I SA/Gd 946/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska Sędziowie: Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.) Sędzia WSA Marek Kraus po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 17 marca 2026 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 29 października 2025 r., nr 2201-IEE.7192.2.292.2025.WK w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę Organ egzekucyjny - Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gdańsku (będący jednocześnie wierzycielem w sprawie) - prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku M.K. (dalej: Zobowiązany lub Skarżący) na podstawie tytułów wykonawczych z: - 20 maja 2014 r. o numerach nr: TW4100314007200 oraz TW1100314001517 obejmujące należności za okres od 06/2013 roku do 07/2013 roku oraz 12/2012 roku (doręczonych Zobowiązanemu 26 maja 2014 roku), - 1 czerwca 2018 r. o numerach: TW1100318001821 oraz TW1100318001822 obejmujące należności za 09/2013 roku. (doręczonych Zobowiązanemu 12 czerwca 2018 roku), - 5 września 2018 roku o numerach: TW4100318018744, TW4100318018745, TW4100318018746, TW4100318018747, TW1100318002677, TW1100318002676 obejmujące należności za 04/2014 roku, 05/2014 roku, oraz 11/2011 roku (doręczonych Zobowiązanemu 10 września 2018 roku). Pismem z 4 sierpnia 2025 r. zatytułowanym zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej Zobowiązany wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na nieistnienie obowiązku, brak doręczenia upomnienia oraz przedawnienie obowiązków dochodzonych w postępowaniu egzekucyjnym . Organ egzekucyjny zakwalifikował ww. pismo jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego i w dniu 4 września 2025 r. wydał postanowienie nr 101100/71/1830/2025-RED-5851002131, którym umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o nr: TW4100318018744, TW4100318018745, TW4100318018746, TW4100318018747, TW1100318002677, TW1100318002676 oraz odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o nr: TW4100314007200, TW1100314001517, TW1100318001821, TW1100318001822. Przedmiotowe postanowienie doręczono Zobowiązanemu 9 września 2025 roku. Pismem złożonym 19 września 2025 r. w placówce Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku Oddział w Gdyni Inspektorat w Gdyni Zobowiązany wniósł zażalenie na ww. postanowienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia w części i umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o nr TW4100314007200, TW1100314001517, TW1100318001821, TW1100318001822. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: Dyrektor) postanowieniem z 29 października 2025r., nr 2201-IEE.7192.2.292.2025.WK stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Wskazał, że postanowienie z 4 września 2025 r. zostało doręczone Zobowiązanemu 9 września 2025 roku, co wynika z zwrotnego potwierdzenie odbioru przesyłki nr (...), na którym Zobowiązany własnoręcznie poświadczył jej odbiór. Potwierdzenie odbioru jest dokumentem urzędowym, który stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Termin do wniesienia zażalenia na postanowienie organu I instancji wynosi 7 dni od dnia doręczenia postanowienia (art. 17 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.: Dz. U. z 2023 roku, poz. 132 ze zm.) – dalej jako: "u.p.e.a.". Pouczenie o prawie i terminie do złożenia zażalenia znajdowało się w treści zaskarżonego postanowienia. W świetle powyższego, aby zachować siedmiodniowy termin zażalenia należało nadać najpóźniej 16 września 2025 roku. Tymczasem zażalenie zostało złożone w placówce Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w dniu 19 września 2025 roku, tj. z uchybieniem terminu. Datę wniesienia środka zaskarżenia potwierdza pieczątka znajdująca się na przedmiotowym piśmie. W związku z powyższym, składając zażalenie po upływie siedmiodniowego terminu, Zobowiązany uchybił ustawowemu terminowi przewidzianemu dla tej czynności. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżący zaskarżył ww. postanowienie w całości wnosząc o jego uchylenie, przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych TW4100314007200, TW1100314001517, TW1100318001821, TW1100318001822 i zwolnienie z kosztów sądowych oraz przyznanie pełnomocnika z urzędu. Zaskarżonemu postanowieniu Skarżący zarzucił naruszenie: 1) art. 58 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.) - dalej: "k.p.a." z uwagi na odmowę przywrócenia terminu mimo istnienia przeszkody niezależnej od Skarżącego (stan wyłączający możliwość dokonania czynności), 2) art. 7 art. 77 k.p.a. gdyż organ nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego, nie przeanalizował dokumentacji medycznej znajdującej się w archiwach ZUS, mimo, że miał do niej dostęp, 3) art. 8 par 1 k.p.a. działanie organu podważa zaufanie obywatela do władzy publicznej i jest sprzeczne z zasadami praworządności. W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że cierpi na zaawansowaną cukrzyc, która uniemożliwia mu opuszczanie miejsca zamieszkania. Okoliczność ta wynika z dokumentacji medycznej, do której organ miał dostęp. Organ domaga się zapłaty świadczenia, które jest przedawnione. Dodatkowo emerytura skarżącego jest bardzo niska. W odpowiedzi na skargę Dyrektor podtrzymał stanowisko, jak w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. W piśmie z 10 marca 2026 r. ustanowiony z urzędu Pełnomocnik podtrzymał stanowisko Skarżącego wyrażone w skardze oraz zażaleniu i wniosku o przywrócenie terminu. W uzupełnieniu wniosku o przywrócenie terminu Pełnomocnik wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do tego pisma (dokumentacji medycznej i orzeczenia o niepełnosprawności) celem wykazania schorzeń Skarżącego i niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym. Ponadto w celu wykazania braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia szczegółowo przedstawił sytuację rodzinną i zdrowotną Skarżącego. Pełnomocnik wniósł także o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego udzielonego z urzędu, oświadczając jednocześnie, że koszty te nie zostały uiszczone w całości ani w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Kwestia sporna w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym Dyrektor trafnie uznał, że Skarżący uchybił terminowi do wniesienia zażalenia na postanowienie w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Na wstępie należy wyjaśnić, że warunkiem skuteczności czynności procesowej – wniesienia zażalenia – jest zachowanie ustawowego terminu. Uchybienie tego terminu powoduje bezskuteczność zażalenia, co oznacza, że w takim przypadku organ nie może wypowiadać się w kwestii podniesionych w nim zarzutów. W przypadku złożenia przez stronę skargi na postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, kontrola sądu ogranicza się jedynie do ustaleń co do tego, czy zażalenie wniesiono w terminie, a zatem czy organ miał podstawy do orzeczenia o przekroczeniu przez stronę terminu. Stwierdzenie uchybienia terminu do dokonania określonej czynności nie zależy od uznania organu. Obowiązek taki wynika wprost z ustawy i każde przekroczenie terminu zobowiązuje organ do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia określnego środka zaskarżenia, w tym przypadku zażalenia. Zgodnie z art. 17 § 1 u.p.e.a. o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli niniejsza ustawa lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżone postanowienie, w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia. Stosownie do treści art. 57 § 1 k.p.a. jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. W myśl art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe. W ocenie Sądu, w zaskarżonym postanowieniu organ, opierając się na ww. podstawach prawnych, prawidłowo ustalił termin wniesienia zażalenia, jak i termin jego upływu. Z adnotacji umieszczonych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wynika, że przesyłka zawierająca postanowienie skierowane do Skarżącego została przez niego odebrana w dniu 9 września 2025 r., zatem siedmiodniowy termin na złożenie zażalenia na postanowienie upływał 16 września 2025 r. Natomiast przedmiotowe zażalenie zostało złożone w placówce ZUS w dniu 19 września 2025 r., zatem po upływie wskazanego w ustawie siedmiodniowego terminu. Ponadto z akt sprawy wynika, że w postanowieniu z dnia 4 września 2024 r. zawarto pouczenie, zgodnie z którym zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od daty doręczenia tego postanowienia. Sąd analizując dowody zgromadzone w aktach sprawy nie stwierdził jakichkolwiek nieprawidłowości przy doręczeniu postanowienia. W sprawie nie ma zatem wątpliwości, że wnosząc zażalenie w dniu 19 września 2025 r. Skarżący uchybił siedmiodniowemu terminowi do dokonania tej czynności. Przy czym w niniejszej sprawie nie zaistniały żadne okoliczności, które mogłyby wskazywać na to, że doszło do jakichkolwiek uchybień przy doręczeniu. Z powyższych względów Sad uznał, że skarga jest bezzasadna, a Dyrektor prawidłowo orzekł o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Jednocześnie Sąd wskazuje, że kwestią odrębną, niepodlegającą weryfikacji w tym postępowaniu jest przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. W tym przedmiocie zostało wydane odrębne postanowienie i jedynie w ramach tego postępowania można badać uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminowi. Dlatego też należało przyjąć, że złożone w tej sprawie wnioski dowodowe w celu wykazania zasadności wniosku o przywrócenie terminu, a dotyczące stanu zdrowia Skarżącego nie odnosiły się do istoty tej sprawy. Nie mogły więc prowadzić do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. W konsekwencji Sąd stwierdził brak podstaw do przeprowadzenia dowodów uzupełniających ze złożonych dokumentów. Reasumując, stwierdzić należy, że kontrolowane postanowienie nie narusza prawa. Dyrektor nie dopuścił się uchybień wskazywanych w skardze przez Skarżącego (ani innych) i prawidłowo stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Natomiast sam fakt, że podjęte rozstrzygniecie nie jest zgodne z oczekiwaniami Skarżącego, nie świadczy o naruszeniu przepisów postępowania. Zostało ono wydane zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Zawiera ponadto wszystkie elementy postanowienia wymienione w art. 124 § 1 i § 2 k.p.a., w tym zarówno uzasadnienie prawne jak i faktyczne. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2026 r. poz. 143), nie stwierdził naruszeń prawa, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. Mając na względzie wszystkie przedstawione okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ww. ustawy, oddalił skargę.