I SA/Gd 974/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Kwarcińska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędzia WSA Bogusław Woźniak, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Zawiślińska, po rozpoznaniu w dniu 8 października 2013 r. na rozprawie sprawy ze skargi M.R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 5 czerwca 2013 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia w całości postanowienia w sprawie przedłużenia terminu zabezpieczenia postanawia 1. umorzyć postępowanie; 2. zwrócić M.R. kwotę 100 (sto) złotych z tytułu uiszczonego wpisu od skargi. I SA/Gd 974/13 UZASADNIENIE I. Zaskarżonym postanowieniem z [...] Dyrektor Izby Skarbowej [...], na postawie art. 138 § 2 w zw. z art. 127 § 2 i art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013r., poz. 267 ze zm.; dalej jako K.p.a.) i art. 159 § 2 i § 3 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U z 2012r., poz. 1015 ze zm.; u.p.e.a.), uchylił postanowienie organu egzekucyjnego - Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z [...], nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zabezpieczenia do [...] dokonanego na majątku skarżącego M. R. na podstawie zarządzenia zabezpieczenia z [...], nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Podstawą rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Skarbowej był następujący stan faktyczny: decyzją z [...], nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] (dalej jako: Naczelnik US, organ egzekucyjny) określił skarżącemu przybliżone kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2010 r., miesiące od stycznia do listopada 2011 r. oraz za luty, maj i czerwiec 2012 r. oraz dokonał zabezpieczenia na majątku skarżącego oraz na majątku wspólnym małżonków A. i M. R. kwoty zobowiązań podatkowych w łącznej wysokości 5.423.729 zł (wraz z odsetkami). Organ egzekucyjny (będący wierzycielem), na podstawie wystawionych na małżonków zarządzeń zabezpieczenia z [...], nr [...], wszczął postępowanie zabezpieczające, w toku którego ustanowiono hipoteki przymusowe na nieruchomościach stanowiących własność skarżącego, jak i wspólną własność małżonków oraz dokonano zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunków bankowych skarżącego prowadzonych przez wskazane banki. Odpisy przedmiotowych zarządzeń zabezpieczenia wraz z odpisami zawiadomień o zajęciu zabezpieczającym doręczono skarżącemu 14.02.2013 r., zaś jego żonie – 13.02.2013 r. Pismami z [...] skarżący wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania zabezpieczającego na podstawie przedmiotowych zarządzeń zabezpieczenia. Podniósł: (1) bezzasadne prowadzenie postępowania zabezpieczającego na podstawie zarządzeń zabezpieczenia, które nie zawierały elementów wskazanych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji; (2) niedopuszczalne wskazanie jako zobowiązanych małżonków, wskazując, że w jego małżeństwie istnieje ustrój rozdzielności majątkowej małżeńskiej, a także (3) niedopuszczalność (a przynajmniej przedwczesność) postępowania zabezpieczającego. Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania zabezpieczającego wniosła również żona skarżącego, która podniosła okoliczność rozdzielności majątkowej pomiędzy małżonkami oraz wskazała, że w przedmiotowych zarządzeniach Naczelnik US nie podał sposobu zabezpieczenia. Postanowieniami z [...] o numerach od [...] organ egzekucyjny oddalił zarzuty wniesione przez skarżącego. Wnioskiem z [...] wierzyciel wniósł o przedłużenie o trzy miesiące, tj. do [...], terminu zabezpieczenia należności pieniężnych, powstałych u skarżącego. Naczelnik US, działając na podstawie art. 159 § 2 u.p.e.a., postanowieniami z [...] o numerach [...] przedłużył termin zabezpieczenia do [...]. Organ egzekucyjny uznał, że wierzyciel wykazał, że z uzasadnionych przyczyn postępowanie egzekucyjne nie może być wszczęte. Skarżący wniósł zażalenia na powyższe postanowienia, podnosząc zarzut naruszenia art. 159 § 2 u.p.e.a. poprzez brak wykazania zaistnienia uzasadnionej przyczyny przedłużenia postępowania zabezpieczającego. Zdaniem skarżącego sam fakt złożenia wniosku o przedłużenie terminu zabezpieczenia nie stanowi wystarczającej przesłanki do jego przedłużenia. Przesłanką taką nie może być również przedłużające się postępowanie kontrolne. Dyrektor Izby Skarbowej zaskarżonym postanowieniem uchylił rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji i przekazał sprawę Naczelnikowi US do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy wskazał, że adresatem postanowienia organu egzekucyjnego z [...], którym przedłużono termin zabezpieczenia dokonanego na majątku skarżącego, był wyłącznie skarżący; Naczelnik US pominął żonę skarżącego. Zgodnie z art. 28 K.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W postępowaniu egzekucyjnym definicję zobowiązanego (strony zobowiązanej) zawarto w art. 1a pkt 20 u.p.e.a., stosownie do którego zobowiązanym jest osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej albo osoba fizyczna, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym, a w postępowaniu zabezpieczającym – również osoba lub jednostka, której zobowiązanie nie jest wymagalne albo jej obowiązek nie został ustalony lub określony, ale zachodzi obawa, że brak zabezpieczenia mógłby utrudnić lub udaremnić skuteczne przeprowadzenie egzekucji, a odrębne przepisy na to zezwalają. W rozpatrywanej sprawie Naczelnik US decyzją z [...] określił skarżącemu przybliżone kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2010 r. 2011 r. i 2012 r. oraz dokonał zabezpieczenia kwoty tego zobowiązania na majątku skarżącego oraz na majątku wspólnym małżonków. Postępowanie zabezpieczające zostało wszczęte przez organ egzekucyjny zarządzeniami z [...] wobec obojga małżonków. W świetle powyższego Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że postanowienie organu egzekucyjnego z [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zabezpieczenia wydane jedynie na skarżącego winno zostać wyeliminowane z obiegu prawnego na skutek błędnego określenia stron. Organ odwoławczy podkreślił, że skoro zabezpieczenia dokonano nie tylko na majątku skarżącego, ale także na majątku wspólnym małżonków, to żadne z małżonków nie może być pomijane przy kierowaniu rozstrzygnięć podejmowanych przez organ egzekucyjny w toku postępowania zabezpieczającego. W konsekwencji również orzeczenie w przedmiocie przedłużenia terminu zabezpieczania winno zostać skierowane do obojga małżonków – jego adresatem winna być również żona skarżącego. Zatem w sprawie doszło także do naruszenia art. 124 K.p.a., który stanowi m.in., że postanowienie powinno zawierać oznaczenie strony lub stron albo innych osób biorących udział w postępowaniu. II. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniósł skarżący, żądając jego uchylenia w części dotyczącej przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Pełnomocnik skarżącego podniósł zarzut naruszenia następujących przepisów: 1/ art. 7 i art. 12 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy i nierozpatrzenie zarzutów skarżącego, w szczególności zarzutu braku występowania przesłanek do przedłużenia terminu zabezpieczenia, co prowadzi również do przedłużenia postępowania; 2/ art. 159 § 2 u.p.e.a., poprzez przyjęcie, iż w sprawie zaistniały uzasadnione przesłanki do przedłużenia terminu zabezpieczenia oraz, że wierzyciel wykazał ich istnienie, w sytuacji gdy – zdaniem pełnomocnika – przesłanki tego rodzaju nie wystąpiły i nie zostały przez wierzyciela wykazane. Pełnomocnik skarżącego wniósł o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. III. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. IV. W piśmie procesowym z dnia 5 lipca 2012 r. skarżący cofnął skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje: V. Stosownie do art. 60 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej jako: p.p.s.a.), skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi wiąże sąd; jednakże sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętej wadą nieważności. Przepis art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę. Sąd rozpoznając wniosek strony skarżącej uznał, że w sprawie nie zachodzą okoliczności dotyczące niedopuszczalności cofnięcia skargi. Będąc związany tym cofnięciem, na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd umorzył postępowanie. Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt II wyroku. EK