I SA/Gd 981/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego W. Ł. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi W. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania postanawia: odmówić przyznania wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 9 listopada 2016 r. oddalił skargę W. W. Wnioskiem z dnia 18 listopada 2016 r. skarżący wystąpił o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz jego doręczenie. Odpis wyroku z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu 27 stycznia 2017 r. (dowód: potwierdzenie odbioru, k. 54). Postanowieniem z dnia 7 lutego 2017 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zwolnił skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowił na jego rzecz radcę prawnego. Okręgowa Izba Radców Prawnych [...] wyznaczyła na pełnomocnika skarżącego z urzędu radcę prawnego W. Ł., o czym został on powiadomiony w dniu 28 lutego 2017 r. (dowód: informacja OIRP z dnia 10 marca 2017 r., k. 69). Pełnomocnik skarżącego w dniu 7 kwietnia 2017 r. sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od powołanego wyroku, którą wraz z jej odpisem i dowodem wysłania do skarżącego nadesłał do sądu w tym samym dniu (data stempla pocztowego). W piśmie z dnia 24 maja 2017 r. (nadanym do sądu w dniu 26 maja 2017 r.) pełnomocnik wniósł o przyznanie mu wynagrodzenia za dokonaną czynność. Zarządzeniem Sędziego z dnia 6 czerwca 2017 r. stwierdzono, że przedmiotowa opinia nie została sporządzona przez pełnomocnika z zachowaniem zasad należytej staranności z uwagi na uchybienie terminu, o którym mowa w art. 177 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), o czym zawiadomiono Radę OIRP. Na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a., wyznaczony pełnomocnik, otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych udokumentowanych wydatków. W niniejszej sprawie kwestie te reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1715, dalej jako rozporządzenie). Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 16 czerwca 2010 r., II FZ 143/10 (publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazał, że pomimo literalnej wykładni art. 250 p.p.s.a. przepis ten nie nakłada na sąd obowiązku uwzględnienia każdego wniosku pełnomocnika o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wniosek o przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia podlega ocenie pod kątem jakości usług świadczonych w ramach pomocy prawnej. Wynagrodzenie może być przyznane jedynie za pomoc prawną, która była świadczona w sposób profesjonalny. Sąd Najwyższy w swoim orzecznictwie zajął stanowisko, że czynności pełnomocnika ustanowionego z urzędu, które są sprzeczne z zasadami profesjonalizmu nie uzasadniają przyznania mu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej (zob. postanowienia SN z dnia 12 lutego 1999 r., II CKN 341/98, publ. OSNC 1999/6/123 oraz z dnia 18 marca 1999 r., I CKN 1046/97, publ. OSNC 1999/10/178). Pogląd ten podzielił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 października 2014 r., I FZ 321/14 (publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie może budzić wątpliwości, że do podstawowych zasad staranności i profesjonalizmu należy zaliczyć terminowość podejmowanych przez zawodowego pełnomocnika czynności procesowych. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, referendarz sądowy uznał, że niezasadne jest przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia za opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2016 r., gdyż świadczył on usługi prawne w sposób nieprofesjonalny. Pełnomocnik nie dochował należytej staranności wymaganej dla tego rodzaju czynności, gdyż przedmiotowa opinia została wniesiona do sądu z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 177 § 4 p.p.s.a., co stwierdzono w zarządzeniu Sędziego z dnia 6 czerwca 2017 r. W myśl tego przepisu, jeżeli pełnomocnik wyznaczony na podstawie art. 253 § 2 p.p.s.a. nie stwierdza podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, składa w sądzie, w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, sporządzoną przez siebie opinię w tym przedmiocie wraz z odpisem dla strony, dla której został ustanowiony, a sąd doręcza ją stronie. Termin do wniesienia skargi kasacyjnego dla radcy prawnego ustanowionego w ramach prawa pomocy po wydaniu orzeczenia, na wniosek złożony przez stronę, której doręcza się odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu, albo przez stronę, która zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak nie wcześniej niż od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem (art. 177 § 3 p.p.s.a.). Z przywołanych regulacji wynika, że pełnomocnik z urzędu jest zobowiązany do sporządzenia i złożenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w terminie trzydziestu dni od dnia zawiadomienia go o jego wyznaczeniu. W niniejszej sprawie pełnomocnik o fakcie wyznaczenia go pełnomocnikiem dla skarżącej dowiedział się w dniu 28 lutego 2017 r. Tym samym opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Gdańsku z dnia 9 listopada 2016 r. wraz z wnioskiem o przyznanie ma wynagrodzenia za tę czynność winien był złożyć do dnia 30 marca 2017 r. Tymczasem pełnomocnik sporządził i wniósł opinię dopiero w dniu 7 kwietnia 2017 r. Niezależnie od powyższego referendarz sądowy zauważa, że wniosek pełnomocnika o przyznanie mu wynagrodzenia podlegałby oddaleniu, gdyż nie zawiera oświadczenia, o którym mowa w § 3 rozporządzenia, tj. że opłata nie została zapłacona w całości lub w części. Brak tego oświadczenia stanowi zaś nieusuwalny brak wniosku, skutkujący odmową przyznania wynagrodzenia. Z tych wszystkich względów referendarz sądowy, na mocy art. 250 § 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.