I SA/Gd 946/17

Starszy Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. T. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od grudnia 2012 roku do października 2013 roku oraz za grudzień 2013 roku postanawia: 1. przyznać skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie powyżej 2.000 zł /słownie: dwa tysiące złotych/; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałej części. Wnioskiem złożonym na formularzu PPF i dołączonym do skargi, skarżący A. T. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od opłat sądowych, następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Częściowe zwolnienie od opłat może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 p.p.s.a.). Na podstawie oświadczenia złożonego przez skarżącego o jego stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dokumentów przedłożonych na zarządzenie z dnia 7 lipca 2017 r. referendarz sądowy ustalił, co następuje: skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z małżonką oraz trójką dzieci w wieku 5 miesięcy, 8 i 18 lat. W jego małżeństwie obowiązuje ustrój rozdzielności majątkowej. Majątek skarżącego stanowi 20.000 udziałów o łącznej wartości nominalnej 2 mln zł w "A" Sp. z o.o. z siedzibą [...] (jednocześnie spółka ta jest wspólnikiem "B" Sp. z o.o., Sp. k. z siedzibą [...], w której skarżący ma 1% udziału w zyskach) oraz 1 udział o wartości nominalnej 50 zł w "C" Sp. z o.o. z siedzibą [...]; we wszystkich ww. podmiotach skarżący pełni funkcje Prezesa Zarządu, za które nie pobiera wynagrodzenia. Na rachunkach bankowych (w tym koncie prowadzonym dla obojga małżonków), z których prowadzona jest egzekucja, skarżący zgromadził środki w łącznej kwocie 2.548,67 zł. Środki pieniężne posiada także jego małżonka, która na dzień 17 lipca 2017 r. dysponowała kwotą 14.699,54 zł. Małżonka skarżącego poza 146.922 udziałami o wartości nominalnej 14.692.200 zł w "A" Sp. z o.o. (w której pełni funkcję Członka Zarządu, za którą nie pobiera wynagrodzenia) nie posiada innego majątku. Małżonkom za rok 2016 nie została wypłacona dywidenda. Małżonkowie posiadają kredyt hipoteczny, saldo zadłużenia z tego tytułu na dzień 18 lipca 2017 r. wynosiło 16.422,90 CHF, zaś średnia miesięczna spłata w okresie od kwietnia do lipca br. wyniosła 557,30 zł. Z zaświadczeń od pracodawcy małżonków spółki "A" wynika, że każde z nich jest zatrudnione w wymiarze ½ etatu na umowę o pracę a ich wynagrodzenie wynosi 1.000 zł brutto i odpowiada połowie kwoty wynagrodzenia minimalnego, które od 1 stycznia br. wynosi 2.000 zł brutto miesięcznie. Wynagrodzenie netto małżonków, po potrąceniu na dobrowolne ubezpieczenie [...], wynosi 715,94 zł netto, przy czym małżonka skarżącego od dnia 5 marca 2017 r. otrzymuje zasiłek macierzyński z wyrównaniem do zasiłku rodzicielskiego, który wynosi 947,70 zł netto. Małżonka skarżącego otrzymuje również świadczenie wychowawcze (tzw. 500 plus) w łącznej kwocie 1.000 zł miesięcznie, a także zasiłek rodzinny i świadczenie opiekuńcze w kwocie 507 zł miesięcznie. Zauważyć przy tym należy, że z rachunku bankowego małżonki wynika, że w kwietniu br. ze środków z pomocy społecznej otrzymała ona świadczenia w łącznej kwocie 3.942,50 zł (w pozostałych miesiącach były to kwoty po 1.507 zł). Tym samym średnia miesięczna wysokość dochodów z tego tytułu w okresie od kwietnia do czerwca br. ukształtowała się na poziomie 2.318,83 zł. Dodatkowo na rachunek bankowy małżonki dokonywane są wpłaty gotówkowe (operacje zostały zaksięgowane pod tytułem "systematyczny wpływ"). W kwietniu br. skarżącej przekazano środki w wysokości 2.000 zł, w czerwcu br. – 2.800 zł, zaś w lipcu br. – 1.800 zł. Średnie miesięczne udokumentowane wydatki, jakie małżonkowie ponoszą na opłaty za wywóz nieczystości, telewizję i telefon wynoszą 223,90 zł. Pozostałe opłaty związane z eksploatacją zajmowanej nieruchomości ponosi jej właściciel – spółka "A". Przed przystąpieniem do oceny zasadności przedmiotowego wniosku należy wskazać, że podejmując rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy należy mieć na uwadze, że orzeczenie w tej kwestii winno wynikać ze zrównoważonej i wzajemnej oceny dwóch elementów: rozmiaru kosztów jakie musi ponieść strona wnioskująca o prawo pomocy na poczet postępowania sądowego i aktualnych możliwości płatniczych jej samej jak i osób pozostających z taką osobą we wspólnym gospodarstwie domowym (por. m.in.: postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 października 2008 r., sygn. akt I SA/Po 825/08; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Koszty sądowe niniejszego postępowania kształtuje: 1/ wpis od skargi w kwocie 20.172 zł (§ 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.; dalej jako rozporządzenie); 2/ ewentualny wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 10.086 zł (§ 3 rozporządzenia); 3/ ewentualny wpis od zażalenia na postanowienie wydane przez sąd wynoszący 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia) oraz 4/ ewentualna opłata kancelaryjna w kwocie 100 zł pobierana za doręczenie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem w sytuacji gdy orzeczenia nie uzasadnia się z urzędu (§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych; Dz. U. Nr 221, poz. 2192). Ustalone w sprawie okoliczności dotyczące aktualnej sytuacji finansowej skarżącego prowadzą do wniosku, że nie jest on w stanie uiścić w całości kosztów sądowych niniejszego postępowania. Jednocześnie referendarz sądowy uznał, że skarżący jest w stanie partycypować w powstałych kosztach sądowych, uiszczając kwotę 2.000 zł. W ocenie referendarza sądowego skarżący ma on realne możliwości poniesienia kosztów sądowych w tej właśnie wysokości i koszt ten jest w stanie ponieść bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu własnym i swojej rodziny. Za taką oceną przemawia wysokość środków pieniężnych zgromadzonych przez skarżącego na rachunkach bankowych (2.548,67 zł), jak również fakt, że do jego dyspozycji pozostaje cała kwota wynagrodzenia, tj. 715,94 zł. Jak bowiem wynika z przedłożonych dokumentów wszystkie stałe opłaty związane z utrzymaniem rodziny ponoszone są z rachunku bankowego małżonki, która posiadając znaczne oszczędności, przejęła na siebie finansowanie wydatków z tego tytułu. Nie ma przy tym znaczenia, że rachunki bankowe skarżącego, na których znajdują się te środki, zostały zajęte w toku prowadzonej egzekucji. Zgodnie bowiem z art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (Dz. U. z 2015 r. poz. 128 ze zm.), środki pieniężne znajdujące się na rachunkach oszczędnościowych, rachunkach oszczędnościowo-rozliczeniowych oraz na rachunkach terminowych lokat oszczędnościowych jednej osoby, niezależnie od liczby zawartych umów, są wolne od zajęcia na podstawie sądowego lub administracyjnego tytułu wykonawczego, w każdym miesiącu kalendarzowym, w którym obowiązuje zajęcie, do wysokości 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U Nr 200, poz. 1679, ze zm.), przysługującego pracownikowi zatrudnionemu w pełnym miesięcznym wymiarze czasu pracy. Do przepisu tego wyraźnie odwołuje się art. 8 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 599 ze zm.). Od 1 stycznia 2017 r. minimalne wynagrodzenie za pracę wynosi 2.000 zł, a zatem wolna od zajęcia jest kwota 1.500 zł i środkami w tej wysokości skarżący może swobodnie dysponować. Zauważyć przy tym należy, że skarżący w ogóle nie korzysta z tej części środków, które są wolne od zajęcia (z przedłożonych wyciągów z kont wynika, że ich saldo na koniec każdego miesiąca nie ulega zmianie). Przyjąć zatem należało, że środki na kontach bankowych stanowią oszczędności skarżącego, z których może on opłacić część kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Natomiast pozostałą kwotę, tj. 500 zł skarżący może uiścić z wynagrodzenia za pracę, z którego, jak ustalono, nie są ponoszone bieżące koszty utrzymania jego pięcioosobowej rodziny. Jak bowiem wykazano koszty te ponoszone są w całości przez małżonkę skarżącego, której miesięczny dochód ze wszystkich źródeł (w tym wpłat gotówkowych na konto) w okresie od kwietnia do czerwca br. wyniósł 5.056,05 zł i która dysponuje środkami pieniężnymi na rachunku bankowym w znacznej wysokości, tj. w kwocie ponad 14.000 zł. Tym samym część wynagrodzenia skarżący może przeznaczyć na koszty sądowe w niniejszej sprawie. Z tych wszystkich względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.