarżącym prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. H. i J. małżonkowie F. w skardze na wyżej opisaną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] zwrócili się o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Braki formalne wniosku poprzez złożenie go na urzędowym formularzu wnioskodawcy uzupełnili w dniu 23 i 25 marca 2010 r. Jednocześnie ograniczyli swoje żądanie do zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie złożonych przez wnioskodawców oświadczeń o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dokumentów przedłożonych na zarządzenia referendarza sądowego z dnia 30 marca 2010 r. (doręczone w dniu 15 kwietnia 2010 r.), ustalono, że prowadzą oni wspólne gospodarstwo domowe, źródłem ich utrzymania są dochody z emerytur, których łączna wysokość, po uwzględnieniu potrąceń dokonywanych w ramach prowadzonej egzekucji, wynosi 2.575,84 zł netto miesięcznie (dowód: wyciąg z rachunku bankowego wnioskodawczyni sporządzony za okres od 11 grudnia 2009 r. do 10 marca 2010 r., potwierdzenie wypłaty świadczenia wnioskodawcy za styczeń, luty i marzec 2010 r.), małżonkowie – poza samochodem marki [...], rok produkcji 1997, na którym ustanowiony został zastaw skarbowy – nie posiadają majątku (zamieszkują w lokalu będącym własnością ich dzieci), posiadają zaległości podatkowe, które jak wynika z decyzji odmawiającej umorzenie zobowiązania podatkowego z dnia 25 maja 2009 r. wynoszą łącznie 345.999 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę. Dokumentując wydatki związane z miesięcznymi kosztami utrzymania wnioskodawcy przedstawili kopie potwierdzeń uiszczenia opłat za: mieszkanie w kwocie 634,52 zł (styczeń 2010 r.) i 613,34 zł (luty 2010 r.), telefon stacjonarny – 41,58 zł (styczeń 2010 r.) i 40,89 zł (luty 2010 r.) usługi telekomunikacyjne – 57 zł (styczeń i luty 2010 r.), energię elektryczną – 272,18 zł (styczeń 2010 r.) i 263,91 zł (marzec 2010 r.) oraz ubezpieczenie OC samochodu – 427 zł (marzec 2010 r.). Nadesłali również kopię decyzji ustalającej podatek od nieruchomości na rok 2010, płatny kwartalnie w czterech ratach po 32 zł i 33 zł. Nadto, z kopii zawiadomienia sądu rejonowego z dnia 28 sierpnia 2009 r. wynika, że od dnia 10 października 2009 r. wnioskodawca spłaca należności sądowe w 10 ratach po 50 zł miesięcznie. Do kosztów bieżącego utrzymania wnioskodawcy zaliczyli także wydatki na odpłatne leczenie ich obojga w łącznej kwocie około 700 zł miesięcznie, ubezpieczenie mieszkania – 110 zł oraz koszty bieżących remontów i napraw – 200 zł. Mając na uwadze powyższe okoliczności uznano, że skarżący wykazali, iż na dzień wydania niniejszego postanowienia poniesienie przez nich kosztów sądowych, spowoduje skutki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Za taką oceną przemawia wysokość środków pieniężnych pozostająca do dyspozycji małżonków po potrąceniu udokumentowanych stałych, koniecznych obciążeń w kwocie 942 zł. Wynosi ona około 816 zł na osobę. Dodatkowo przyjąć trzeba, że wnioskodawcy uprawdopodobnili ponoszenie znacznych wydatków związanych z odpłatnym leczeniem każdego z nich. Przedstawili dokumentację medyczną, która potwierdza konieczność ponoszenia przez nich wydatków z tego tytułu (dowód: kopie czterech zaświadczeń lekarskich). Wpływ na przyjęte stanowisko miała również okoliczność, iż małżonkowie nie posiadają oszczędności (co potwierdza przedstawiony wyciąg z rachunku bankowego wnioskodawczyni, z którego prowadzona była egzekucja, a który – zgodnie z oświadczeniem wnioskodawczyni – został zamknięty z dniem 1 kwietnia br.) oraz wysokość posiadanych zaległości podatkowych. Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło