I SA/Gd 947/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędziowie Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędzia WSA Bogusław Woźniak (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Joanna Mierzejewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 lutego 2011 r. sprawy ze skargi H. F. i J. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 16 października 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie określenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 1997 rok oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 16 października 2009 r. ([...]) Dyrektor Izby Skarbowej w G., po rozpatrzeniu odwołania J. F., utrzymał wydaną przez siebie (jako organ I instancji) decyzję z dnia 25 czerwca 2009 r. ([..]) odmawiającą uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 19 lutego 2009 r. (nr [...]). Podstawą rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Skarbowej w G. był następujący stan faktyczny: Wnioskiem z dnia 28 grudnia 2007 r., uzupełnionym pismem z dnia 7 stycznia 2008 r. J. F. wniósł do Dyrektora Izby Skarbowej w G. o stwierdzenie nieważności lub stwierdzenie wygaśnięcia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 26 maja 2000 r. nr [...], mocą której uchylono w części decyzję organu I instancji oraz orzeczono o obniżeniu H. i J. F. wysokości podatku dochodowego od osób fizycznych za 1997 r. do kwoty 211.843,10 zł, zaległości podatkowej do kwoty 115.899,10 zł, a także odsetek za zwłokę do kwoty 80.722,90 zł. Zgodnie z właściwością, wniosek podatnika przekazano do rozpoznania odpowiednio Ministrowi Finansów oraz Dyrektorowi Urzędu Kontroli Skarbowej w G. Po zbadaniu przekazanego Dyrektorowi Urzędu Kontroli Skarbowej w G. wniosku strony pod kątem zaistnienia przesłanek do stwierdzenia wygaśnięcia wskazanego rozstrzygnięcia, decyzją z dnia 2 czerwca 2008 r. (nr [...]), organ ten odmówił H. i J. F. stwierdzenia wygaśnięcia decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 26 maja 2000 r. uznając, że w sprawie nie zaistniały określone w treści art. 258 § 1 Ordynacji podatkowej przesłanki wygaśnięcia decyzji. Od decyzji organu I instancji, pismem z dnia 16 października 2008 r., J. F. wniósł odwołanie żądając uchylenia decyzji oraz wydanych w toku przeprowadzonego przez ten organ postępowania postanowień dotyczących odmowy uzupełnienia materiału dowodowego oraz odmowy uzupełnienia, sprostowania omyłki i wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji. Decyzją z dnia 19 lutego 2009 r. (nr [...]) Dyrektor Izby Skarbowej w G. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w G. z dnia 2 czerwca 2008 r. potwierdzając brak spełnienia przesłanek do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji. J. F. nie skorzystał z możliwości poddania wydanej w dniu 19 lutego 2009 r. decyzji kontroli sądowoadministracyjnej, lecz pismem z dnia 28 kwietnia 2009 r. zwrócił się z wnioskiem m.in. o wznowienia postępowania na zasadzie art. 244 § 2 w związku z art. 234, art. 241 i art. 245 Ordynacji podatkowej. Decyzją z dnia 25 czerwca 2009 r. ([..]) Dyrektor Izby Skarbowej w G. odmówił uchylenia wskazanej we wniosku decyzji w całości nie stwierdzając wystąpienia przesłanek określonych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu podniesiono, że we wniosku o wznowienie postępowania podatnik ograniczył się do wymienienia przesłanek wznowieniowych nie precyzując, pomimo spoczywającego na nim obowiązku dowodzenia: – jakie dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy wygaśnięcia decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 26 maja 2000 r. okoliczności faktyczne okazały się fałszywe, nie przedłożył również prawomocnego orzeczenia sądu stwierdzającego sfałszowanie dowodów – co wskazywałoby na zaistnienie przesłanki, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, – jakie przestępstwo doprowadziło do wydania decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 19 lutego 2009 r., nie przedłożył również prawomocnego orzeczenia sądu stwierdzającego popełnienie przestępstwa – co wskazywałoby na zaistnienie przesłanki, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, – jakie przyczyny powodowały konieczność wyłączenia od wydania przedmiotowej decyzji pracownika organu podatkowego, który ją wydał - co wskazywałoby na zaistnienie przesłanki, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej – jakie istotne dla sprawy wygaśnięcia decyzji ostatecznej nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu jej wydania, a nieznane organowi który wydał tę decyzję wyszły na jaw i nie przedłożył takich dowodów, które wskazywałyby na zaistnienie przesłanki, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Natomiast przedłożone przez stronę dowody nie stanowią nowych dowodów w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, czyli dowodów nowo odkrytych lub po raz pierwszy zgłoszonych przez stronę, istniejących w dniu wydania decyzji ostatecznej lecz nie znanych organowi, który wydał decyzję. W obszernym odwołaniu wniesionym dnia 20 lipca 2009 r. wnosząc o uchylenie decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy zgodnie z wnioskiem podatnik zarzucił organowi naruszenie przepisów art. 240 § 1 pkt 3 i 5 poprzez ich niezastosowanie, a także art. 121 § 1, art. 122, art. 124 i art. 187 § 1, art. 207 § 2 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Wg jego twierdzeń o wystąpieniu przesłanki z art. 240 § 1 pkt 3 świadczy to, że "sprawy rozpatrywały te same osoby z I instancji, które działały w swojej sprawie – ochronie interesów własnych, a to ogranicza bezstronność". Natomiast jako nowe okoliczności oraz dowody mające świadczyć o wystąpieniu w sprawie przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 wskazano: • opinię prawną prof. dr hab. R. S. z dnia 28 sierpnia 1997 r. na podstawie której sporządzona została umowa sprzedaży praw własności oraz prawa ochronnego znaków towarowych, • postanowienia Urzędu Patentowego RP z dnia 5 maja 1998 r. i 22 czerwca 1998 r., • wynik kontroli Inspektora Kontroli Skarbowej z Urzędu Kontroli Skarbowej w Z. z dnia 30 grudnia 1998 r., nr [..], • opinię prawną prof. dr hab. W. M. z dnia 11 maja 2000 r. w sprawie zryczałtowanego 50 % kosztów uzyskania przychodów twórcy, • wyrok Sądu Rejonowego w G. z dnia 25 kwietnia 2007 r., sygn. akt [...], • wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2007 r., sygn. akt I SA/Gl 94/07, • zaświadczenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o nie figurowaniu przez J. F. w okresie 05.90 – 07.93 w kartotece płatników składek z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w "B" s.c., • wniesione w dniu 2 kwietnia 2008 r. do sprawy [...] dokumenty z okresu tworzenia znaków towarowych. Po rozpatrzeniu odwołania podatnika decyzją z dnia 16 października 2009 r. ([...]) Dyrektor Izby Skarbowej w G. utrzymał w mocy wydaną przez ten organ w dniu 25 czerwca 2009 r. decyzję podtrzymując w pełni dotychczasowe stanowisko w sprawie. W uzasadnieniu ponownie zwrócono uwagę na jedynie ogólnikowe wymienienie przesłanek wznowieniowych we wniosku z dnia 20 marca 2009 r. Wyjaśniono, że stwierdzenie podatnika o wystąpieniu przesłanek określonych w przepisie art. 240 § 1 pkt 1, pkt 2, pkt 3, pkt 5 Ordynacji podatkowej nie znajduje oparcia w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie wygaśnięcia decyzji ostatecznej Izby Skarbowej w G. z dnia 26 maja 2000 r., jak również w toku postępowania wszczętego na wniosek strony z dnia 20 marca 2009 r. Zdaniem organu wskazane na etapie postępowania odwoławczego dowody również pozostają bez wpływu na ocenę prawidłowości decyzji z dnia 25 czerwca 2009 r., albowiem nie dotyczą one przedmiotu sprawy. Działanie strony prowadzi nieustannie do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy określenia H. i J. F. wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997 r. Tymczasem ponowne badanie zarzutów dotyczących prawidłowości decyzji wymiarowej stanowiłoby niedopuszczalną ingerencję w tok postępowania wymiarowego oraz nie znajdującą uzasadnienia w obowiązujących przepisach próbę weryfikacji tej decyzji. Decyzja ta, jako ostateczna w administracyjnym toku instancji wiąże zarówno stronę, jak i organy podatkowe, a zarzuty te uznać należało za nieistotne dla sprawy wygaśnięcia decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 16 października 2009 r. ([...]) J. i H. F. wyrazili swoje niezadowolenie z zapadłego rozstrzygnięcia oraz wydanych w toku postępowania postanowień z dnia 6 października 2009 r. ([...]) oraz 12 października 2009 r. ([...]). Odpowiadając na skargę, pismem z dnia 24 grudnia 2009 r., Dyrektor Izby Skarbowej w G. wniósł o jej odrzucenie. W jego ocenie skarga nie spełnia bowiem wymogów określonych przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 202 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej w skrócie P.p.s.a). W szczególności, brak jest wskazania zarzutów przeciwko skarżonej decyzji oraz wydanych w toku postępowania odwoławczego postanowień, a skarżący ograniczyli się jedynie do stwierdzenia, że nie zgadzają się z podjętym rozstrzygnięciem. W dalszej kolejności, w trakcie postępowania sądowego, skarżący przedłożyli szereg pism procesowych, w tym: - w dniu 4 lutego 2010 r. wniosek o uzupełnienie akt sprawy o brakujące istotne dowody, tj. pismo Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 22 kwietnia 2004 r., nr [...] kończącego sprawy zakończonej wyrokiem (Lp. 103 spisu akt administracyjnych), dowody wskazane w odwołaniu k. 166-174 akt administracyjnych, bez których – w ocenie strony skarżącej – nie jest możliwe dokonanie sądowej kontroli zaskarżonej decyzji; - w dniu 29 lipca 2010 r. odpis pisma z 21 lipca 2010 r. do Ministra Finansów zatytułowanego "Wynik zapoznania z materiałami dowodowymi sprawy z dnia 12 lipca 2010 r. nr [...] z up. DIS w G. Naczelnika Wydziału Pani W. G., od decyzji DIS w G. z dnia 23 grudnia 2009 r. nr [...], do przesłanek art. 240 Ordynacji podatkowej", w którym wskazano na nieprawidłowości przeprowadzonego postępowania i zawarto wnioski dowodowe, - w dniu 15 września 2010 r. odpis pisma z dnia 13 września 2010 r. do Ministra Finansów zatytułowane jako odwołanie od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 11 sierpnia 2010 r., nr [...] i nr [...] oraz od postanowienia z dnia 6 sierpnia 2010 r., nr [..] i nr [..], wnosząc o wznowienie postępowań na podstawie art. 240 § 1 pkt 3i 5 O.p; - w dniu 1 grudnia 2010 r. odpis pisma z dnia 29 listopada 2010 r. skierowanego do Ministra Finansów, w którym wniesiono o uzupełnienie materiału dowodowego sprawy zakończonej decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 29 października 2010 r., nr [..] o wskazane przez skarżących dokumenty przedłożone przez nich do innych spraw prowadzonych organy podatkowe i prokuraturę. Wystąpili także z żądaniem zawieszenia postępowania oraz przekazania sprawy do rozpoznania przez Ministra Finansów; - w dniu 7 stycznia 2011 r. pismo procesowe z dnia 5 stycznia 2011 r., w którym w sprawach o sygn. akt I SA/Gd 942-947/09 złożył wniosek o przeprowadzenie przez Sąd dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach Sądu Rejonowego w G. w sprawie o sygn. [...] zakończonej wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2005 r., - z dnia 1 lutego 2011 r. zatytułowane jako zażalenie na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 14 stycznia 2011 r., nr [..] w przedmiocie odmowy zwolnienia od zapłaty poniesionych przez skarżących wydatków na sporządzenie kopii materiału dowodowego. Podniósł przy tym zarzut przedstawienia przez organ podatkowy zebranego przez skarżących materiału dowodowego w sposób selektywny, - z dnia 14 lutego 2011 r. podtrzymujące wniesioną skargę oraz zawierające kolejne wnioski dowodowe. Pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej w G. na rozprawie w dniu 15 lutego 2011 r. zmodyfikował wniosek zawarty w odpowiedzi na skargę żądając jej oddalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 i zm.), zwanej dalej jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może uchylić ją, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. Kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżona decyzja nie jest bowiem dotknięta wadami prawnymi, uzasadniającymi jej usunięcie z obrotu prawnego. Przed przystąpieniem do meritum sprawy podkreślić należy, że instytucja wznowienia postępowania jest nadzwyczajnym środkiem wzruszenia umożliwiającym uchylenie decyzji pomimo jej ostateczności. Jest to wyjątek od generalnej zasady trwałości decyzji ostatecznych, o której mowa w art. 128 Ordynacji podatkowej. Z tego względu przepisy regulujące wznowienie należy traktować ściśle, a zastosowanie do nich wykładni rozszerzającej nie jest dopuszczalne. Tryb ten uregulowany został w Rozdziale 17 Działu IV Ordynacji podatkowej (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60, ze zm., dalej w skrócie O.p.). Przepisy cytowanej ustawy uzależniają możliwość skorzystania z trybu wznowieniowego od wystąpienia w sprawie dwóch przesłanek pozytywnych oraz nie wystąpienia przesłanek negatywnych. Do pierwszej grupy należą: – rozstrzygnięcie sprawy decyzją ostateczną, – wystąpienie co najmniej jednej z enumeratywnie wyliczonych w art. 240 § 1 O.p. podstaw prawnych wznowienia postępowania. Za przesłanki negatywne uznać należy: – możliwość wydania w wyniku wznowionego postępowania jedynie takiej decyzji, która rozstrzyga istotę sprawy w ten sam sposób co decyzja dotychczasowa (art. 245 § 1 pkt 3a O.p.), – przedawnienie (art. 245 § 1 pkt 3b O.p.). Z kolei w myśl art. 240 § 1 O.p. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną postępowanie wznawia się, jeżeli: 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa; 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ podatkowy, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 130-132; 4) strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu; 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję; 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu; 7) decyzja została wydana na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu, które zostały następnie uchylone lub zmienione w sposób mogący mieć wpływ na treść wydanej decyzji; 8) została wydana na podstawie przepisu, o którego niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, ustawą lub ratyfikowaną umową międzynarodową orzekł Trybunał Konstytucyjny; 9) ratyfikowana umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania lub inna ratyfikowana umowa międzynarodowa, której stroną jest Rzeczpospolita Polska, ma wpływ na treść wydanej decyzji; 10) wynik zakończonej procedury wzajemnego porozumiewania lub procedury arbitrażowej, prowadzonych na podstawie ratyfikowanej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innej ratyfikowanej umowy międzynarodowej, której stroną jest Rzeczpospolita Polska, ma wpływ na treść wydanej decyzji; 11) orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości ma wpływ na treść wydanej decyzji. W niniejszej sprawie występując z wnioskiem o wznowienie postępowania z powodu wskazanych w art. 240 § 1 pkt 1, pkt 2, pkt 3, pkt 5 O.p. przesłanek strona zakreśliła granice postępowania wznowieniowego. Powinna tym samym należycie wykazać ich realne wystąpienie, popierając swoje twierdzenia stosownymi argumentami, a przede wszystkim dowodami. Nie jest wystarczające jedynie powołanie się na wystąpienie takich błędów postępowania. Przy czym ciągle pamiętać należy, że tryb wznowienia dotyczyć ma nie tyle decyzji wymiarowej z 26 maja 2000 r., co decyzji odmawiającej skarżącemu stwierdzenia wygaśnięcia tejże decyzji. W ocenie Sądu w sprawie nie wystąpiła żadna z wymienionych w art. 240 § 1 ustawy podstaw prawnych wznowienia. Jak celnie spostrzegł organ, podatnik nie dość, że nie przedłożył żadnych dowodów przemawiających za prawidłowością swojego przekonania o konieczności wznowienia postępowania, to ograniczył się jedynie do ogólnikowego wymienienia przesłanek, bez ich dostatecznego sprecyzowania. Ilość pism i wniosków oraz ich obszerność nie przełożyła się na merytoryczne poparcie żądania. Z treści ogółu pism złożonych w sprawie nie wynika bowiem, jaki z dowodów o które oparto kończącą postępowanie decyzję o odmowie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji wymiarowej okazał się fałszywy, czy też jakie przestępstwo towarzyszyło jej wydaniu. Oprócz ogólnikowych twierdzeń, jak nierzetelność, czy chęć ochrony własnych interesów skarżący nie wykazał żadnego wiarygodnego powodu, dla którego działający w sprawie organ podatkowy lub jego pracownik, podlegał wyłączeniu od udziału w sprawie stosownie do art. 130-132 O.p. Brak jest też wskazania konkretnego i mającego znaczenie dla prawidłowości procedowania w postępowaniu w sprawie wygaśnięcia decyzji nowych okoliczności faktycznych lub dowodów, które istniały już w dniu wydania decyzji, a były jedynie nieznane organowi. Tymczasem okoliczność oparcia decyzji o dowód fałszywy wymaga stosownego wykazania, np. prawomocnym orzeczeniem sądu. To samo odnosi się do stwierdzenia wydania decyzji w wyniku popełnienia przestępstwa (chyba, że sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne w celu ochrony interesu publicznego). Nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi to te, które nie były wcześniej przedmiotem jego oceny, zostały przez stronę odkryte w późniejszym okresie. Skarżący nie posiada natomiast orzeczeń właściwych organów potwierdzających zaistnienie przesłanek, na które się powołuje. Podobnie wskazywane przez niego dowody i okoliczności nie mają istotnego dla sprawy znaczenia lub istniały już w momencie wydania decyzji z dnia 16 października 2009 r. ([..]). Nie uprawdopodobniono również nieprawidłowości związanych z brakiem wyłączenia pracownika organu lub jego samego. Oceniając zarzuty strony skarżącej oraz zgłaszane przez nią wnioski nie sposób nie odnieść wrażenia jakoby rzeczywistym celem jej działania było podważenie decyzji wymiarowej z 26 maja 2000 r., a nie chęć poddania kontroli sądu administracyjnego decyzji, na którą wniesiono skargę. Mając na uwadze wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.