I SA/Gd 957/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka - Wiśniewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia WSA Marek Kraus, , , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi A.S. i W.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 22 czerwca 2022 r. nr SKO Gd/2680/22 w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia oddala skargę. Decyzją z dnia 14 września 2021 r. Prezydent Miasta Sopotu określił Wspólnocie Mieszkaniowej [...] wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Odwołanie od powyższej decyzji złożył, w imieniu A. i W. S., r.pr. M. D. W piśmie z dnia 18 lutego 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wezwało r.pr. M. D. do uzupełnienia braku formalnego odwołania poprzez nadesłanie - w terminie 7 dni - właściwego pełnomocnictwa. Kolegium wyjaśniło, że załączone do odwołania pełnomocnictwo jest niezgodne z przepisami prawa obowiązującymi w postępowaniu dotyczącym określenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W dniu 14 marca 2022 r. do Kolegium wpłynęło zwykłe pełnomocnictwo do reprezentowania państwa A. i W. S. przez r.pr. M. D. Postanowieniem z dnia 29 marca 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku pozostawiło odwołanie bez rozpatrzenia z uwagi na nieuzupełnienie jego braków formalnych uznając, że pełnomocnik nie przedłożył w toku postępowania pełnomocnictwa szczególnego, a przedłożone na wezwanie organu pełnomocnictwo nie spełnia wymogów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. -Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku, po rozpoznaniu zażalenia, postanowieniem z dnia 22 czerwca 2022 r. utrzymało w mocy swoje rozstrzygnięcie z dnia 29 marca 2022 r. Uzasadniając postanowienie Kolegium wskazało, że zgodnie z treścią art. 6q ust. 1 ustawy za dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 888 ze zm.) postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami przebiega zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej. Przywołując m. in. treść art. 138 c § 1, art. 138e, art. 138j § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej oraz rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 28 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów pełnomocnictwa szczególnego i pełnomocnictwa do doręczeń oraz wzorów zawiadomienia o zmianie, odwołaniu lub wypowiedzeniu tych pełnomocnictw (Dz. U. z 2018 r., poz. 974) Kolegium wyjaśniło, że przepisy Ordynacji podatkowej w sposób szczegółowy regulują sposób reprezentacji w postępowaniu podatkowym (w tym w postępowaniu dotyczącym określenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi). Przepisy wykonawcze zawierają wzory dokumentów pełnomocnictw, w tym pełnomocnictwa szczególnego i ogólnego. Profesjonalny pełnomocnik, wezwany do nadesłania pełnomocnictwa zgodnego z przepisami obowiązującymi w postępowaniu o określenie opłaty za gospodarowanie odpadami, powinien zatem przesłać pełnomocnictwo na formularzu określonym w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 28 grudnia 2015 r. W sytuacji, gdyby pełnomocnik zamiast formularza, przesłał pismo, w którym podałby dane wskazane w formularzu, Kolegium uznałoby, że brak formalny odwołania został usunięty. Ponieważ jednak dokument przesłany do organu w dniu 14 marca 2022 r. nie zawierał elementów wymaganych w przywołanym wyżej formularzu, Kolegium nie mogło przyjąć, że dokument ten spełnia wymogi pełnomocnictwa określone w przepisach Ordynacji podatkowej. W ocenie organu przesłany przez pełnomocnika na wezwanie Kolegium dokument nie spełnia wymogów zarówno pełnomocnictwa szczególnego, jak i ogólnego, którego wzór został określony w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 21 czerwca 2016 r. w sprawie wzoru pełnomocnictwa ogólnego i wzoru zawiadomienia o zmianie, odwołaniu lub wypowiedzeniu tego pełnomocnictwa (Dz.U. z 2018 r. poz. 519). Organ podkreślił, że Ordynacja podatkowa przewiduje dużo bardziej sformalizowane wymogi w kwestii udzielania pełnomocnictwa niż przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Z tych względów organ nie mógł uznać, że przesłane przez pełnomocnika odwołujących pełnomocnictwo jest zgodne z przepisami obowiązującymi w spawie dotyczącej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Końcowo Kolegium wyjaśniło, że pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia nie wynikało z braku wskazania przez pełnomocnika adresu elektronicznego a z uwagi na nieprzesłanie prawidłowego pełnomocnictwa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku państwo A. i W. S. wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i dalsze procedowanie w sprawie poprzez rozpoznanie odwołania, ewentualnie ponowne wezwanie pełnomocnika, bądź jego mocodawców do uzupełnienia braków pełnomocnictwa, poprzez wskazanie konkretnych braków tego dokumentu pełnomocnictwa, albowiem z treści załączonego do akt sprawy pełnomocnictwa wyraźnie wynika kto jest udzielającym pełnomocnictwa, kto jest objęty umocowanie, a także jaki jest zakres przedmiotowy pełnomocnictwa, a nawet wymieniona jest konkretna sygnatura sprawy, co w sposób oczywisty definiuje strony pełnomocnictwa oraz identyfikuje uczestników stosunku pełnomocnictwa. Alternatywnie wniesiono o ponowne wezwanie pełnomocnika skarżących, a właściwiej samych skarżących, do uzupełnienia braków formalnych odwołania poprzez złożenie pełnomocnictwa o konkretnej treści wymaganej przez organ administracyjny. Skarżący wnieśli także o zasądzenie na ich rzecz kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie art. 138c § 1 w związku z art. 138e § 1, 2 i 3 w związku z art. 169 § 1 i 4 Ordynacji podatkowej, poprzez błędne uznanie, że przedłożone w dniu 14 marca 2022r. pełnomocnictwo nie identyfikuje odwołujących jako mocodawców dla profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego, a także błędne uznanie, że ewentualny brak formalny w treści tegoż pełnomocnictwa stanowi podstawę do pozostawienia odwołania bez rozpoznania. Naruszenie wyżej wymienionych przepisów polega również na błędnym stwierdzeniu, że pełnomocnictwo przedłożone do sprawy stanowi cześć integralną "podania" w rozumieniu art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, w sytuacji w której cytowany przepis procedury nie wymienia pełnomocnictwa jako integralnej części składowej takiego podania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację i stanowisko, jak w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżanych orzeczeń z prawem. W rozpoznawanej sprawie skarżący złożyli do akt sprawy wraz z pismem z dnia 17 sierpnia 2021 r. pełnomocnictwo opatrzone tą samą datą udzielone radcy prawnemu M. D. Z treści pełnomocnictwa wynika, że obejmuje występowanie w imieniu A. i W. S. w korespondencji z Zakładem [...] w S., w sprawach dotyczących deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Pełnomocnictwo upoważnia pełnomocnika do występowania w imieniu mocodawców przed wszelkimi sądami, urzędami i instytucjami w przedmiotowym zakresie. Działając w imieniu państwa A. i W. S. pełnomocnik wniósł w dniu 30 września 2021 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta Sopotu z dnia 14 września 2021 r. w sprawie określenia Wspólnocie Mieszkaniowej [...] wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wezwało pełnomocnika do usunięcia braków formalnych wniesionego odwołania przez uzupełnienie o właściwe pełnomocnictwo upoważniające do "reprezentowania A. i W. S. w postępowaniu w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi". W wykonaniu zobowiązania pełnomocnik złożył pełnomocnictwo z 7 marca 2022r. udzielone przez skarżących do występowania w ich imieniu w sprawie odwołania od decyzji z 14 września 2021 r. przed SKO w Gdańsku (sygn. SKO Gd/5588/21) oraz Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku. Mocodawcy potwierdzili wszelkie czynności wskazanego pełnomocnika w przedmiotowym postępowaniu. Przytoczenie treści dokumentów znajdujących się w aktach sprawy jest istotne z uwagi na spór dotyczący kwestii prawidłowości złożonego pełnomocnictwa. W piśmie z datą 17 sierpnia 2021 r., do którego zostało dołączone pełnomocnictwo, wskazany został adres pełnomocnika (również adres elektroniczny). Po udzieleniu pełnomocnictwa państwo A. i W. S. w piśmie z dnia 25 sierpnia 2021 r. poinformowali, że adresem do korespondencji jest wskazany przez nich adres [...] S., ul. [...] podany w corocznie składanych deklaracjach o wysokości opłaty, co zostało uwzględnione w doręczeniu decyzji organu pierwszej instancji. Kierowane do pełnomocnika wezwanie nie zawiera wskazania braków formalnych pełnomocnictwa. Nie można uznać za wystarczające poprzestanie na określeniu "uzupełnienie o właściwe pełnomocnictwo". Sąd rozpoznający sprawę dostrzega, że pełnomocnictwo udzielone w dniu 17 sierpnia 2021 r. nie zostało poddane ocenie co do możliwości poczynienia ustaleń co do osoby mandanta, osoby umocowanego oraz zakresu jego działania. Z treści wezwania nie wynika, czy dostrzeżony przez organ brak formalny dotyczy istotnych elementów treści, czy stanowi oczekiwanie uzupełnienia przez złożenie pełnomocnictwa na obowiązującym w dacie złożenia odwołania. Jeżeli pełnomocnictwo nie zostało złożone na wymaganym druku, a w pozostałym zakresie jest sporządzone w poszanowaniu wymogów prawnych, jest pełnomocnictwem skutecznym (por. wyrok WSA w Poznaniu z 20 maja 2022 r., sygn. akt I SA/Po 80/21, wyrok NSA z 10 marca 2021 r., sygn. akt III FSK 2551/21). Począwszy od dnia 1 stycznia 2016 r. z art. 144 § 5 Ordynacji podatkowej wynika, że pełnomocnikom profesjonalnym (doradcom podatkowym, radcom prawnym, adwokatom) oraz organom administracji publicznej pisma są doręczane za pomocą środków komunikacji elektronicznej albo w siedzibie organu podatkowego, czyli odmiennie niż pozostałym osobom fizycznym, osobom prawym oraz jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej. Nasuwa się zatem spostrzeżenie, że przepis ten wprowadza wyjątek od zasady przewidzianej w art. 144 § 1 oraz w art. 144a Ordynacji podatkowej. Doręczanie pism w postaci tradycyjnej – papierowej, podmiotom wymienionym w art. 144 § 5 Ordynacji podatkowej, co do zasady, jest możliwe tylko w jednym przypadku, a mianowicie gdy pełnomocnik lub organ administracji publicznej (w zasadzie osoba reprezentująca taki podmiot) znajdują się w siedzibie organu podatkowego. Ponadto doręczenie pełnomocnikowi profesjonalnemu może również nastąpić w sposób tradycyjny, czyli na zasadach określonych w art. 144 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej w przypadku wystąpienia problemów technicznych uniemożliwiających organowi podatkowemu doręczenie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej (art. 144 § 3 Ordynacji podatkowej). Zgodnie z art. 168 § 1 Ordynacji podatkowej podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia, ponaglenia, wnioski) mogą być wnoszone pisemnie lub ustnie do protokołu, a także za pomocą środków komunikacji elektronicznej przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu podatkowego, utworzoną na podstawie ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2012 r. poz. 235), lub portal podatkowy. W zawartym w tym przepisie katalogu nie wskazano pełnomocnictwa, co oznacza że pełnomocnictwo nie jest podaniem w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej. W doktrynie do braków formalnych, które rodzą obowiązek organu podatkowego do wezwania wnioskodawcy celem ich usunięcia na podstawie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, należy zaliczyć tylko te braki, które uniemożliwiają nadanie podaniu właściwego biegu (zob. B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wrocław 2016, s. 901). Do braków takich zalicza się w szczególności brak pełnomocnictwa jeżeli strona działa przez pełnomocnictwa lub też określone braki, które dotyczą pełnomocnictwa( por. wyrok NSA z 22 marca 2017 r., sygn. akt I GSK 166/17). Zgodnie z art. 138a § 1 Ordynacji podatkowej, strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Pełnomocnictwo może być ogólne, szczególne albo do doręczeń (art. 138a § 2 Ordynacji podatkowej). W myśl art. 138c § 1 Ordynacji podatkowej, pełnomocnictwo wskazuje dane identyfikujące mocodawcę, w tym jego identyfikator podatkowy, dane identyfikujące pełnomocnika, w tym jego identyfikator podatkowy, a w przypadku nierezydenta - numer i serię paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość, lub inny numer identyfikacyjny, o ile nie posiada identyfikatora podatkowego, adres tego pełnomocnika do doręczeń w kraju, chyba że wskazuje adres do doręczeń elektronicznych, na który organy podatkowe mają doręczać pisma. Adwokat, radca prawny lub doradca podatkowy wskazuje adres do doręczeń elektronicznych. Zgodnie z art. 138e § 1 Ordynacji podatkowej, pełnomocnictwo szczególne upoważnia do działania we wskazanej sprawie podatkowej lub innej wskazanej sprawie należącej do właściwości organu podatkowego. Przesłane, w ramach uzupełnienia wniosku nowe pełnomocnictwo z 7 marca 2022 r. nie spełniało powyższych warunków. W pełnomocnictwie tym nie wskazano danych indentyfikacyjnych pełnomocnika i mocodawców. W zaskarżonym postanowieniu wskazano, że pełnomocnik powinien być właściwie umocowany. Pełnomocnictwo to powinno spełniać wymogi formalne, w szczególności zawierać dane identyfikujące mocodawcę, w tym jego identyfikator podatkowy, dane identyfikujące pełnomocnika, w tym adres tego pełnomocnika do doręczeń w kraju, chyba że wskazuje adres do doręczeń elektronicznych, na który organy podatkowe mają doręczać pisma. Ponadto, strona może upoważnić pełnomocnika do działania we wskazanej sprawie podatkowej należącej do właściwości organu podatkowego udzielając mu pełnomocnictwa szczególnego. Przy czym działanie pełnomocnika w konkretnej sprawie powinno wynikać z zakresu pełnomocnictwa. Zatem, przesłane przez skarżącą pełnomocnictwo wskazujące wyłącznie imię i nazwisko pełnomocnika nie mieści w pojęciu "dane indentyfikacyjne pełnomocnika", skoro art. 138c § 1 Ordynacji podatkowej wprost wskazuje, że przez dane indentyfikacyjne pełnomocnika rozumienie się adres tego pełnomocnika do doręczeń w kraju, chyba że wskazuje adres do doręczeń elektronicznych, na który organy podatkowe mają doręczać pisma. Literalne brzmienie art. 138c § 1 Ordynacji podatkowej wprost wskazuje, że przez dane indentyfikacyjne pełnomocnika rozumienie się adres tego pełnomocnika do doręczeń w kraju, chyba, że wskazuje adres do doręczeń elektronicznych, na który organy podatkowe mają doręczać pisma. Literalne brzmieniu art. 183c§ 1 Ordynacji podatkowej wprost wskazuje, że przez dane identyfikacyjne pełnomocnika rozumie się adres tego pełnomocnika do doręczeń w kraju, chyba, że wskazuje adres doręczeń elektronicznych, na który organy podatkowe mają doręczać pisma. Sąd podziela pogląd, że dane identyfikujące (dane osobowe) pełnomocnika to nie tylko imię i nazwisko pełnomocnika (por. wyrok NSA z 18 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 667/09). Organ prawidłowo ocenił złożone przez pełnomocnika w wykonaniu wezwania do uzupełnienia braków formalnych pełnomocnictwo z dnia 7 marca 2022 r. Niezachowanie formy urzędowego formularza nie stanowi jedynego braku, którego nie uzupełniono. Złożenie pełnomocnictwa, które również w pozostałym zakresie nie zawiera treści odpowiadającej wymogom prawnym i uniemożliwia poczynienie ustaleń co do osoby mandanta, osoby umocowanego oraz zakresu jego działania nie może być uznane za skuteczne. Kierowane do profesjonalnego pełnomocnika wezwanie o przedłożenie pełnomocnictwa zgodnego z przepisami prawa nie budzi wątpliwości, uwzględnia poziom prawnego przygotowania adresata. Treść wezwania adresowanego do profesjonalnego pełnomocnika może odwoływać się do ogólnych pojęć i instytucji procesowych. Z tych względów uznając skargę za nieuzasadnioną Sąd, działając na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), skargę oddalił.