I SA/Gd 983/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędziowie Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Szymańska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi "A" Spółka Jawna na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 28 lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia "A" Sp. j. z siedzibą w miejscowości R. (zwanego dalej Spółką) utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora izby Celnej z dnia 6 czerwca 2011 r. ([...]), którym odmówiono umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 30 listopada 2010 r. o nr od [...] do [...]. Podstawą rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Skarbowej był następujący stan faktyczny: Organ egzekucyjny - Dyrektor Izby Celnej wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku Spółki na podstawie w/w tytułów wykonawczych z dnia 30 listopada 2010 r. wystawionych na zaległości podatkowe w podatku akcyzowym za okres od stycznia do października 2005 r. w łącznej wysokości 622.633,00 zł, których źródło stanowiła określająca wysokość zobowiązań podatkowych decyzja Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 28 lipca 2010 r. Dziesięcioma odrębnymi pismami z dnia 15 grudnia 2010 r. Spółka zgłosiła zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, powołując się na wystąpienie przesłanki z art. 33 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji polegający na prowadzeniu postępowania przez niewłaściwy organ egzekucyjny (Dyrektor Izby Celnej zamiast Naczelnika Urzędu Celnego). Postanowieniem z dnia 17 stycznia 2011 r. Dyrektor Izby Celnej orzekł o pozostawieniu przedmiotowego pisma bez rozpoznania. Z kolei Dyrektor Izby Skarbowej, po analizie materiału dowodowego, postanowieniem z dnia 25 lutego 2011 r., uznał wniesione zażalenie za uzasadnione i wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy. Pismami z dnia 8 marca 2011 r. strona dodatkowo podniosła zarzut błędnego oznaczenia osoby zobowiązanej (art. 33 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), a ponadto wniosła o umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 4 w/w ustawy. Ponownie rozpoznając sprawę, postanowieniem z dnia 29 marca 2011 r., Dyrektor Izby Celnej uznał zarzut prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny za nieuzasadniony. Pismem z dnia 1 kwietnia 2011 r. Spółka ponowne wniosła zażalenie na rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Celnej żądając jego uchylenia. Podniesiono w nim, że rozpatrując zarzuty strony organ stwierdził ich wniesienie po upływie terminu przewidzianego dla tej czynności. Uwzględniając zażalenie, Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2011 r. uchylił postanowienie organu egzekucyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wskazano, że pisma złożone przez Spółkę w dniach 8 marca 2011 r. i 1 kwietnia 2011 r. zgodnie z wolą strony winny być potraktowane jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego zgodnie ze wskazaną podstawą i rozpoznane w odrębnym postępowaniu. Dyrektor Izby Celnej po kolejnym rozpatrzeniu zarzutu wniesionego pismem z dnia 15 grudnia 2010 r., postanowieniem z dnia 6 czerwca 2011 r. uznał zarzut prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny za nieuzasadniony. Zdaniem tego organu, przepis art. 5 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w odniesieniu do obowiązków wynikających z wydanych przez naczelnika urzędu celnego decyzji, postanowień lub mandatów karnych oraz z przyjętych przez naczelnika urzędu celnego zgłoszeń pełnych, deklaracji albo informacji o opłacie paliwowej do żądania wykonania obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej wskazuje, że właściwym dla tego naczelnika jest dyrektor izby celnej. Odnosząc się do wyrażonego w piśmie z dnia 1 kwietnia 2011 r., wniosku Spółki odnośnie umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego z uwagi na rozbieżność podmiotów oznaczonych w decyzji nr [...] z dnia 28 lipca 2010 r. (osoby fizyczne) oraz w przedmiotowych tytułach wykonawczych (spółka jawna) Dyrektor Izby Celnej postanowieniem nr [...] z dnia 6 czerwca 2011 r. odmówił jego umorzenia. Uzasadniając zajęte stanowisko przywołano treść uzasadnienia wyroku wydanego w dniu 8 marca 2011 r. w sprawie I SA/Gd 41/11, a której przedmiot stanowiła decyzja dająca podstawę prowadzonej egzekucji administracyjnej wobec Spółki. W wyroku tym, oddalając skargę, tut. Sąd stwierdził, iż "... treść tej decyzji nie pozostawia wątpliwości, że została ona skierowana do podmiotu będącego stroną postępowania, w którym decyzja ta została wydana i w stosunku do której wszczęto postępowanie podatkowe prawidłowo spółce jawnej doręczone". Na wydane w dniu 6 czerwca 2011 r. postanowienie Spółka wniosła zażalenie podnosząc po raz kolejny błąd co do osoby zobowiązanej - niezgodność adresata decyzji organu pierwszej instancji, w oparciu o którą wystawiono tytuły wykonawcze. Domagając się umorzenia postępowania egzekucyjnego. Wobec powziętych wątpliwości, rozpatrujący przedmiotowe zażalenie Dyrektor Izby Skarbowej wezwał Spółkę do sprecyzowania czy przedmiotowym pismem wniesiono oprócz zażalenia na postanowienie w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego również zażalenie na postanowienie, w którym uznano za nieuzasadniony zarzut prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny. Wobec nie zajęcia stanowiska Dyrektor Izby Skarbowej uczynił przedmiotem swojego rozstrzygnięcia wyłącznie zażalenie na postanowienie w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Po rozpoznaniu sprawy, postanowieniem z dnia 28 lipca 2011 r. organ ten utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie nr [...] z dnia 6 czerwca 2011 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na w/w postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 28 lipca 2011 r., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika Spółka, wniosła o jego uchylenie w całości. Zaskarżonemu postanowieniu konsekwentnie zarzucono błąd co do osoby zobowiązanej. Zdaniem Spółki powstałe na tle wskazania adresata decyzji wątpliwości nie powinny być rozstrzygane na podstawie analizy akt administracyjnych. Podkreślono, że to decyzja, a nie akta administracyjne stanowi ewentualny tytuł egzekucyjny. Dostrzeżonej nieścisłości nie można również ujmować w kategorii ewentualnej oczywistej pomyłki. Zdaniem pełnomocnika strony, organ pierwszej instancji nie wiedział kto jest stroną postępowania podatkowego (tzn. spółka jawna czy jej wspólnicy) i skierował decyzję do wspólników spółki jawnej, co w świetle art. 247 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej powoduje, że jest ona dotknięta wadą nieważności, a tego rodzaju kwalifikowanego błędu postępowania nie można konwalidować w postępowaniu odwoławczym. Odpowiadając na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej nie zgodził się z podniesionymi przez Spółkę zarzutami i podtrzymał zajęte stanowisko wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., zwanej dalej w skrócie P.p.s.a..) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a., stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a..). Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, że skarga nie zasługuje| na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej nie zostało wydane z naruszeniem prawa. W ocenie tut. Sądu w sprawie nie było bowiem podstaw do umorzenia prowadzonego na podstawie przedmiotowych tytułów wykonawczych postępowania egzekucyjnego. Mająca zastosowanie do wszczętego w stosunku do Spółki postępowania egzekucyjnego ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 j. t., zwanej dalej u.p.e.a.) w art. 59 § 1 zawiera obowiązek umorzenia postępowania egzekucyjnego w enumeratywnie wymienionych tam przypadkach. Wśród nich, w pkt 4 rygor taki przewidziano w stosunku do postępowania, w którym stwierdzono wystąpienie błędu co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego. W zaistnieniu tej właśnie przesłanki strona skarżąca upatruje konieczność umorzenia przedmiotowego postępowania, albowiem w decyzji wymiarowej stanowiącej przyczynę przedmiotowego postępowania egzekucyjnego wskazano jako adresatów wspólników tej Spółki, zamiast jej samej, co rzekomo wyczerpuje wspomnianą przesłankę. Przechodząc do kontroli zaskarżonego postanowienia przypomnieć należy, że postępowanie zwieńczone wydaniem wspomnianej decyzji wymiarowej Dyrektora Izby Celnej z dnia 2 listopada 2010 r. było już przedmiotem kontroli przed tut. Sądem, który to wyrokiem z dnia 8 marca 2011 r. (sygn. akt I SA/Gd 41/11) oddalił skargę Spółki. W przywołanym wyroku Sąd wypowiedział się również w przedmiocie podniesionego zarzutu jakoby Spółka nie była stroną tego postępowania, a wydana decyzja błędnie skierowana została do jej wspólników. Po wyjaśnieniu znaczenia pojęcia strony postępowania wyraźnie podkreślono, że treść badanej decyzji nie pozostawia wątpliwości, iż pomimo drobnego uchybienia została ona skierowana do podmiotu będącego stroną postępowania, tj. Spółki. W ocenie Sądu zawartej w cytowanym wyroku nie można mówić o skierowaniu decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie, gdy z jej treści (jak i nagłówka - wobec oznaczenia NIP) oraz uzasadnienia (por. pierwsze zdanie uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji) wynika, kto jest stroną. Niedoprecyzowanie adresata nie ma wpływu na wynik tej sprawy. Tym bardziej, że również dla tak oznaczonego przez organ pierwszej instancji adresata nie budziło wątpliwości, że decyzja dotyczy podatnika jako strony postępowania, o czym świadczy stanowisko pełnomocnika strony w toku postępowania odwoławczego. Tym samym Sąd uznał, że pomimo wymienienia wspólników jako osób do których skierowano decyzję, to Spółka była stroną postępowania i to ona była w konsekwencji adresatem wynikających z niej obowiązków. Sąd w pełni aprobuje zaprezentowane ustalenia uznając je w dalszym ciągu za aktualne. Analiza przedmiotowej decyzji wymiarowej nie pozostawia najmniejszych wątpliwości, którego podmiotu dotyczy, a zatem kto odpowiada za wynikające z niej zobowiązanie w podatku akcyzowym. Powyższe wynika chociażby z treści jej uzasadnienia. Zauważyć należy, że dostrzeżone uchybienie dotyczące oznaczenia adresata decyzji występuje w przedmiotowej decyzji wyłącznie w jednym miejscu, tj. na samym początku. Z dalszej jej treści nie wynika natomiast, aby miała ona dotyczyć wspólników Spółki, wręcz przeciwnie mowa jest o Spółce. Ocena decyzji wymiarowej zgodnie z wolą skarżącej byłaby więc nieuzasadnionym nadużyciem. W związku z powyższym wskazać należy, że zarówno przedmiotowa decyzja wymiarowa, jak i wystawione tytuły wykonawcze skierowane zostały do tego samego podmiotu, przez co nie można mówić o jakimkolwiek błędzie dotyczącym osoby zobowiązanego. Błąd taki zachodziłby tylko wówczas, gdyby w tytule wykonawczym jako zobowiązanego określonoby osobę, na której nie ciążył obowiązek, co skutkowałoby faktycznym skierowaniem egzekucji przeciwko niewłaściwemu podmiotowi. Z takim przypadkiem nie mamy jednak do czynienia. Natomiast, dokonana przez tut. Sąd ocena prawna decyzji wymiarowej, choć w pełni zbieżna z zaprezentowanym w w/w orzeczeniu tut. Sądu z dnia 8 marca 2011 r. stanowi samodzielną, niezależną opinię tego Sądu. Kwestia prawomocności obszernie cytowanego tu orzeczenia, jak wskazano w wydanym w przedmiotowej sprawie postanowieniu z dnia 24 października 2011 r. nie stanowi zagadnienia prejudycjalnego, uzasadniającego zawieszenie postępowania w sprawie. W tym stanie rzeczy, mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia.