I SA/Gd 98/10

WyrokWSA w Gdańsku2010-05-20

Skład orzekający: Małgorzata Gorzeń, Alicja Stępień, Ewa Wojtynowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy błędne zastosowanie przepisów prawa materialnego przez organ podatkowy przy wydawaniu ostatecznej decyzji podatkowej, polegające na utożsamieniu przychodu z dochodem, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że błędne zastosowanie przepisów prawa materialnego, polegające na utożsamieniu przychodu z dochodem, nie stanowi nowej okoliczności faktycznej ani nowego dowodu w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Wznowienie postępowania na tej podstawie nie jest możliwe, ponieważ dotyczy ono ustalenia stanu faktycznego, a nie ponownej oceny prawnej znanych już faktów. Zmiana interpretacji przepisów prawa lub wykładni sądowej również nie jest podstawą do wznowienia postępowania. Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Stan faktyczny
Podatniczka G. K.-B. wykazała w zeznaniu PIT-37 za 2000 r. dochód ze sprzedaży samochodu wygranego w teleturnieju. Po zapłaceniu zryczałtowanego podatku od wartości wygranej, organ podatkowy uznał, że od kwoty sprzedaży samochodu należy zapłacić podatek dochodowy od osób fizycznych, co skutkowało nałożeniem zaległości podatkowej i wszczęciem egzekucji. Po latach podatniczka wniosła o wznowienie postępowania, zarzucając organowi błąd w ustaleniu dochodu i niewłaściwość merytoryczną osoby podpisującej decyzję. Organ odmówił uchylenia ostatecznej decyzji, a następnie Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. Podatniczka wniosła skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 maja 2010 r. sprawy ze skargi G. K.-B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 30 grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej Izby Skarbowej z dnia [...] r. Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny: W zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu w 2000r. (PIT-37) Pani G. K.- B. wykazała dochód z innych źródeł w wysokości 26.000,00 zł, podatek dochodowy od tej kwoty w wysokości 4.503,80 zł, zaliczkę pobraną przez płatnika w wysokości 3.182,40 zł oraz różnicę podatku do zapłaty w wysokości 1.321,40 zł. Do zeznania podatniczka dołączyła kserokopie potwierdzenia wpłaty w dniu 15 listopada 1999 r. na konto "A" Spółki z o.o. kwoty 3.182,40 zł stanowiącej równowartość 10% wartości samochodu marki Peugeot 206 XR, przekazanego podatniczce jako zwycięzcy teleturnieju oraz umowy kupna sprzedaży z dnia 9 stycznia 2000 r. potwierdzającą sprzedaż przez podatniczkę ww. samochodu za kwotę 26.000,00 zł. W umowie tej zaznaczono, że wszystkie koszty transakcji wynikającej z realizacji tej umowy, w tym opłaty skarbowe, ponosi kupujący. Urząd Skarbowy w dniu 3 września 2000 r. wszczął z urzędu postępowanie wobec podatniczki w zakresie zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2000 od dochodu ze sprzedaży ww. samochodu. Następnie organ ten wydał w dniu [...] decyzję, którą określił podatniczce należny podatek dochodowy od osób fizycznych za 2000 r. w wysokości 4.503,80 zł oraz zaległość podatkową z tego tytułu w wysokości 3.182,40 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 512,50 zł. Podatniczka wniosła od tej decyzji odwołanie. Zdaniem strony cała kwota wykazanego w zeznaniu podatku należnego (4.503,80 zł) została przez nią uregulowana - podatek dochodowy w wysokości 10% wartości wygranego samochodu (3.182,40 zł) został bowiem zapłacony bezpośrednio po udziale podatniczki w teleturnieju, natomiast pozostała kwota podatku (1.321,40 zł) została przez nią zapłacona niezwłocznie po złożeniu zeznania. Podatniczka wskazała również, że poniosła wydatki związane z rejestracją samochodu oraz koszty ubezpieczenia OC, AC i NW. Izba Skarbowa po rozpatrzeniu sprawy w postępowaniu odwoławczym stwierdziła, że brak jest podstaw do zmiany kwestionowanej odwołaniem decyzji organu I instancji i decyzją z dnia [...] r. utrzymała tę decyzję w mocy. Decyzja ta została doręczona stronie w dniu 21 stycznia 2002 r. Na w/w decyzję podatniczka nie wniosła skargi do sądu administracyjnego. Pismem z dnia 21 sierpnia 2009 r., uzupełnionym pismem z dnia 9 września 2009 r., strona wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia 18 stycznia 2002 r. Jako przesłankę wznowienia postępowania strona wskazała art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8, poz. 60 z 2005r. z późn. zm), zwanej dalej "Ordynacją podatkową". Strona podniosła, że w/w decyzja była dotknięta wadami procesowymi, nie była bowiem zachowana właściwość rozpatrywania sprawy. Pan M.G., który podpisał tę decyzję, był Kierownikiem Referatu Zryczałtowanego Podatku Dochodowego, a wydana przez niego decyzja dotyczyła opodatkowania osób fizycznych na zasadach ogólnych. Pan M.G. utożsamił przychód z dochodem, a podatek płaci się od dochodu. Tymczasem podatniczka spieniężając samochód dochodu nie uzyskała, a wprost przeciwnie - poniosła stratę. Do w/w wniosku podatniczka dołączyła kopie pokwitowań dwóch wpłat, dokonanych przez nią w 2001 r. do kasy Urzędu Skarbowego (1.321,40 zł oraz 3.754,50 zł). Postanowieniem z dnia 17 września 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej wznowił - na wniosek podatniczki - postępowanie podatkowe zakończone decyzją ostateczną Izby Skarbowej z dnia [...]. Po przeprowadzeniu w/w postępowania Dyrektor Izby Skarbowej wydał w dniu [...] decyzję, którą odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Izby Skarbowej z dnia [...]. Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek wymienionych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej, w tym przesłanka wymieniona w art. 240 § 1 pkt 5 tej ustawy. Ponadto organ ten podniósł, że brak jest też podstaw prawnych do wzruszenia decyzji Izby Skarbowej z dnia [...] w trybie określonym w art. 247 (i następne) Ordynacji podatkowej. Od powyższej decyzji podatniczka wniosła odwołanie podnosząc, że decyzja ta nie wykonuje postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] i nie określa należnego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. Ponadto wyjaśniła, że w 2000 r. będąc w trudnej sytuacji materialnej sprzedała za 26.000,00 zł samochód wygrany w teleturnieju. Od wartości wygranego samochodu (31.824,00 zł) zapłaciła zryczałtowany 10-procentowy podatek w wysokości 3.182,40 zł. Zdaniem strony spieniężając nagrodę poniosła ona stratę, ponieważ koszt uzyskania przychodu (31.824,00 zł) przewyższył tenże przychód (26.000,00 zł). Cena sprzedaży tego samochodu nie odbiegała rażąco od cen rynkowych, a sprzedaż tę podatniczka wykazała zgodnie z prawem i w terminie w PTT-37 w rubryce "inne źródła". Strona podniosła, że została wprowadzona w błąd przez urzędniczki Urzędu Skarbowego, które kazały jej dopłacić 1.321,40 zł. Tymczasem po upływie prawie pół roku podatniczka została wezwana do Urzędu Skarbowego, zaczęło się "długie wyjaśnianie", wszczęto postępowanie i w decyzji z dnia [...] organ ten przyjął, iż strona uzyskując przychód w wysokości 26.000,00 zł nie poniosła w związku z tym żadnych kosztów podatkowych. W konsekwencji organ ten przyjął, że podatniczka uzyskała dochód w wysokości 26.000,00 zł, co jest ewidentnym błędem, bo spieniężając nagrodę nie uzyskała żadnego dochodu, a wprost przeciwnie - poniosła stratę. W ocenie podatniczki jej kosztem uzyskania przychodu była kwota 3.182,24 zł, a dochód pojawiłby się, gdyby sprzedała samochód drożej niż 31.824,00 zł. Z kolei Urząd Skarbowy zamiast zwrócić jej nadpłacone 1.321,40 zł, to zażądał jeszcze 3.182,40 zł oraz 512,50 zł odsetek i komornik zajął należące do podatniczki mieszkanie. Strona zarzuciła także, że pan M.G., który rozpatrywał jej odwołanie (wniesione do Izby Skarbowej) pomylił pojęcia "przychodu" i "dochodu" - sprzedaż samochodu podlegała bowiem wykazaniu w zeznaniu podatkowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, a w zeznaniu tym znajdują się rubryki: przychód, koszty uzyskania przychodu i dochód - natomiast podatek nalicza się dopiero od dochodu. Końcowo podatniczka wskazała, że pobrano od niej niesłusznie: najpierw 1.321,40 zł, a potem - zajmując mieszkanie - 3.754,50 zł. Jak dalej wskazała podatniczka, chce ona tylko "elementarnej sprawiedliwości" i oczekuje zwrotu kwoty 5.075,90 zł. Dyrektor Izby Skarbowej, właściwy do rozpatrzenia powyższego odwołania na podstawie art. 13 § 1 pkt 2 lit. c i art. 221 Ordynacji podatkowej, zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję z dnia [...]. W uzasadnieniu organ odwoławczy przywołał treść art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, w myśl którego przesłankę do wznowienia postępowania stanowi m.in. wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję. Zdaniem organu odwoławczego żadnej ze wskazanych przez stronę okoliczności oraz dowodów nie można uznać ani za nowe ani za istotne dla sprawy. Podniesione przez stronę okoliczności oraz przedłożone przez nią dowody (kopie wpłaty podatku do kasy Urzędu Skarbowego) z jednej strony były znane organowi, który wydał decyzję ostateczną, a z drugiej strony nie miały one istotnego charakteru. Zdaniem organu nie było też podstaw do uchylenia tej decyzji w oparciu o jakąkolwiek inną przesłankę zawartą w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku strona wniosła o uchylenie powyższej decyzji. Skarżąca ponownie opisała okoliczności sprawy rozstrzygniętej ostateczną decyzją z dnia [...]r. Podniosła, że od wartości wygranego samochodu (31.824,00 zł) zapłaciła zryczałtowany 10-procentowy podatek w wysokości 3.182,40 zł. Osiągnęła wówczas korzyść i zapłaciła wymagany prawem podatek. Jednakże spieniężając nagrodę korzyści już nie odniosła, a wręcz przeciwnie - poniosła stratę, wartość bowiem wygranej (31.824,00 zł) była nakładem poniesionym dla uzyskania przychodu (26.000,00 zł), a więc dochód ze sprzedaży był zerowy. W takiej sytuacji należało jedynie wykazać fakt sprzedaży w zeznaniu podatkowym (zbycie samochodu nastąpiło przed upływem 6 miesięcy od wejścia w jego posiadanie). Jednakże urzędniczki urzędu skarbowego orzekły, że dotychczas zapłacony przez podatniczkę podatek (3.182,40 zł) należy potraktować jako zaliczkę na poczet podatku, który wyliczyły od całej kwoty 26.600,00 zł - w wysokości 4.503,80 zł (wg skali 19%). Tym samym do zapłaty było jeszcze 1.321,40 zł. Podatniczka wypełniła zeznanie PIT-37 i w dniu [...] wpłaciła w kasie urzędu 1.321,40 zł. Pomimo to wobec strony wydana została w dniu [...]r. decyzja, w której organ podatkowy uznał, że podatniczka uzyskując przychód w wysokości 26.000,00 zł nie poniosła w związku z tym żadnych kosztów podatkowych. W konsekwencji organ ten przyjął, że podatniczka uzyskała dochód w wysokości 26.000,00 zł, należny podatek wynosi 4.503,80 zł, natomiast zaległość podatkowa wynosi 3.182,40 zł, a odsetki na dzień wydania decyzji 512,50 zł. Wobec strony została wszczęta egzekucja administracyjna, w trakcie której zajęto mieszkanie. Strona poczuła się "osaczona" i wpłaciła zaległość do kasy urzędu. Strona podniosła dalej, że Izba Skarbowa wydała w dniu [...]r. decyzję dotyczącą opodatkowania osób fizycznych na zasadach ogólnych, którą rozpatrywał Kierownik Referatu Zryczałtowanego Podatku Dochodowego, a więc niewłaściwy merytorycznie. W w/w decyzji w ogóle nie określono, czy zaistniał dochód podlegający opodatkowaniu i jaki. To właśnie tę niewiedzę urzędnika (że przychód nie jest dochodem i że podatek na zasadach ogólnych nalicza się dopiero od dochodu) strona wskazała jako przesłankę do wznowienia postępowania. Zdaniem strony w przedmiotowej sprawie stan faktyczny - nieznany organowi który wydał w/w decyzję - był taki, że spieniężając nagrodę podatniczka nie uzyskała dochodu, a to jest okoliczność istotna. Natomiast fakt, iż pieniądze zostały przez stronę wpłacone nie zwalniało organu z merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Strona podniosła także, że potwierdzenia wpłaty do kasy urzędu skarbowego kwoty 1.321,40 zł oraz 3.754,50 zł zostały przez nią dołączone dla jasności, że na taką kwotę została poszkodowana. Strona wskazała też, że powzięła informację, iż inne urzędy i izby skarbowe traktowały tego rodzaju przypadki odmiennie, mianowicie w ten sposób, że wartość wygranej w teleturnieju, od której został odprowadzony zryczałtowany 10% podatek, jest kosztem. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu powodującym konieczność jej uchylenia. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej w dalszej części "P.p.s.a" – stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Oceniając zaskarżoną decyzję organu odwoławczego z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że została ona wydana bez naruszenia prawa. W rozpatrywanej sprawie strona wniosła o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...]. Jako podstawę wznowienia strona powołała art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, w myśl którego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. O zaistnieniu omawianej podstawy możemy mówić wówczas, gdy łącznie zostaną spełnione cztery następujące przesłanki: a) wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody; b) są one istotne dla sprawy, tzn. mogą mieć wpływ na jej odmienne rozstrzygnięcie; c) nie były znane organowi, który wydał decyzję; d) istniały w dniu wydania decyzji. Strona skarżąca powoływała się na fakt, iż organ wydając ostateczną decyzję "pomylił" przychód z dochodem, co skutkowało błędnym uznaniem, iż na stronie ciąży obowiązek uiszczenia podatku. W istocie więc strona zarzuciła organowi błędne zastosowanie normy prawa materialnego, a nie błędne ustalenie stanu faktycznego. Nie jest to więc nowa okoliczność faktyczna. Podnieść przy tym należy, że ani organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania, ani też Sąd w niniejszym postępowaniu nie ocenia zgodności z prawem ostatecznej decyzji z dnia [...], a ocenia jedynie, czy zaistniały podstawy wznowienia wymienione w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Fakt niewiedzy urzędnika, "że przychód nie jest dochodem i że podatek na zasadach ogólnych nalicza się dopiero od dochodu" nie jest nową okolicznością faktyczną, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej i nie stanowi podstawy wznowienia. Nie jest bowiem nową okolicznością nowa ocena znanych wcześniej okoliczności i dowodów (por. wyrok NSA z 16 listopada 2001 r., III SA 1770/2000, niepubl.). Okolicznością faktyczną jest sprzedaż samochodu za określoną kwotę, natomiast kwestia, czy w wyniku tej transakcji strona uzyskała dochód podlegający opodatkowaniu należy do sfery oceny stanu faktycznego z punktu widzenia mających w sprawie zastosowanie norm prawa materialnego, a nie sfery ustaleń faktycznych. Nie jest też nową okolicznością fakt, że w sprawach innych podatników zapadały odmienne rozstrzygnięcia. Zmiana interpretacji przepisu prawa dokonana przez organy podatkowe ani nawet zmiana wykładni zawarta w wyroku lub w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest nową okolicznością (por. uzasadnienie uchwały składu 5 sędziów NSA z 17 października 2001 r., FPK 9/2001, LexPolonica nr 355566, ONSA 2002, nr 2, poz. 64 oraz powołane tam orzecznictwo i literatura; por. także wyroki NSA z 20 marca 2003 r., I SA/Po 1471/2001 i z 9 kwietnia 2003 r., III SA 1970/2001, niepubl.). O ile bowiem nowe dowody i nowe okoliczności służą ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego, o tyle wykładnia prawa ma znaczenie już na innym etapie rozstrzygania sprawy. Nie jest to etap ustalania faktów, lecz etap subsumpcji stanu faktycznego pod określoną normę prawną. Podstawa wznowienia na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej dotyczy tylko tego pierwszego etapu. W sprawie nie zaistniały także żadne nowe dowody, które zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej mogłyby stanowić podstawę wznowienia postępowania. Przedłożone przez stronę dowody wpłaty były znane organowi w dacie wydawania decyzji ostatecznej, nie mieszczą się zatem w katalogu przesłanek, o których mowa w powołanym przepisie. Podzielić należy także ocenę Dyrektora Izby Skarbowej, że z akt sprawy nie wynika, aby zaistniała jakakolwiek inna przesłanka wznowienia postępowania, o których mowa w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej, ani też przesłanka stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji, o których mowa w art. 247 Ordynacji podatkowej. W szczególności przesłanką taką nie jest to, że ostateczną decyzję w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych podpisał kierownik referatu zryczałtowanego podatku dochodowego. Decyzja wydawana jest przez właściwy organ – w tym przypadku była to Izba Skarbowa – który może upoważnić do jej podpisania konkretnego pracownika. Dopóki zostaje zachowana właściwość organu, nie można mówić o naruszeniu przepisów o właściwości. Podkreślenia wymaga, że tryb wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją jest trybem nadzwyczajnym, stanowiącym wyjątek od zasady trwałości decyzji podatkowej. Oznacza to, że nie jest wystarczające powoływanie się na sam fakt wadliwości decyzji ostatecznej, taka bowiem wadliwość może być kwestionowana przez stronę w postępowaniu zwyczajnym – administracyjnym, a następnie sądowym. Strona jednakże nie skorzystała z przysługującej jej w postępowaniu zwyczajnym możliwości uruchomienia sądowej kontroli zgodności z prawem decyzji ostatecznej z dnia [...]. W tej sytuacji sam zarzut sprzeczności z prawem tej decyzji (abstrahując od kwestii jego zasadności) nie może prowadzić do wzruszenia decyzji ostatecznej w trybie wznowienia postępowania, o ile nie zaistnieją przesłanki z art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Nadzwyczajny tryb wznowienia postępowania nie służy bowiem ponownemu rozpatrywaniu zarzutów podnoszonych przez stronę w postępowaniu zwyczajnym. Nie ma też racji strona skarżąca twierdząc, ze postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej o wznowieniu postępowania obligowało organ do uchylenia decyzji ostatecznej i rozstrzygnięcia istoty sprawy. Zgodnie z art. 243 § 1, 2 i 3 Ordynacji podatkowej w razie dopuszczalności wznowienia postępowania organ podatkowy wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania. Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji. Żądanie wznowienia postępowania przez stronę wszczyna, z chwilą jego doręczenia organowi podatkowemu (art. 165 § 3), postępowanie wstępne, tzw. wznowieniowe. W toku tego postępowania organ podatkowy ogranicza się do badania, czy: a) żądanie pochodzi od strony lub od organizacji społecznej, która uczestniczyła w postępowaniu zwyczajnym na prawach strony (art. 133a § 1-3). b) strona ma zdolność do czynności prawnych, c) żądanie dotyczy postępowania zakończonego decyzją lub postanowieniem (dopuszczalność wznowienia postępowania w sprawie zakończonej postanowieniem wynika z art. 219), d) kwestionowana decyzja lub postanowienie mają charakter ostateczny, e) w żądaniu wskazano podstawę wznowienia, f) w przypadku żądania na podstawie pkt 4 i 8 § 1 art. 240 zachowano miesięczny termin. Niespełnienie choćby jednej z wymienionych przesłanek uzasadnia wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania (art. 243 § 3). Jeżeli organ pierwszej instancji - badając żądanie wznowienia postępowania - uważa, że wskazana przez stronę podstawa nie istnieje, nie wolno mu wydać decyzji o odmowie wznowienia. Kwestia istnienia albo nieistnienia podstaw wynikających z art. 240 § 1 może być badana dopiero w następnej fazie postępowania (por. wyrok NSA z 1 września 2000 r., III SA 2304/99, LexPolonica nr 353549, ONSA 2001, nr 4, poz. 179). Po sprawdzeniu, że zostały spełnione wszystkie ww. przesłanki formalne, organ podatkowy wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania. Postanowienie otwiera fazę postępowania określaną jako postępowanie wznowione, w odróżnieniu od postępowania wznowieniowego (wstępnego), które toczyło się do chwili wydania wspomnianego postanowienia. Dopiero w tej fazie dopuszczalne jest badanie, czy zachodzą wskazane przez stronę podstawy wznowienia, albo czy zachodzą podstawy wymienione w postanowieniu o wznowieniu postępowania z urzędu. W wyniku tego postępowania organ może (art. 245 § 1 Ordynacji podatkowej): 1) uchylić w całości lub w części decyzję dotychczasową, jeżeli stwierdzi istnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1, i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy lub umarzyć postępowanie w sprawie; 2) odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub w części, jeżeli nie stwierdzi istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1; 3) odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub w części, jeżeli stwierdzi istnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1, lecz: a) w wyniku uchylenia mogłaby zostać wydana wyłącznie decyzja rozstrzygająca istotę sprawy tak jak decyzja dotychczasowa, albo b) wydanie nowej decyzji orzekającej co do istoty sprawy nie mogłoby nastąpić z uwagi na upływ terminów przewidzianych w art. 68 lub art. 70. Jak wynika z powyższego postanowienie z dnia [...] o wznowieniu postępowania stwierdzało jedynie, że zostały spełnione warunki formalne do wznowienia postępowania i kończyło etap wstępny. Merytoryczna zasadność wniosku skarżącej podlegała natomiast badaniu we wznowionym postępowaniu. W wyniku tego badania organ słusznie doszedł do wniosku, że nie zaistniały przesłanki z art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej i zgodnie z art. 245 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...]. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło