I SA/Gd 973/11
WyrokWSA w Gdańsku2011-11-30
Skład orzekający: Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Elżbieta Rischka, Małgorzata Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dzierżawca nieruchomości gruntowych, w tym dróg, które nie są drogami publicznymi, jest zobowiązany do zapłaty podatku od nieruchomości za te grunty, jeśli nie złożył deklaracji podatkowej?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że brak jest podstaw do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy z uwagi na nieprzedstawienie przez organy administracji wymaganych dokumentów, w tym aktualnych danych z ewidencji gruntów i budynków oraz treści umów dzierżawy. Sąd podzielił zasadę, że drogi niebędące drogami publicznymi podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, a umowa dzierżawy może stanowić podstawę ustalenia stanu posiadania, chyba że dzierżawca wykaże utratę posiadania na rzecz innego podmiotu.Stan faktyczny
Spółka dzierżawiła od Agencji Nieruchomości Rolnych nieruchomości gruntowe, w tym drogi. Wójt Gminy określił Spółce zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2011 r., ponieważ nie złożyła ona deklaracji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Spółka zaskarżyła decyzję SKO, zarzucając m.in. błędną wykładnię przepisów dotyczących posiadania nieruchomości i naruszenie przepisów postępowania przez zaniechanie wyjaśnienia stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 13 czerwca 2011 r. i zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Protokolant Starszy Sekretarz sądowy Agnieszka Rupińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 listopada 2011 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa "A" Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 13 czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz strony skarżącej kwotę 3166 (trzy tysiące sto sześćdziesiąt sześć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
I SA/Gd 973/11
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 18 marca 2011 r. Wójt Gminy określił A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S. zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2011 rok w kwocie 51.027 zł. W uzasadnieniu organ wskazał, że Spółka, jako dzierżawiąca od Agencji Nieruchomości Rolnych nieruchomości gruntowe w części oznaczone w ewidencji gruntów i budynków jako drogi, nie złożyła organowi podatkowemu deklaracji na podatek od nieruchomości za 2011 r. W związku z powyższym wszczęto postępowanie podatkowe w sprawie określenia wobec Spółki zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2011 r., w wyniku którego ustalono,
że w dniu 1 stycznia 2011 r. Spółka pozostawała i nadal pozostaje dzierżawca nieruchomości położonych na terenie Gminy, tj. działek o numerach: [...],[...],[...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] położonych w obrębie G.-R. Na podstawie ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostwo Powiatowe ustalono, że część działki nr [...] o pow. 3.200 m2 stanowi grunty zabudowy mieszkalnej, a pozostałe działki stanowią drogi o łącznej powierzchni 132.009 m2. Organ ustalił nadto, że drogi dzierżawione przez Spółkę nie spełniają warunku, o którym mowa w art. 3 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.), w związku z powyższym określił zobowiązanie podatkowe.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia 13 czerwca 2011 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu SKO, przywołując m. in. treść art. art. 21 § 1 pkt 1, art. 21 § 3, art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, art. 1 i art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2086 zez zm.) wskazał, że sporne grunty będące przedmiotem zaskarżonej decyzji nie stanowią dróg publicznych, zatem nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Organ odwoławczy wskazał, że Spółka nie byłaby zobowiązana do płacenia podatku od przedmiotowych nieruchomości jedynie gdyby wyłączyła je z umowy dzierżawy łączącej ją z ANR.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku A w S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części określającej wysokość zobowiązania ponad kwotę 25.514 zł i zasądzenie kosztów postępowania, ewentualnie o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia skargi konstytucyjnej skarżącej na niezgodność przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych z Konstytucją RP. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a w zw. z art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w zw. z art. 336 kodeksu cywilnego, art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o samorządzie gminnym, art. 1, art. 2, art. 7 ust. 1 i art. 8 ust. 1 ustawy o drogach publicznych oraz art. 2 , art. 7, art. 32 i art. 84 Konstytucji RP, przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w szczególności przez utożsamianie posiadania nie z rzeczywistym władztwem nad nieruchomością (w tym przypadku w rzeczywistości użytkowanymi publicznie drogami, nie mającymi charakteru dróg wewnętrznych) lecz wywodzenie go z formalnego tylko (bez ustalenia czynszu) objęcia tych użytkowanych publicznie dróg zawartą przed kilkunastu laty umową dzierżawy.
Zarzucono nadto naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 120, art. 122 i art. 187 § 1 i 3 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym czy skarżąca rzeczywiście sprawuje faktyczne władztwo nad drogami od których naliczono podatek i posiada te drogi,
czy może są one wykorzystywane publicznie a Gmina nie reaguje na wnioski Agencji Nieruchomości Rolnych i skarżącej o przejęcie tych dróg do zasobu nieruchomości
i dróg gminnych, zgodnie z zadaniami gminy, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt ustawy o samorządzie gminnym. Dodatkowo podano w uzasadnieniu, że do Trybunału Konstytucyjnego została skierowana skarga dotycząca niekonstytucyjności przepisów będących podstawą prawna wydanej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi podtrzymując argumentację i stanowisko jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżanych decyzji z prawem.
Okolicznością bezsporną jest zawarcie przez skarżącą w dniu 1 października 2001 r. umowy cesji z Z. P., na mocy której Spółka przyjęła ogół praw
i obowiązków dzierżawcy nieruchomości rolnych położonych w miejscowości R., gm. S. oznaczonych w ewidencji jako działki [...],[...],[...] o łącznej powierzchni 52,39 ha. Aneksem Nr 1/2001 z 12 listopada 2011 r. zmiany podmiotowe zostały wprowadzone przez strony umowy: Agencję Własności Rolnej Skarbu Państwa Oddział Terenowy w G. a A Spółka z o.o. z siedzibą w S., strony stwierdziły ponadto, że pozostałe warunki umowy dzierżawy z 16 marca 2001 r. nie ulegają zmianie. Z treści § 2 umowy wynika, że przedmiotem umowy są grunty orne o powierzchni 48,93 ha, pastwiska – 0,89 ha, grunty niezabudowane – 0, 72 ha, drogi – 1,38 ha, nieużytki - 0,47 ha. W aktach administracyjnych nie zostały przedstawione inne umowy dzierżawy.
Postanowieniem z dnia 3 marca 2011 r. Wójt Gminy postanowił wszcząć postępowanie podatkowe w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 r., gdyż Spółka nie dopełniła obowiązku złożenia deklaracji pomimo wcześniejszego wezwania. Decyzja organu I instancji wydana w dniu 18 marca 2011 r. utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 czerwca 2011 r. dotyczy określenia zobowiązania w związku z dzierżawą przez Spółkę nieruchomości położonych na terenie Gminy – tj. działek oznaczonych numerami [...], [...], [...], [...], [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] położonych w obrębie G. – R. Podkreślić należy, że w aktach administracyjnych na kartach 1-3 znajdują się kserokopie załączników do umów dzierżawy nr 4249/468/94, jednakże wobec braku informacji o treści umowy brak podstaw do ustalenia, czy w 2011 r. skarżąca była strona umowy dzierżawy działek wymienionych w decyzji, tym bardziej, że działki o numerach [...], [...] i [...] będące przedmiotem umowy, której kopie załączono, nie zostały objęte treścią decyzji. Wskazać należy, że załączniki do umów nie są dokumentem tożsamym z aktualnymi danymi z ewidencji gruntów i budynków. Brak wyżej wskazanych dokumentów uniemożliwia ocenę zaskarżonej decyzji pod względem prawidłowości ustalenia stanu faktycznego sprawy. Co do zasady Sąd podziela stanowisko organu, że drogi nie będące drogami publicznymi podlegają podatkowi od nieruchomości. W ocenie Sądu wbrew stanowisku strony skarżącej treść umowy dzierżawy może stanowić podstawę ustalenia stanu posiadania, o ile dzierżawca nie wykaże, że posiadanie utracił na rzecz innego podmiotu. Ciężar dowodu w tym zakresie obciąża stronę wywodzącą z tej okoliczności skutki prawne.
Z tych względów, uznając skargę za uzasadnioną, Sąd na mocy art. 145 § 1 ust. 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w punkcie I wyroku.
Na mocy art. 152 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie II. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 209 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło