I SA/Gd 943/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. F. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie odmowy stwierdzenia nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 1997 rok postanawia 1. umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych, 2. przyznać skarżącemu prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 30 czerwca 2010 r. przyznano J. i H. małżonkom F. prawo pomocy w niniejszej sprawie przez zwolnienie od kosztów sądowych. J. F. wnioskiem z dnia 4 marca 2011 r. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika, wskazując na radcę prawnego C. L. W pierwszej kolejności wskazać należy, że wnioskodawca ww. postanowieniem został już zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie, a zatem nie ma obowiązku ich uiszczania na żadnym etapie postępowania sądowodaministracyjnego. W konsekwencji wniosek o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej zwolnienie od kosztów sądowych należało uznać za bezprzedmiotowy i umorzyć postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), o czym orzeczono w punkcie 1 sentencji postanowienia. Przechodząc do rozpoznania wniosku skarżącego o ustanowienie pełnomocnika wskazać należy, że okoliczność, iż korzysta on ze zwolnienia od kosztów sądowych ma istotne znaczenie z punktu widzenia przesłanek, w świetle których należy dokonać oceny zasadności wniesionego przez niego żądania. Z tego względu zastosowanie w niniejszej sprawie będą miały przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z przepisu art. 245 § 2 p.p.s.a. wynika, że prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przy czym ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga dodatkowego złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z ww. (art. 246 § 3 p.p.s.a.). Z przywołanych uregulowań wynika, że sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie złożonego przez skarżącego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dokumentów dołączonych przez niego do sprawy o sygn. akt I SA/Gd 942/09 (odpisów umowy z dnia 16 listopada 2010 r. o kredyt na zakup aparatu słuchowego oraz faktury na kwotę 3.396 zł potwierdzającej jego zakup, informacji ze wspólnoty mieszkaniowej z dnia 16 i 21 lutego 2011 r. w sprawie wysokości opłat i rozliczeń za mieszkanie, dowodów potwierdzających wysokość opłat za usługi telekomunikacyjne oraz energię elektryczną, przekazów pocztowych obrazujących wysokość świadczeń emerytalnych za styczeń i luty 2011 r. oraz dokumentacji lekarskiej – zaświadczeń o stanie zdrowia wnioskodawcy i jego żony), ustalono, że prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z żoną, źródłem utrzymania małżonków są emerytury w łącznej wysokości 4.457,34 zł brutto miesięcznie, które podlegają zajęciu w ramach prowadzonej od 10 lat egzekucji (łączna kwota dokonywanych z tego tytułu potrąceń wynosi 1.114,34 zł miesięcznie). W konsekwencji rzeczywista wysokość otrzymywanych przez małżonków świadczeń stanowi kwotę 2.575,84 zł miesięcznie. Małżonkowie posiadają zaległości podatkowe, które wraz z należnymi odsetkami za zwłokę wynoszą 346.421,70 zł, są wpisani do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych, nie są właścicielami żadnych nieruchomości, nie posiadają oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, zaś na zarejestrowanym na wnioskodawcę samochodzie marki [...], rok produkcji 1997, ustanowiony został zastaw skarbowy. Miesięczne koszty utrzymania małżonków, do których zaliczono opłaty związane z eksploatacją lokalu, za energię elektryczną, telefon stacjonarny i komórkowy, usługi telekomunikacyjne (UPC) oraz spłaty rat kredytu zaciągniętego na zakup aparatu słuchowego dla wnioskodawcy, kształtują się na poziomie około 1.363 zł. Do kosztów bieżącego utrzymania małżonków należy zaliczyć ponadto wydatki na odpłatne leczenie ich obojga w kwocie około 700 zł miesięcznie. Konieczność ponoszenia tych wydatków potwierdza przedstawiona dokumentacja medyczna. Mając na uwadze powyższe okoliczności, uznano, że skarżący wykazał, że nie ma realnych możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Za taką oceną przemawia wysokość środków pieniężnych, która pozostaje do dyspozycji małżonków po potrąceniu stałych i koniecznych obciążeń, a która wynosi około 512 zł. Wpływ na przyjęte stanowisko miała też okoliczność, iż małżonkowie nie mają żadnych oszczędności, natomiast posiadają znaczne zaległości podatkowe, dochodzone w ramach prowadzonej względem nich od wielu lat egzekucji. Z tych względów uznano, że skarżący spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 2 sentencji postanowienia.