I SA/Gd 95/18

WyrokWSA w Gdańsku2018-03-20

Skład orzekający: Marek Kraus, Janina Guść, Ewa Wojtynowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy aktualizacja zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, dokonana przez organ egzekucyjny, stanowi postanowienie podlegające zaskarżeniu w drodze zażalenia?
Ratio decidendi
Aktualizacja zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego ma charakter wyłącznie techniczno-informacyjny i nie stanowi postanowienia podlegającego zaskarżeniu w drodze zażalenia. W związku z tym, zażalenie na taką czynność jest niedopuszczalne. Sąd podzielił stanowisko organu administracji, że tego typu czynność nie jest czynnością egzekucyjną w rozumieniu przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Stan faktyczny
Spółka wniosła zażalenie na czynność Naczelnika Urzędu Skarbowego polegającą na aktualizacji zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził niedopuszczalność tego zażalenia, uznając przedmiotową aktualizację za czynność o charakterze materialno-technicznym. Spółka zaskarżyła postanowienie Dyrektora IAS do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących zaskarżalności czynności egzekucyjnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Kraus (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Janina Guść, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 20 marca 2018 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 15 listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę. 1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 15 listopada 2017 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] (dalej jako "Dyrektor IAS"), działając na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 – dalej jako "K.p.a."), art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm. – dalej jako "u.p.e.a."), po rozpatrzeniu sprawy w związku z zażaleniem "A" Sp. z o.o. (dalej jako "Skarżąca" lub "Spółka") na postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w G. (dalej jako "Naczelnik II US") z dnia 24 listopada 2016 r. przywołującego sformułowanie "aktualizacja zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego", stwierdził niedopuszczalność zażalenia. 2. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy: 2.1. Naczelnik II US wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanej Spółki na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 17 lutego 2016 r. obejmującego należność z tytułu podatku od towarów i usług za czwarty kwartał 2015 r. w kwocie 1.243.326 zł. W toku postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny dokonał zajęcia m.in. wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku "B" S.A. na podstawie zawiadomienia z dnia 18 lutego 2016 r. i w Banku "C" S.A. na podstawie zawiadomienia z dnia 14 marca 2016 r. Postanowieniem z dnia 15 czerwca 2016 r. Naczelnik II US zawiesił postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a. tj. na żądanie wierzyciela. W związku z ustaniem przyczyny zawieszenia, o czym poinformował wierzyciel pismem z dnia 12 sierpnia 2016 r. organ egzekucyjny sporządził w dniu 24 listopada 2016 r. aktualizacje ww. zawiadomień o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, wskazując, że dokonane zajęcia podlegają aktualizacji do kwoty kosztów egzekucyjnych. Pismem z dnia 19 grudnia 2016 r. Naczelnik II US przekazał przedmiotowy tytuł wykonawczy wraz z aktami sprawy Naczelnikowi Trzeciego Urzędu Skarbowego w G. (dalej "Naczelnik III US"), właściwemu miejscowo - stosownie do postanowień art. 22 § 2 u.p.e.a. - do prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Pismem z dnia 28 kwietnia 2017 r. zobowiązana Spółka zwróciła się do Naczelnika III US na podstawie art. 17 u.p.e.a. oraz art. 111 K.p.a. o uzupełnienie aktualizacji zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego o pouczenie w zakresie możliwości złożenia zażalenia lub skargi do sądu administracyjnego. Pismem z dnia 12 czerwca 2017 r. (doręczonym zobowiązanej Spółce w dniu 14 czerwca 2017 r.) Naczelnik III US poinformował Spółkę, że na aktualizację zawiadomienia o zajęciu wierzytelności nie przysługuje środek zaskarżenia w postaci zażalenia lub skargi. Aktualizacja zajęcia jest pismem czysto technicznym, które informuje bank o wysokości pozostałego zadłużenia. 2.2. W dniu 11 października 2017 r. do organu egzekucyjnego wpłynęło pismo zobowiązanej Spółki z dnia 1 października 2017 r. skierowane do Dyrektora IAS zatytułowane "zażalenie na postanowienie (nienazwane) Naczelnika III US z dnia 24 listopada 2016 r. przywołującego sformułowanie: aktualizacja zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego (...)", w którym Spółka wniosła o uchylenie przedmiotowego postanowienia w całości lub uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych. W uzasadnieniu Spółka powołując treść art. 17 u.p.e.a. podniosła, iż czynność nazwana "aktualizacja zawiadomienia o zajęciu (...)" - wbrew temu co twierdzi organ egzekucyjny - nie stanowi tylko czynności technicznej, gdyż stanowi o prawach i obowiązkach zobowiązanego, a także na nowo kształtuje rzekome zobowiązanie. W związku z pozbawianiem strony prawa do kwestionowania ww. czynności technicznej, strona traktując rozstrzygnięcie jako nienazwane postanowienie, składa zażalenie. 2.3. Postanowieniem z dnia 15 listopada 2017 r. Dyrektor IAS stwierdził niedopuszczalność zażalenia. W uzasadnieniu organ, przywołując treść art. 17 § 1 i art. 18 u.p.e.a. oraz art. 141 § 1 i 2 K.p.a., wskazał, że zażalenie jest zatem środkiem prawnym przysługującym jedynie na rozstrzygnięcia organu administracyjnego zapadające w drodze postanowienia i służącym tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie. Brak natomiast przedmiotu zaskarżenia, zgodnie z przyjętą linią orzecznictwa administracyjnego, stanowi przyczynę niedopuszczalności zażalenia. Tym samym ustawodawca przewiduje możliwość zaskarżenia postanowienia w administracyjnym toku instancji tylko w ściśle określonych przypadkach. Jak wynika przy tym z art. 134 w zw. z art. 144 K.p.a., organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność zażalenia. Przepisy te znajdują zastosowanie, gdy zażalenie jest niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych (np. złożenie środka zaskarżenia przez nieuprawniony podmiot) albo z przyczyn przedmiotowych (np. złożenie środka zaskarżenia nieprzewidzianego w ustawie albo złożenie środka zaskarżenia od aktu niezaskarżalnego). W niniejszej sprawie Naczelnik II US sporządził w dniu 24 listopada 2016 r. aktualizacje zawiadomień o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Bankach, informując Banki o wysokości egzekwowanej kwoty. Pisma te są wyrazem czynności organu egzekucyjnego o charakterze materialno-technicznym i nie podlegają zaskarżeniu, gdyż w żadnym z przepisów u.p.e.a. oraz K.p.a. nie przewidziano środka zaskarżenia dla tego rodzaju czynności. Powyższe stanowi zaś przyczynę niedopuszczalności wniesionego przez Spółkę zażalenia. Ponieważ w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy K.p.a. (art. 18 u.p.e.a.) organ oparł się w rozstrzygnięciu na treści art. 134 K.p.a. stanowiącego, iż organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania (odpowiednio - zażalenia), a postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W kwestii zawartego w piśmie z dnia 1 października 2017 r. wniosku o uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych, Dyrektor IAS wyjaśnił, iż zgodnie z art. 1a pkt 2 u.p.e.a., przez czynność egzekucyjną rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Uchylenia czynności egzekucyjnej dokonuje organ egzekucyjny w sytuacjach przewidzianych prawem, tj.: w przypadku uwzględnienia skargi na czynności egzekucyjne (art. 54 § 5a u.p.e.a.); w zawieszonym postępowaniu egzekucyjnym, w przypadku wystąpienia ważnego interesu zobowiązanego (art. 58 § 2 u.p.e.a.); ewentualnie wskutek umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 60 § 2 u.p.e.a.). 3. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżący, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Dyrektora IAS i poprzedzającego je postanowienia organu I instancji o oddaleniu skargi na czynności egzekucyjne oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, zarzucił naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 54 § 1, § 3 - § 5 u.p.e.a. poprzez niezastosowanie tego przepisu oraz jego błędną wykładnię polegające na bezzasadnym stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie ze skargi na czynności egzekucyjne, w związku z nieuznaniem za postanowienie w rozumieniu art. 17 § 1 u.p.e.a. pisma Naczelnika III US z dnia 24 listopada 2016 r. w sprawie aktualizacji zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i uznanie to za pismo o charakterze "czysto technicznym"; b) art. 124 § 1 i 2 K.p.a. w zw. z art. 17 § 1, art. 18 i art. 54 § 1, § 3 - § 5 u.p.e.a. poprzez: - niewłaściwe zastosowanie tego przepisu polegające na błędnym uzasadnieniu prawnym przez Dyrektora IAS przyczyn stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie ze skargi na czynności egzekucyjne, w tym - uznanie że pismo Naczelnika III US z dnia 24 listopada 2016 r. w sprawie aktualizacji zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego nie stanowi postanowienia, lecz pismo o charakterze czysto technicznym, - niezastosowanie przez Dyrektora IAS art. 17 § 1 u.p.e.a., jak również braku uzasadnienia prawnego, dlaczego art. 17 § 1 u.p.e.a. nie miał zastosowania do pisma wydanego przez Naczelnika III US, - akceptację przez Dyrektora IAS braku spełnienia wymogów postanowienia określonych w 124 § 1 i § 2 K.p.a. przez Naczelnika III US z dnia 24 listopada 2016 r.; c) art. 134 K.p.a. w związku z art. 17 § 1 u.p.e.a. poprzez: - niewłaściwe zastosowanie tego przepisu polegające na stwierdzeniu niedopuszczalności skargi na czynności egzekucyjne, w związku z uznaniem, że do pisma wydanego przez Naczelnika III US nie stosuje się art. 17 § 1 u.p.e.a., - niezastosowanie art. 17 § 1 u.p.e.a. do pisma wydanego przez Naczelnika III US z dnia 24 listopada 2016 r. W uzasadnieniu skargi Skarżąca podniosła, że zgodnie z art. 17 § 1 u.p.e.a., zażalenie jest środkiem zaskarżenia przysługującym na postanowienia wydane w toku egzekucji administracyjnej lub dotyczące postępowania egzekucyjnego. Przepis ten wskazuje na tzw. domniemanie postanowienia w postępowaniu egzekucyjnym. Wynika to z literalnej wykładni powyższego przepisu, którego pierwsze zdanie stanowi: "O ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia". Dokonana przez organ egzekucyjny czynność nazwana: "aktualizacją zawiadomienia o zajęciu" wbrew temu co twierdzi ten organ, nie stanowi li tylko czynności technicznej, gdyż stanowi o prawach i obowiązkach zobowiązanego, a to oznacza, że na nowo kształtuje rzekome zobowiązanie, które przecież nie powstało. Mimo konsekwentnego pozbawiania przez organ egzekucyjny prawa strony do kwestionowania takiej "czynności technicznej" Skarżąca uznała przedmiotowe pismo za postanowienie, które powinno spełniać przesłanki określone w art. 124 § 1 i § 2 K.p.a. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem przedmiotem skargi mogą być przede wszystkim czynności faktyczne podejmowane w toku egzekucji przez egzekutora i poborcę skarbowego. Sądy administracyjne stoją ponadto na stanowisku, że skarga nie jest jedynym środkiem zaskarżenia i w związku z tym należy przyjąć, że w skardze można podnieść okoliczności, które nie są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia. W przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny arbitralnie naliczył sobie kwotę kosztów egzekucyjnych od należności, które w wyniku skutecznej korekty deklaracji nigdy nie istniały. Jednocześnie organ I instancji nie dał możliwości (przynajmniej w tym zakresie nie udzielił żadnego pouczenia) o możliwości złożenia jakiegokolwiek innego środka zaskarżenia, który dawałby możliwość kwestionowania arbitralnie nałożonych kosztów egzekucyjnych. W takiej sytuacji organ I instancji nie wskazał żadnego innego środka odwoławczego (lub kontrolnego) który mógłby stanowić środek konkurencyjny w stosunku do przedmiotowej skargi. Zdaniem Skarżącej skarga na czynności egzekucyjne była jedynym realnym środkiem zaskarżenia zasadności nałożenia (i samej wysokości) kosztów egzekucyjnych. Skarżąca podkreśliła, że organ egzekucyjny zupełnie pominął cel postępowania egzekucyjnego, którym zasadniczo jest wyegzekwowanie zaległych należności, do których stosuje się u.p.e.a., a ograniczył jej stosowanie do zaspokojenia wyłącznie kosztów egzekucyjnych, jednocześnie przyznając że pozostała kwota przewyższająca przedmiotowe koszty egzekucyjne nie podlega egzekucji. Dokonanie takiego podziału nie zostało przez organ egzekucyjny nigdzie uzasadnione, co uniemożliwiło Skarżącej merytoryczne odniesienie się do prawidłowości takiego działania, jak również pozbawiło Skarżącą możliwości zweryfikowania prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego w toku instancji, co byłoby możliwe gdyby organ egzekucyjny wydał stosowne postanowienie. Celem stosowania u.p.e.a. samym w sobie nie może być tylko wyegzekwowanie kosztów egzekucyjnych, w sytuacji gdy obiektywnie nigdy nie było innej należności pieniężnej, która mogłaby być dochodzona w drodze egzekucji administracyjnej. 4. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: 5.1. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 5.2. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. 5.3. Istota sporu w niniejszej sprawie dotyczy zaskarżalności aktualizacji zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. Zdaniem Skarżącej, powyższe pismo nie jest tylko czynnością techniczną, lecz stanowi postanowienie wydane w toku postępowania egzekucyjnego i podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia. Zdaniem organu, powyższe pismo stanowi czynność organu egzekucyjnego o charakterze materialno-technicznym i nie podlega zaskarżeniu. Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko Dyrektora IAS zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Pierwszą kwestią wymagającą wyjaśnienia jest charakter prawny aktualizacji (zmiany) zawiadomienia o zajęciu wierzytelności. Należy podkreślić, że w toku postępowania egzekucyjnego organ podejmuje szereg działań zmierzających w pośredni lub bezpośredni sposób do zrealizowania celu postępowania, jakim jest zaspokojenie wierzyciela. Nie wszystkie jednak działania podejmowane przez organ stanowią czynności egzekucyjne (wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego), o których mowa w art. 1a pkt 2 w zw. z pkt 12 u.p.e.a. W literaturze wskazuje się, że pod pojęciem czynności egzekucyjnych kryją się zarówno czynności o charakterze prawnym, podejmowane wyłącznie przez organ egzekucyjny lub organ rekwizycyjny, jak i czynności o charakterze faktycznym, dokonywane przez egzekutora lub poborcę skarbowego. Od czynności egzekucyjnych o charakterze faktycznym należy odróżnić ogół czynności postępowania egzekucyjnego, dokonywanych nie tylko przez organ egzekucyjny i niemających charakteru wykonawczego (R. Hauser, Z. Leoński (w:) R. Hauser, A. Skoczylas (red.), Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2014, s. 21). Nie są czynnościami egzekucyjnymi takie działania organu egzekucyjnego, które nie wiążą się ze stosowaniem przymusu egzekucyjnego lub które wyłączają albo oddalają w czasie możliwość zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, tj. zajęcie zabezpieczające, doręczenie zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego, postanowienie w sprawie zawieszenia lub umorzenia postępowania egzekucyjnego, wyłączenie rzeczy bądź praw majątkowych spod egzekucji, pobór opłaty komorniczej, czy też zaliczenie nadpłaty podatku na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 26 października 2017 r. sygn. akt I SA/Kr 905/17 – wszystkie przywołane orzeczenia dostępne w CBOSA na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). W podobny sposób należy ocenić zawiadomienie o zmianie wysokości zajęcia. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 grudnia 2011 r., sygn. akt II FSK 1784/10, którego stanowisko orzekający w przedmiotowej sprawie Sąd w pełni podziela, zdecydowanie wykluczył przedmiotową aktualizację zajęcia z kręgu czynności egzekucyjnych. W uzasadnieniu tego wyroku wskazano, że czynnościami egzekucyjnymi są wyłącznie czynności faktyczne, dla których ważności u.p.e.a. przewidziała określony rygor i formę ich dokonania. Informacyjny charakter tego zawiadomienia, jak również brak odrębnego trybu postępowania uregulowanego w cyt. ustawie wskazuje, że nie można zaliczać go do czynności o charakterze wykonawczym, ani też uznać za działanie organu egzekucyjnego zmierzające do zrealizowania środka egzekucyjnego, jakim jest egzekucja z rachunku bankowego. Dodatkowy argument na poparcie powyższego poglądu można znaleźć w art. 64 § 1 u.p.e.a., który - regulując wysokość opłat od czynności egzekucyjnych dokonywanych przy egzekucji należności pieniężnych - nie wymienia zawiadomienia o zmianie wysokości zajęcia. Zaliczenie zawiadomienia o zmianie wysokości zajęcia do kategorii czynności egzekucyjnych powodowałoby, że każde działanie organu egzekucyjnego, polegające na wykonaniu jakiejś czynności materialno-technicznej o charakterze informacyjnym, podlegałoby zaskarżeniu w trybie art. 54 u.p.e.a. poprzez złożenie skargi na czynności egzekucyjne. Nie ma natomiast żadnych uzasadnionych podstaw, aby skargę na czynności egzekucyjne traktować jako uniwersalny środek zaskarżania, za pomocą którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny w toku całego postępowania egzekucyjnego (por. wyrok WSA w Warszawie z 26 lutego 2013 r. sygn. akt III SA/Wa 2488/12). W rozpatrywanej sprawie właściwą czynność egzekucyjną stanowiło zajęcie rachunku bankowego, na którą to czynność przysługiwały środki zaskarżenia, natomiast zawiadomienie o aktualizacji wysokości zajęcia stanowiło – wbrew stanowisku Skarżącej – wyłącznie techniczną czynność o charakterze informacyjnym, która nie podlega zaskarżeniu w trybie skargi na czynności egzekucyjne. Wbrew stanowisku Skarżącej, aktualizacja zawiadomienia o zajęciu wierzytelności, skoro jest czynnością materialno-techniczną, nie stanowi postanowienia, na które przysługiwałoby prawo wniesienia zażalenia. Zażalenie przysługuje bowiem – stosownie do treści art. 17 § 1 w zw. z art. 18 u.p.e.a. i art. 141 § 1 K.p.a. – wyłącznie na postanowienia, w stosunku do których ww. ustawy takie uprawnienie wprost przewidziały. Słusznie przy tym wskazał Dyrektor IAS, że w żadnym z przepisów u.p.e.a. oraz K.p.a. nie przewidziano środka zaskarżenia dla tego rodzaju czynności. W związku z brakiem uprawnienia do wniesienia zażalenia od ww. czynności materialno-technicznej w postaci aktualizacji zawiadomienia o zajęciu wierzytelności, złożone przez Skarżącą zażalenie słusznie organ ocenił jako niedopuszczalne, na podstawie art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 134 w zw. z art. 144 K.p.a. Przepisy te bowiem stanowią, że do zażaleń stosuje się odpowiednio m.in. przepis dotyczący odwołań w zakresie stwierdzenia ich niedopuszczalności w drodze postanowienia. W niniejszej sprawie zaistniała przedmiotowa przyczyna niedopuszczalności zażalenia – złożono środek zaskarżenia od aktu niezaskarżalnego. Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi, Sąd wskazuje w pierwszej kolejności, iż z treści pisma strony zarzucającego organowi egzekucyjnemu pozbawienie prawa strony do kwestionowania ,,takiej czynności technicznej’’ wynika, że Skarżąca traktuje rozstrzygnięcie jako nienazwane postanowienie, na które składa zażalenie. W związku z powyższym wbrew twierdzeniom Skarżącej w niniejszej sprawie nie została wniesiona skarga na czynności egzekucyjne, ani nie zostało wydane postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie takiej skargi. Skarżąca nie mogła zatem wnieść zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynności egzekucyjne. Takie zażalenie natomiast nie było przedmiotem rozpatrzenia przez Dyrektora IAS w niniejszym postępowaniu. Powyższe skutkuje bezskutecznością podniesionego zarzutu naruszenia art. 54 § 1, § 3 - § 5 u.p.e.a. Niemniej jednak, Sąd w tym miejscu ponownie wskazuje, iż od czynności materialno-technicznej w postaci aktualizacji zawiadomienia o zajęciu wierzytelności nie przysługuje skarga na czynności egzekucyjne. W niniejszej sprawie Skarżąca wniosła zażalenie na czynność materialno-techniczną w postaci aktualizacji zawiadomienia o zajęciu wierzytelności, której – wbrew zarzutom skargi – organ prawidłowo nie przypisał przymiotu postanowienia. Powyższe skutkuje niemożnością uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 124 § 1 i § 2 K.p.a przez organ egzekucyjny, tych wymogów w zakresie koniecznych elementów postanowienia nie musiała bowiem spełniać czynność materialno-techniczna. Niemniej jednak Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie Dyrektora IAS nie narusza przywołanych przepisów, bowiem zawiera wszystkie wskazane w nich niezbędne elementy (oznaczenie organu administracji publicznej, datę jego wydania, oznaczenie strony, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, pouczenie, czy i w jakim trybie służy na nie skarga do sądu administracyjnego, oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania) oraz prawidłowo sformułowane uzasadnienie faktyczne i prawne. Wskazać ponownie należy, że czynność, na którą Skarżąca wniosła zażalenie, nie była postanowieniem, w stosunku do którego przepisu u.p.e.a. lub K.p.a. przewidywały by możliwość wniesienia zażalenia. Wbrew zarzutom skargi organ słusznie w niniejszej sprawie wskazał przepis art. 17 § 1 u.p.e.a. jako podstawę wydanego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia, jednocześnie wskazując go jako podstawę do odmowy uznania, że na aktualizację zawiadomienia o zajęciu wierzytelności przysługuje zażalenie. W związku z powyższym nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia powyższego przepisu, bowiem Dyrektor IAS dokonał jego prawidłowej wykładni i właściwego zastosowania w sprawie. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 134 K.p.a. w zw. z art. 17 § 1 u.p.e.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na stwierdzeniu niedopuszczalności skargi na czynności egzekucyjne, Sąd ponownie wskazuje, iż w niniejszej sprawie nie została wniesiona skarga na czynności egzekucyjne, lecz zażalenie na czynność materialno-techniczną. Niemniej jednak Sąd wykazał prawidłowość i słuszność zajętego w zaskarżonym postanowieniu stanowiska o niedopuszczalności zażalenia Skarżącej na aktualizację zawiadomienia o zajęciu wierzytelności. Powyższe skutkuje bezzasadnością podniesionego zarzutu w tym zakresie. Nie ma przy tym racji Skarżąca twierdząc, że aktualizacja zawiadomienia o zajęciu wierzytelności kształtuje na nowo jej prawa i obowiązki. Jak bowiem wskazał to organ w odpowiedzi na skargę, w samym zawiadomieniu o zajęciu, ani w zawiadomieniu o zmianie wysokości zajęcia nie określa się kwoty podlegającej egzekucji. Zajęcie świadczy bowiem jedynie o zastosowaniu określonego środka egzekucyjnego z art. 1a pkt 12 u.p.e.a. w związku z prowadzeniem egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez wierzyciela. Wystawienie tytułu wykonawczego jest konsekwencją niewykonania przez zobowiązanego obowiązku, zaś wysokość tego obowiązku mogła być kwestionowana przez Spółkę przy wykorzystaniu innego środka zaskarżenia, przykładowo zarzutów wnoszonych na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a. Właściwe czynności egzekucyjne, polegające na zajęciu wierzytelności pieniężnych u zobowiązanej Spółki zostały dokonane w dniach 25 lutego i 18 marca 2016 r., poprzez zastosowanie środka egzekucyjnego na podstawie art. 1a pkt 12 lit. a i art. 80 u.p.e.a. Pozostałe zarzuty Skarżącej odnoszą się do zasadności nałożenia i wysokości należności dochodzonej w postępowaniu egzekucyjnym oraz kosztów egzekucyjnych od niej. Sąd wskazuje, że powyższe kwestie merytoryczne nie były i nie mogły być przedmiotem rozpatrzenia w toczącym się postępowaniu, jako wykraczające poza jego zakres, który dotyczył czynności materialno-technicznej w postaci aktualizacji zawiadomienia o zajęciu wierzytelności. Słusznie przy tym zauważył organ, że postępowanie w sprawie kosztów egzekucyjnych jest postępowaniem wnioskowym wszczynanym na podstawie wniosku zobowiązanego o wydanie zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych w terminie 6 miesięcy od dnia wyegzekwowania wykonania obowiązku (art. 64c § 6a pkt 1 lit. a u.p.e.a.). Organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych m.in. na wniosek zobowiązanego, złożony w terminie 14 dni od dnia doręczenia ww. zawiadomienia, na które to postanowienia przysługuje zażalenie (art. 64c § 7 u.p.e.a.). Po dokonaniu kontroli Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a ocena przeprowadzonego postępowania nie ujawniła wad, o których mowa w art. 145 p.p.s.a., dających podstawę do jego wyeliminowania z obrotu prawnego. 5.4. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako nieuzasadnioną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło