I SA/Gd 949/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Zdzienicka - Wiśniewska po rozpoznaniu w dniu 13 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Spółki z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 11 lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za rok podatkowy od 8 grudnia 2008 r. do 31 grudnia 2009 r. postanawia odrzucić skargę. A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gdańsku decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 11 lipca 2012 r. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 21 marca 2012 r. określającą B Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w W.: wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za rok podatkowy od 8 grudnia 2008 r. do 31 grudnia 2009 r. w kwocie 635.093 zł, nadpłatę w podatku dochodowym od osób prawnych za rok podatkowy od 8 grudnia 2008 r. do 31 grudnia 2009 r. w wysokości 608.643 zł oraz odsetki za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych w łącznej kwocie 3.952,60 zł. W skardze podniesiono, że skarżąca weszła w prawa dotychczasowej strony - B sp. z o.o. w likwidacji - na podstawie umowy przelewu wierzytelności, sporządzonej w trybie art. 509 kodeksu cywilnego. Skarżąca wskazała, że spółce B sp. z o.o. w likwidacji przysługuje roszczenie względem organu podatkowego o wypłatę (zwrot) nadpłaconego podatku w wysokości 91.811,61 zł. W ocenie skarżącej szeroko rozumiana umowa przelewu dotyczy nie tylko stosunków obligacyjnych, lecz również stosunków roszczenia strony do organu podatkowego o zwrot nadpłaty podatku. Do skargi załączono umowę przelewu wierzytelności z dnia 11 lipca 2012 r. zawartą pomiędzy skarżącą Spółką a B sp. z o.o. w likwidacji. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie wskazując, że skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniósł podmiot nieuprawniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej określana jako p.p.s.a. - uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Zgodnie z § 2 w/w ustawy uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Pod pojęciem interesu prawnego, o którym mowa w art. 50 § 1 p.p.s.a., rozumie się istnienie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę a zaskarżonym aktem. Związek ten wynika w przeważającej większości z przepisów administracyjnego prawa materialnego, ale także procesowego lub ustrojowego, gdzie musi istnieć norma prawna przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do określonego podmiotu możliwość wydania określonego aktu lub podjęcia określonej czynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a p.p.s.a. Ze skargą do sądu administracyjnego może wystąpić podmiot, który wykaże związek pomiędzy swoją sytuacją prawną i normą prawa materialnego, procesowego lub ustrojowego (por. T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis Warszawa 2009, s. 275, uzasadnienie uchwały NSA z dnia 11 kwietnia 2005 r., OPS 1/04, ONSAiWSA 2005 Nr 4, poz. 62). W konsekwencji takiej regulacji postępowanie sądowoadministracyjne może być prowadzone, jako postępowanie bezwzględnie oparte na zasadzie skargowości, tylko na podstawie skargi wniesionej przez legitymowany do tego podmiot. Istnienie legitymacji skargowej podlega badaniu przez sąd administracyjny. Podmioty mają legitymację do złożenia skargi w zakresie określonym przepisami prawa. Ustalenie zatem zakresu tej legitymacji musi nastąpić w postępowaniu wstępnym, natomiast brak legitymacji jest podstawą do odrzucenia skargi. Nie wykazanie owego związku skutkuje tym, iż podmiot wnoszący skargę nie jest legitymowany do jej wniesienia. Skarga taka podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z tym przepisem Sąd odrzuca skargę jeżeli jej wniesienie jest z innych przyczyn, tj. innych niż wskazane w art. 58 § 1 pkt 1 - 5, niedopuszczalne. W niniejszej sprawie skarżąca Spółka wywodzi swoje prawa do wniesienia skargi na zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z zawartej w dniu 11 lipca 2012 r. z B sp. z o.o. w likwidacji umowy przelewu wierzytelności. Zgodnie z treścią art. 509 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 19, poz. 93 ze zm.) wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki (art. 509 § 2). W uchwale podjętej w dniu 26 listopada 2003 r. w sprawie sygn. akt III CZP 84/03 Sąd Najwyższy wskazał, że "podatek jest świadczeniem publicznoprawnym, którego zakres określa ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Ordynacja podatkowa rozstrzyga o treści stosunku prawnopodatkowego istniejącego między państwem a podatnikiem, której wysokość określona jest przepisami prawa publicznego. Prawa i obowiązki wynikające z tego stosunku są związane bezpośrednio z określonymi osobami. Kwestia ich przenoszenia pozostaje poza sferą regulacji prawa cywilnego i może być rozstrzygana jedynie na podstawie przepisów prawa publicznego. (...)Przewidziane w kodeksie cywilnym reżimy przenoszenia praw, tj. przeniesienie własności, przelew wierzytelności lub zbycie spadku znajdują zastosowanie tylko do rozporządzania cywilnymi prawami podmiotowymi. W drodze cesji nie mogą być przenoszone uprawnienia publicznoprawne, a ich przenoszenie nie pozostaje w sferze regulacji prawa cywilnego, a zatem nadpłata, która ukształtowana została przez ustawę jako prawo nieprzenoszalne, nie może być przedmiotem przelewu". Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że skarżąca Spółka nie jest podatnikiem, na rzecz którego została wydana zaskarżona decyzja. Nie jest też następcą prawnym podatnika ani podmiotem przekształconym, o których mowa w rozdziale 14 Ordynacji podatkowej. Swojej legitymacji skargowej skarżąca upatruje w umowie przelewu wierzytelności, błędnie uznając, że umowa ta oprócz stosunków obligacyjnych obejmuje także roszczenia o zwrot nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych od organów podatkowych. Tymczasem, jak już wskazano, w drodze cesji nie mogą być przenoszone uprawnienia cywilnoprawne. W związku z powyższym uznając, że A sp. z o.o. nie posiada w niniejszej sprawie interesu prawnego, nie jest również podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi na podstawie szczególnego przepisu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz § 3 związku z art. 50 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odrzucił skargę