I SA/Gd 944/13
WyrokWSA w Gdańsku2013-10-23
Skład orzekający: Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Elżbieta Rischka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnikowi przysługuje zwrot akcyzy od samochodów osobowych w przypadku, gdy koszty transportu i ubezpieczenia poniósł nabywca, a dostawa została uzgodniona na warunkach EXW?Ratio decidendi
Sąd uznał, że podatnikowi nie przysługuje zwrot akcyzy, ponieważ nie spełnił przesłanki nabycia prawa do rozporządzania samochodami jak właściciel w momencie dokonywania dostawy wewnątrzwspólnotowej. Skoro nabywca poniósł koszty transportu i ubezpieczenia, a dostawa została uzgodniona na warunkach EXW, to faktyczna więź zbywcy z pojazdami ustała z chwilą ich wydania przewoźnikowi, a przewoźnik działał na zlecenie nabywcy.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o zwrot akcyzy od 7 samochodów osobowych w związku z dokonaną dostawą wewnątrzwspólnotową. Organy celne odmówiły zwrotu, uznając, że spółka nie wykazała, iż działała w swoim imieniu przy przemieszczeniu samochodów, a koszty transportu i ubezpieczenia poniósł nabywca z Włoch, co wynikało z ustaleń handlowych i warunków dostawy EXW. Spółka wniosła skargę, zarzucając organom naruszenie art. 107 ustawy o podatku akcyzowym poprzez wywiedzenie dodatkowych warunków zwrotu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Dorota Kotlarek po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 października 2013 r. ze skargi ,, A A. G., W. G." Sp. z o. o. z siedzibą w K na decyzję Dyrektora Izby Celnej w z dnia 21 czerwca 2013 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu akcyzy z tytułu dostawy wewnątrzwspólnotowej samochodów osobowych oddala skargę.
ZASKARŻONĄ DECYZJĄ Z DNIA 21 CZERWCA 2013 R. DYREKTOR IZBY CELNEJ, PO ROZPATRZENIU ODWOŁANIA "A" SP. Z O.O. Z SIEDZIBĄ W K., ZWANEJ DALEJ SPÓŁKĄ, UTRZYMAŁ W MOCY DECYZJĘ NACZELNIKA URZĘDU CELNEGO Z DNIA 25 MARCA 2013 R. ODMAWIAJĄCĄ SPÓŁCE ZWROTU AKCYZY Z TYTUŁU DOSTAWY WEWNĄTRZWSPÓLNOTOWEJ 7 SZTUK SAMOCHODÓW OSOBOWYCH.
PODSTAWĄ ROZSTRZYGNIĘCIA BYŁ NASTĘPUJĄCY STAN FAKTYCZNY:
W DNIU 6 LUTEGO 2013 R. STRONA ZŁOŻYŁA DO URZĘDU CELNEGO WNIOSEK O ZWROT AKCYZY OD 7 SAMOCHODÓW OSOBOWYCH MARKI SUZUKI GRAND VITARA, W ZWIĄZKU Z DOKONANIEM DOSTAWY WEWNĄTRZWSPÓLNOTOWEJ. DO WNIOSKU STRONA ZAŁĄCZYŁA M.IN. FAKTURĘ PROFORMA Z DNIA 18 GRUDNIA 2012 R., MIĘDZYNARODOWY DOKUMENT PRZEWOZOWY CMR, FAKTURY ZAKUPU WW. SAMOCHODÓW, FAKTURY VAT SPRZEDAŻY WW. SAMOCHODÓW, KORESPONDENCJĘ DOT. ZAMÓWIENIA TRANSPORTU SAMOCHODÓW OSOBOWYCH POZA TERYTORIUM KRAJU.
PISMEM Z DNIA 7 LUTEGO 2013 R. ORGAN PIERWSZEJ INSTANCJI WEZWAŁ STRONĘ DO ZŁOŻENIA WYJAŚNIEŃ LUB INNYCH DOWODÓW POTWIERDZAJĄCYCH DOKONANIE DOSTAWY, W SZCZEGÓLNOŚCI DOKUMENTU DOTYCZĄCEGO UBEZPIECZENIA LUB FRACHTU ORAZ DOKUMENTU POTWIERDZAJĄCEGO ZAPŁATĘ ZA WYKONANĄ DOSTAWĘ WEWNĄTRZWSPÓLNOTOWĄ, REALIZOWANĄ NA PODSTAWIE PRZEDŁOŻONEGO DOKUMENTU PRZEWOZOWEGO CMR.
JEDNOCZEŚNIE PISMEM Z DNIA 7 LUTEGO 2013 R. ZWRÓCONO SIĘ DO WYDZIAŁU KOMUNIKACJI I DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ URZĘDU MIASTA O INFORMACJE DOTYCZĄCE REJESTRACJI PRZEDMIOTOWYCH SAMOCHODÓW. PISMEM Z DNIA 18 LUTEGO 2013 R. ORGAN UZYSKAŁ INFORMACJĘ, ŻE PRZEDMIOTOWE SAMOCHODY ZOSTAŁY CZASOWO ZAREJESTROWANE
W CELU UMOŻLIWIENIA ICH WYWOZU ZA GRANICĘ.
W ODPOWIEDZI NA WEZWANIE STRONA PISMEM Z DNIA 18 LUTEGO 2013 R. UDZIELIŁA WYJAŚNIEŃ, IŻ NIE DYSPONUJE DOKUMENTAMI UBEZPIECZENIA ANI FRACHTU, GDYŻ UBEZPIECZENIE PRZEDMIOTU DOSTAWY LEŻAŁO PO STRONIE NABYWCY ZAGRANICZNEGO, CO WYNIKAŁO Z USTALEŃ HANDLOWYCH STRON ORAZ, ŻE DOKUMENTACJA POTWIERDZAJĄCA ZAPŁATĘ ZA WYKONANĄ DOSTAWĘ PRZEDŁOŻONA ZOSTAŁA DO WNIOSKU A WRAZ Z NIĄ TŁUMACZENIA PRZYSIĘGŁE USTALEŃ HANDLOWYCH STRON POCZYNIONYCH DROGĄ ELEKTRONICZNĄ. ZAZNACZONO RÓWNIEŻ, ŻE WSZYSTKIE WW. DOKUMENTY, W ZAKRESIE W JAKIM ZNAJDOWAŁY SIĘ W POSIADANIU WNIOSKODAWCY, ZOSTAŁY ZAŁĄCZONE DO WNIOSKU.
DECYZJĄ Z DNIA 25 MARCA 2013 R. NACZELNIK URZĘDU CELNEGO ODMÓWIŁ SPÓŁCE WNIOSKOWANEGO ZWROTU AKCYZY Z TYTUŁU DOSTAWY WEWNĄTRZWSPÓLNOTOWEJ PRZEDMIOTOWYCH 7 SAMOCHODÓW OSOBOWYCH W ŻĄDANEJ WYSOKOŚCI.
Po rozpoznaniu odwołania Spółki Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 21 czerwca 2013 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Jak wskazano w uzasadnieniu tej decyzji wątpliwości organów obu instancji dotyczą kwestii dokonania przez stronę dostawy wewnątrzwspólnotowej, a szczegółowo czy przewoźnik dokonując przemieszczenia samochodów działał na zlecenie i w imieniu strony. Strona w odwołaniu wskazała, że samochody zostały przewiezione na zlecenie strony i w jej imieniu przez znalezionego przez nią przewoźnika, jednak koszty transportu i ubezpieczenia poniesione zostały przez nabywcę włoskiego, co wynikało jak twierdzi strona z ustaleń handlowych. W opinii organu odwoławczego wbrew twierdzeniom strony z przedłożonej korespondencji handlowej nie wynikają ustalenia pomiędzy stronami odnośnie transportu i ubezpieczenia, oprócz tych wskazanych w fakturze proforma. Natomiast z faktury proforma dnia 18 grudnia 2012 r. przedłożonej przez stronę wynika wprost, że wszelkie koszty ponoszone będą przez nabywcę, gdyż wskazano tam warunki dostawy jako EXW K. To, że strona mailowo (mail z dnia 7 stycznia 2013 r. - karty akt nr 3-4) zamówiła, zapewne na prośbę nabywcy, ciężarówkę do transportu przedmiotowych samochodów, nie zmienia faktu, że koszty frachtu i ubezpieczenia poniósł nabywca z Włoch. Nabywca zgodnie z fakturą proforma zapłacił stronie w dniu 24 grudnia 2012 r. wskazywaną tam kwotę 492.100,00 zł, stanowiącą równowartość wyłącznie 7 samochodów.
Odnośnie warunków dostawy, organ odwoławczy wskazał, że reguły ujęte w Incoterms 2000 podzielone zostały na grupy, zróżnicowane ze względu na wspólne dla poszczególnych grup warunki, m.in. opłaty za transport i ubezpieczenie, moment przeniesienia ryzyka (a tym samym zrealizowania dostawy). Zgodnie z regułami zaliczanymi do grupy E sprzedający udostępnia towar do dyspozycji kupującego we wskazanym punkcie wydania. Sprzedający nie jest zobowiązany do zapewnienia odprawy celnej eksportowej, jak również nie ponosi kosztów ani ryzyka załadunku towaru. Warunki dostawy EXW (Od zakładu [... określone miejsce]) przewidują najmniejszą odpowiedzialność oraz zaangażowanie ze strony sprzedającego. Dostawa zostaje uznana za dokonaną w momencie postawienia towarów do dyspozycji kupującego w oznaczonym miejscu, bez zobligowania do dalszych czynności ze strony sprzedającego. Koszty transportu i ryzyko ponosi kupujący od momentu postawienia towaru do jego dyspozycji w wymienionym miejscu.
Tak więc skoro z przedstawionej dokumentacji wynika, że strony uzgodniły warunki dostawy jako EXW K., jest to w opinii organu odwoławczego argumentem do uznania, że dostawa wewnątrzwspólnotowa przedmiotowych samochodów nie została dokonana w imieniu strony.
Przywołane w odwołaniu wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego, czemu organ odwoławczy nie zaprzecza, jednoznacznie wskazują, że podmiotem uprawnionym do zwrotu akcyzy jest podmiot, który rozporządzając samochodem jak właściciel dokonał w swoim imieniu dostawy wewnątrzwspólnotowej przy pomocy własnych lub cudzych środków transportu.
Organy nie kwestionują, że strona mogła zlecić przewóz innemu podmiotowi, jednak mając na względzie zgromadzony materiał dowodowy nie zgodziły się z argumentami strony, że to w jej imieniu przewoźnik dokonał dostawy wewnątrzwspólnotowej przedmiotowych samochodów. Skoro to nabywca zapłacił za wykonanie usługi transportu i poniósł koszt ubezpieczenia, to trudno dostrzec na czym polegało dokonanie tej dostawy w imieniu strony.
Równocześnie podkreślono, że organy podatkowe obu instancji kwestionują także fakt rozporządzania przez stronę jak właściciel przedmiotowymi samochodami w momencie dokonywania dostawy wewnątrzwspólnotowej tych pojazdów.
W wyroku z dnia 21 września 2012 r. sygn. akt I GSK 42/12 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał na kwestię odrębnej siatki pojęciowej, która zawarta jest w ustawie o podatku akcyzowym. Jak podkreślił Sąd: pojęcie "nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel", stanowiące przesłankę zwrotu akcyzy z tytułu wewnątrzwspólnotowej dostawy samochodu osobowego, nie jest tożsame pojęciu "nabycia prawa własności samochodu osobowego". Zakres podmiotowy pierwszego spośród tych pojęć jest zdecydowanie szerszy i obejmuje również podmiot, który nie będąc prawnym właścicielem samochodu osobowego, jest również jego posiadaczem, który na podstawie konkretnej czynności z jego udziałem uzyskał możliwość faktycznego dysponowania pojazdem w sposób i w zakresie przysługującym właścicielowi, nawet jeżeli równocześnie skutkiem tej czynności nie jest przeniesienie prawa własności. Widać więc wyraźnie, że przedstawione rozumienie normatywnego pojęcia "nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel" wskazuje na jego w pełni autonomiczny charakter na gruncie ustawy podatkowej".
Mając na względzie ustalenia faktyczne Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że skoro przewoźnik odebrał samochody na terenie kraju tj. w siedzibie Spółki w K. to więź faktyczna i prawna zbywcy z samochodami ustała po przekazaniu ich przewoźnikowi. Tak więc w momencie przekazania samochodów strona utraciła prawo rozporządzania samochodami jak właściciel, co potwierdzają także wskazane powyżej ustalenia, że koszt transportu jak i ubezpieczenia samochodów poniósł nabywca.
Reasumując: w ocenie organu odwoławczego strona faktycznie nie dokonała we własnym imieniu ani na własne zlecenie dostawy wewnątrzwspólnotowej przedmiotowych samochodów osobowych, gdyż faktyczna więź zbywcy z pojazdem ustała wraz z wydaniem go przewoźnikowi do przetransportowania na koszt nabywcy na terytorium innego państwa członkowskiego, co świadczy również o tym, że dostawa wewnątrzwspólnotowa tych samochodów osobowych tj. przemieszczenie z terytorium kraju na terytorium państwa członkowskiego dokonana została przez przewoźnika de facto na zlecenie nabywcy, nie zaś strony (strona tylko zamówiła transport). To bowiem nabywca samochodów od momentu przejęcia ich przez przewoźnika od strony rozporządzał nimi jak właściciel w rozumieniu art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym i to w jego imieniu przewoźnik dokonał ich przemieszczenia. Organ odwoławczy podkreślił nadto, że zarzuty strony zawarte w odwołaniu dotyczące rozważań organu pierwszej instancji odnośnie faktury proforma czy też skutków prawnych umowy sprzedaży nie stanowiły wbrew twierdzeniom strony dodatkowych warunków do zwrotu akcyzy ponad te wskazane w art. 107 ustawy o podatku akcyzowym. Organ pierwszej instancji zawarł w uzasadnieniu decyzji analizę zarówno przepisów prawa jak i zebranego materiału dowodowego w celu przedstawienia podstaw jakimi kierował się rozstrzygając czy strona spełniła przesłanki do zwrotu akcyzy. Jako podstawę odmowy zwrotu wskazano przesłanki wynikające z art. 107 ww. ustawy tj., iż wskutek utraty prawa rozporządzenia jak właściciel to nie strona dokonała dostawy wewnątrzwspólnotowej przedmiotowych samochodów.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ odwoławczy stwierdza, że strona nie spełniła przesłanek do zwrotu akcyzy z tytułu dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej wskazanych w art. 107 ustawy o podatku akcyzowym.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję organu odwoławczego, wnosząc o jej uchylenie w całości, Spółka zarzuciła organowi naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 107 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym poprzez przyjęcie, że nie zostały spełnione przesłanki do zwrotu skarżącej akcyzy.
ZDANIEM STRONY SKARŻĄCEJ, ORGAN DRUGIEJ INSTANCJI WYWIÓDŁ DODATKOWE WARUNKI UZYSKANIA PRAWA ZWROTU AKCYZY, KTÓRYCH NIE PRZEWIDUJE ART. 107 USTAWY O PODATKU AKCYZOWYM. ORGAN BADAŁ W UZASADNIENIU DECYZJI RELACJE MIĘDZY SKARŻĄCĄ A PRZEWOŹNIKIEM, KTÓRE - ZDANIEM SPÓŁKI - NIE ODNOSZĄ SIĘ DO ISTOTY SPRAWY. W OCENIE SPÓŁKI ORGAN Z NIEWIADOMYCH PRZYCZYN NIE DAŁ WIARY, ŻE PRZEWOŹNIK DOKONUJĄC PRZEMIESZCZENIA SAMOCHODÓW ZA GRANICĘ, DZIAŁAŁ NA JEJ ZLECENIE I W JEJ IMIENIU. MIEJSCE WYDANIA SAMOCHODÓW ORAZ ORGANIZACJA PRZEWOZU BYŁY WYNIKIEM JEDYNIE HANDLOWYCH USTALEŃ STRON, PODYKTOWANYCH WZGLĘDAMI BIZNESOWYMI, GŁÓWNIE KOSZTOWYMI. KOSZT TRANSPORTU PONIESIONY ZOSTAŁ PRZEZ NABYWCĘ WŁOSKIEGO, CO WYNIKAŁO Z USTALEŃ HANDLOWYCH STRON. W OPARCIU O TAKIE ZAŁOŻENIE ZOSTAŁA SKALKULOWANA BOWIEM CENA SAMOCHODÓW. PONADTO KOSZT TRANSPORTU ORAZ UBEZPIECZENIA OKAZAŁY SIĘ BYĆ NIŻSZE U PRZEWOŹNIKA ZAGRANICZNEGO, STĄD SKARŻĄCA ZLECIŁA NABYWCY WYSZUKANIE ODPOWIEDNIEGO PRZEWOŹNIKA. UBEZPIECZENIE ZOSTAŁO NATOMIAST WYKUPIONE PRZEZ NABYWCĘ.
ZDANIEM SKARŻĄCEJ, ORGAN BŁĘDNIE BADAŁ SYTUACJĘ JAKA MIAŁA MIEJSCE W CHWILI DOKONANIA DOSTAWY, ZAMIAST - JAK NAKAZUJE NORMA PRAWNA - BADAĆ CHARAKTER NABYCIA SAMOCHODÓW PRZEZ STRONĘ CZYLI MOMENT POCZĄTKOWY, W KTÓRYM STRONA NABYWA POJAZDY. STRONA SKARŻĄCA PODNIOSŁA, ŻE PRZEPIS NIE OKREŚLA JAKI MA BYĆ CHARAKTER POSIADANIA W CHWILI ZBYCIA.
PONADTO, W OCENIE SKARŻĄCEJ, NIE MA ZNACZENIA GDZIE, KIEDY I KOMU ZAKUPIONY TOWAR ZOSTAŁ WYDANY, GDYŻ NIE MA TAKICH WARUNKÓW WŚRÓD PRZESŁANEK Z ART. 107 USTAWY O PODATKU AKCYZOWYM.
ODPOWIADAJĄC NA SKARGĘ DYREKTOR IZBY CELNEJ PODTRZYMAŁ DOTYCHCZASOWE STANOWISKO I WNIÓSŁ O JEJ ODDALENIE.
WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W GDAŃSKU ZWAŻYŁ, CO NASTĘPUJE:
NA WSTĘPIE NALEŻY WSKAZAĆ, ŻE ZGODNIE Z ART. 1 § 1 I 2 USTAWY Z DNIA 30 SIERPNIA 2002 ROKU - PRAWO O USTROJU SĄDÓW ADMINISTRACYJNYCH (DZ. U. NR 153, POZ. 1269 Z PÓŹN. ZM.), SĄD ADMINISTRACYJNY SPRAWUJE KONTROLĘ ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ PRZEZ BADANIE ZGODNOŚCI ZASKARŻONYCH DECYZJI I POSTANOWIEŃ Z PRAWEM. W WYNIKU TAKIEJ KONTROLI DECYZJA LUB POSTANOWIENIE MOGĄ ZOSTAĆ UCHYLONE W RAZIE STWIERDZENIA, ŻE NARUSZONO PRZEPISY PRAWA MATERIALNEGO W STOPNIU MAJĄCYM WPŁYW NA WYNIK SPRAWY LUB DOSZŁO DO TAKIEGO NARUSZENIA PRZEPISÓW PRAWA PROCESOWEGO, KTÓRE MOGŁOBY W ISTOTNY SPOSÓB WPŁYNĄĆ NA WYNIK SPRAWY, EWENTUALNIE W RAZIE WYSTĄPIENIA OKOLICZNOŚCI MOGĄCYCH BYĆ PODSTAWĄ WZNOWIENIA POSTĘPOWANIA (ART. 145 § 1 PKT 1 LIT. A), B) I C) USTAWY Z DNIA 30 SIERPNIA 2002 R. - PRAWO O POSTĘPOWANIU PRZED SĄDAMI ADMINISTRACYJNYMI, TEKST JEDN. DZ. U. Z 2012 R., POZ. 270, OKREŚLANEJ DALEJ JAKO P.P.S.A.). PONIEWAŻ PRAWO WSPÓLNOTOWE POCZĄWSZY OD DNIA 1 MAJA 2004 R. STAŁO SIĘ CZĘŚCIĄ POLSKIEGO PORZĄDKU PRAWNEGO, DOKONYWANA PRZEZ SĄD OCENA LEGALNOŚCI DECYZJI DOTYCZY JEJ ZGODNOŚCI Z PRAWEM STANOWIONYM, TAK PRZEZ POLSKIEGO USTAWODAWCĘ, JAK I USTAWODAWCĘ WSPÓLNOTOWEGO.
Z PRZEPISU ART. 134 § 1 USTAWY P.P.S.A. WYNIKA, ŻE SĄD ROZSTRZYGA W GRANICACH DANEJ SPRAWY NIE BĘDĄC JEDNAK ZWIĄZANY ZARZUTAMI I WNIOSKAMI SKARGI ORAZ POWOŁANĄ PODSTAWĄ SKARGI. JEGO WYKŁADNIA WSKAZUJE, ŻE SĄD MA NIE TYLKO PRAWO, ALE I OBOWIĄZEK DOKONANIA OCENY ZGODNOŚCI Z PRAWEM ZASKARŻONEGO AKTU ADMINISTRACYJNEGO, NAWET WÓWCZAS, GDY DANY ZARZUT NIE ZOSTAŁ W SKARDZE PODNIESIONY. Z DRUGIEJ JEDNAK STRONY GRANICĄ PRAW I OBOWIĄZKÓW SĄDU WYZNACZONĄ W ART. 134 § 1 P.P.S.A. JEST ZAKAZ WKRACZANIA W SPRAWĘ NOWĄ. GRANICE TE ZAŚ WYZNACZONE SĄ DWOMA ASPEKTAMI MIANOWICIE: LEGALNOŚCIĄ DZIAŁAŃ ORGANU PODATKOWEGO ORAZ CAŁOKSZTAŁTEM ASPEKTÓW PRAWNYCH TEGO STOSUNKU PRAWNEGO, KTÓRY BYŁ OBJĘTY TREŚCIĄ ZASKARŻONEGO ROZSTRZYGNIĘCIA. POWYŻSZE OZNACZA, ŻE SĄD NARUSZYŁBY TEN PRZEPIS JEDYNIE WÓWCZAS, GDYBY PRZEKROCZYŁ OKREŚLONE WYŻEJ GRANICE DANEJ SPRAWY ALBO GDYBY OGRANICZYŁ SIĘ W OCENIE LEGALNOŚCI TYLKO DO ZARZUTÓW I WNIOSKÓW SKARGI.
KONTROLUJĄC W TAK ZAKREŚLONEJ KOGNICJI ZASKARŻONĄ PRZEZ SKARŻĄCĄ DECYZJĘ SĄD UZNAŁ, ŻE SKARGA NIE ZASŁUGUJE NA UWZGLĘDNIENIE, W SPRAWIE NIE DOSZŁO BOWIEM DO NARUSZENIA PRZEPISÓW ZARÓWNO PRAWA PROCESOWEGO JAK I MATERIALNEGO, KTÓRE MIAŁO WPŁYW NA WYNIK SPRAWY, A W SZCZEGÓLNOŚCI ART. 107 USTAWY Z 6 GRUDNIA 2008 R., O PODATKU AKCYZOWYM (T.J. DZ. U. Z 2011 R., NR 108, POZ. 626 Z PÓŹN. ZM.; DALEJ W SKRÓCIE U.P.A.).
ISTOTA SPORU POMIĘDZY STRONAMI SPROWADZA SIĘ DO ROZSTRZYGNIĘCIA, CZY ORGANY PRAWIDŁOWO UZNAŁY, ŻE SKARŻĄCEJ NIE PRZYSŁUGUJE PRAWO DO ZWROTU AKCYZY, A W RZECZY SAMEJ, CZY SPÓŁKA POSIADAŁA PRAWO DO ROZPORZĄDZANIA PRZEDMIOTOWYMI SAMOCHODAMI JAK WŁAŚCICIEL W MOMENCIE DOKONYWANIA DOSTAWY WEWNĄTRZWSPÓLNOTOWEJ I CZY PRZEWOŹNIK DOKONUJĄCY PRZEMIESZCZENIA SAMOCHODÓW ZA GRANICĘ RP DZIAŁAŁ NA ZLECENIE I W IMIENIU SPÓŁKI.
DOSTAWA WEWNĄTRZWSPÓLNOTOWA TO ZGODNIE Z ART. 2 UST. 1 PKT 8 U.P.A. PRZEMIESZCZENIE WYROBÓW AKCYZOWYCH LUB SAMOCHODÓW OSOBOWYCH Z TERYTORIUM KRAJU NA TERYTORIUM PAŃSTWA CZŁONKOWSKIEGO. ZATEM, JAK WYNIKA Z POWOŁANEGO PRZEPISU, SAMO PRZEMIESZCZENIE SAMOCHODU OSOBOWEGO STANOWI DOSTAWĘ WEWNĄTRZWSPÓLNOTOWĄ (WYWÓZ).
ART. 107 UST. 1 U.P.A., BĘDĄCY PODSTAWĄ PRAWNĄ ZASKARŻONEJ DECYZJI, WSKAZUJE KOMU I POD JAKIMI WARUNKAMI PRZYSŁUGUJE ZWROT AKCYZY OD SAMOCHODU OSOBOWEGO PODLEGAJĄCEGO WEWNĄTRZWSPÓLNOTOWEJ DOSTAWIE.
JEGO TREŚĆ JEST NASTĘPUJĄCA: PODMIOTOWI, KTÓRY NABYŁ PRAWO ROZPORZĄDZANIA SAMOCHODEM OSOBOWYM JAK WŁAŚCICIEL, I KTÓRY DOKONUJE DOSTAWY WEWNĄTRZWSPÓLNOTOWEJ ALBO EKSPORTU NIEZAREJESTROWANEGO WCZEŚNIEJ NA TERYTORIUM KRAJU ZGODNIE Z PRZEPISAMI O RUCHU DROGOWYM SAMOCHODU OSOBOWEGO, OD KTÓREGO AKCYZA ZOSTAŁA ZAPŁACONA NA TERYTORIUM KRAJU, LUB JEŻELI W JEGO IMIENIU TA DOSTAWA ALBO EKSPORT SĄ REALIZOWANE, PRZYSŁUGUJE ZWROT AKCYZY NA WNIOSEK, ZŁOŻONY WŁAŚCIWEMU NACZELNIKOWI URZĘDU CELNEGO W TERMINIE ROKU OD DNIA DOKONANIA DOSTAWY WEWNĄTRZWSPÓLNOTOWEJ ALBO EKSPORTU TEGO SAMOCHODU OSOBOWEGO (DALSZE JEGO WARUNKI WYNIKAJĄ Z ART. 107 UST. 4 U.P.A. ORAZ Z PRZEPISÓW ROZPORZĄDZENIA MINISTRA FINANSÓW Z DNIA 24 LUTEGO 2009 R. Z DNIA 24 LUTEGO 2009 R. W SPRAWIE ZWROTU AKCYZY OD SAMOCHODU OSOBOWEGO (DZ. U. Z DNIA 27 LUTEGO 2009 R. NR 32, POZ. 246).
CZASOWE REJESTRACJE POJAZDÓW DOKONANE W TRYBIE ART. 74 UST. 2 PKT 2A USTAWY Z DNIA 20 CZERWCA 1997 R. - PRAWO O RUCHU DROGOWYM (T.J. DZ. U. Z 2012 R. NR 1137 Z PÓŹN. ZM.) NALEŻY UZNAĆ ZA NIEBĘDĄCE CZĘŚCIĄ PROCESU REJESTRACJI POJAZDÓW, KTÓRYCH CELEM BYŁO TRWAŁE DOPUSZCZENIE DO RUCHU NA TERYTORIUM KRAJU, W KONSEKWENCJI NALEŻY STWIERDZIĆ, ŻE PRZEDMIOTOWE SAMOCHODY NIE ZOSTAŁY ZAREJESTROWANE NA TERYTORIUM KRAJU.
W OCENIE SĄDU, Z TREŚCI PRZYTOCZONEGO ART. 107 UST. 1 U.P.A., WYNIKAJĄ NASTĘPUJĄCE PRZESŁANKI WARUNKUJĄCE ZWROT AKCYZY DLA OKREŚLONEGO PODMIOTU, A MIANOWICIE:
1) NABYCIE PRAWA ROZPORZĄDZANIA SAMOCHODEM OSOBOWYM JAK WŁAŚCICIEL,
2) DOKONANIE DOSTAWY WEWNĄTRZWSPÓLNOTOWEJ ALBO EKSPORTU WE WŁASNYM IMIENIU LUB ZLECENIE WE WŁASNYM IMIENIU TYCH CZYNNOŚCI,
3) SAMOCHÓD OSOBOWY NIE BYŁ WCZEŚNIEJ ZAREJESTROWANY NA TERYTORIUM KRAJU ZGODNIE Z PRZEPISAMI O RUCHU DROGOWYM,
4) OD SAMOCHODU TEGO ZOSTAŁA ZAPŁACONA AKCYZA NA TERYTORIUM KRAJU,
5) ZŁOŻENIE WNIOSKU WŁAŚCIWEMU NACZELNIKOWI URZĘDU CELNEGO,
6) ZACHOWANIE JEDNOROCZNEGO TERMINU LICZONEGO OD DNIA DOKONANIA DOSTAWY WEWNĄTRZWSPÓLNOTOWE ALBO EKSPORTU SAMOCHODU - DO ZŁOŻENIA WNIOSKU.
W ROZPOZNAWANEJ SPRAWIE SPEŁNIENIE PRZEZ STRONĘ PRZESŁANEK AD. 3) DO 6) JEST BEZSPORNE.
W SPRAWIE PODKREŚLENIA WYMAGA TO, ŻE USTAWODAWCA W USTAWIE Z 6 GRUDNIA 2008 R. O PODATKU AKCYZOWYM OZNACZAJĄC PODMIOT UPRAWNIONY DO ZWROTU AKCYZY CELOWO NIE UŻYŁ OKREŚLENIA NABYŁ PRAWO WŁASNOŚCI SAMOCHODU OSOBOWEGO, LECZ UŻYŁ ZWROTU - NABYŁ PRAWO ROZPORZĄDZANIA SAMOCHODEM OSOBOWYM JAK WŁAŚCICIEL.
POJĘCIE "NABYCIA PRAWEM ROZPORZĄDZANIA SAMOCHODEM OSOBOWYM JAK WŁAŚCICIEL", STANOWIĄCE PRZESŁANKĘ ZWROTU AKCYZY Z TYTUŁU WEWNĄTRZWSPÓLNOTOWEJ DOSTAWY SAMOCHODU OSOBOWEGO, NIE JEST TOŻSAME POJĘCIU "NABYCIA PRAWA WŁASNOŚCI SAMOCHODU OSOBOWEGO". ZAKRES PODMIOTOWY PIERWSZEGO SPOŚRÓD TYCH POJĘĆ JEST ZDECYDOWANIE SZERSZY I OBEJMUJE RÓWNIEŻ PODMIOT, KTÓRY NIE BĘDĄC PRAWNYM WŁAŚCICIELEM SAMOCHODU OSOBOWEGO JEST RÓWNIEŻ JEGO POSIADACZEM, KTÓRY NA PODSTAWIE KONKRETNEJ CZYNNOŚCI Z JEGO UDZIAŁEM UZYSKAŁ MOŻLIWOŚĆ FAKTYCZNEGO DYSPONOWANIA POJAZDEM W SPOSÓB I W ZAKRESIE PRZYSŁUGUJĄCYM WŁAŚCICIELOWI, NAWET JEŻELI RÓWNOCZEŚNIE SKUTKIEM TEJ CZYNNOŚCI NIE JEST PRZENIESIENIE PRAWA WŁASNOŚCI - NP. NA PODSTAWIE ZAWARTEJ UMOWY LEASINGU, UMOWY NAJMU LUB UMOWY SPRZEDAŻY, GDY NASTĘPUJE PRZENIESIENIE POSIADANIA PRZEZ WYDANIE RZECZY, NATOMIAST PRZENIESIENIE WŁASNOŚCI NASTĘPUJE W TERMINIE PÓŹNIEJSZYM - (POR. WYROKI NSA Z DNIA 21 WRZEŚNIA 2012 R., I GSK 40/12 ORAZ Z DNIA 13 CZERWCA 2013 R. I GSK 720/12).
Z MATERIAŁU DOWODOWEGO SPRAWY WYNIKA, ŻE STRONA NA PODSTAWIE FAKTUR NR [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] Z DNIA 9 STYCZNIA 2013 R. DOKONAŁA SPRZEDAŻY 7 SAMOCHODÓW OSOBOWYCH MARKI SUZUKI GRAND VITARA FIRMIE "B" MAJĄCEJ SIEDZIBĘ WE WŁOSZECH.
Wcześniej strona wystawiła fakturę proforma nr [...] z dnia 18 grudnia 2012 r., na podstawie której kontrahent włoski dokonał w dniu 24 grudnia 2012 r. zapłaty za przedmiotowe samochody.
Z wyjaśnień strony zawartych w piśmie z dnia 18 lutego 2013 r. i z korespondencji handlowej wynika, że strona wyszukała i zamówiła odpowiedniego przewoźnika. Koszt transportu oraz ubezpieczenia poniósł nabywca samochodów, co wynikało z ustaleń handlowych stron. Przewoźnik odebrał samochody z terenu Spółki.
Wywozu samochodów z terenu Polski dokonał przewoźnik, litewska firma "C", który w dniu 12 stycznia 2013 r. odebrał samochody z siedziby Spółki w K.
Dokumentem potwierdzającym dokonanie dostawy jest dokument CMR, gdzie w dolnym prawym rogu, widnieje pieczęć i nieczytelny podpis odbiorcy.
Wbrew twierdzeniom strony z przedłożonej korespondencji handlowej nie wynikają ustalenia pomiędzy stronami odnośnie transportu i ubezpieczenia, oprócz tych wskazanych w fakturze proforma. Natomiast z faktury proforma dnia 18 grudnia 2012 r. przedłożonej przez stronę wynika wprost, że wskazano tam warunki dostawy jako EXW K.
Warunki dostawy EXW przewidują najmniejszą odpowiedzialność oraz zaangażowanie ze strony sprzedającego. Dostawa zostaje uznana za dokonaną w momencie postawienia towarów do dyspozycji kupującego w oznaczonym miejscu, bez zobligowania do dalszych czynności ze strony sprzedającego. Koszty transportu i ryzyko ponosi kupujący od momentu postawienia towaru do jego dyspozycji w wymienionym miejscu.
Tak więc skoro z przedstawionej dokumentacji wynika, że strony uzgodniły warunki dostawy jako EXW K., Dyrektor Izby Celnej trafnie uznał, że dostawa wewnątrzwspólnotowa przedmiotowych samochodów nie została dokonana na zlecenie czy też w imieniu strony.
Dostawca ma możliwość wyboru sposobu realizacji dostawy wewnątrzwspólnotowej, tj. dokonać jej osobiście lub dostawa jest realizowana w jego imieniu.
Jednakże mając na względzie zgromadzony materiał dowodowy nie sposób zgodzić się z argumentami strony, że to w jej imieniu przewoźnik dokonał dostawy wewnątrzwspólnotowej przedmiotowych samochodów. Nabywca zapłacił za wykonanie usługi transportu i poniósł koszt ubezpieczenia. Dokonaną transakcję należy zatem potraktować jako sprzedaż w kraju; dokonana zaś na terenie kraju sprzedaż samochodu osobowego obywatelowi państwa członkowskiego Unii Europejskiej nie jest wewnątrzwspólnotowa dostawą zdefiniowaną w art. 2 pkt 8 ustawy o podatku akcyzowym.
Reasumując w ocenie Sądu organy celne trafnie wywiodły w okolicznościach sprawy, że skarżąca spółka faktycznie nie dokonała we własnym imieniu dostawy wewnątrzwspólnotowej przedmiotowych samochodów osobowych, gdyż faktyczna więź zbywcy z pojazdem ustała wraz z wydaniem go przewoźnikowi do przetransportowania na koszt nabywcy na terytorium innego państwa członkowskiego. Dostawa wewnątrzwspólnotowa tych samochodów osobowych tj. przemieszczenie z terytorium kraju na terytorium państwa członkowskiego dokonana została przez przewoźnika na zlecenie nabywcy, nie zaś strony. To bowiem nabywca samochodów od momentu przejęcia ich przez przewoźnika od strony rozporządzał nimi jak właściciel w rozumieniu art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym i to w jego imieniu przewoźnik dokonał ich przemieszczenia.
SKORO SKARŻĄCA NIE SPEŁNIŁA PRZESŁANEK WARUNKUJĄCYCH ZWROT AKCYZY - ZASADNIE ORGANY CELNE ODMÓWIŁY JAJ ZWROTU.
W TYM STANIE RZECZY, WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W GDAŃSKU, NIE ZNAJDUJĄC PODSTAW DO UWZGLĘDNIENIA SKARGI ODDALIŁ JĄ NA MOCY ART. 151 P.P.S.A.
DSZ
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło