I SA/Gd 989/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiąc wrzesień 2009 r. postanawia odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. Zarządzeniem z dnia 29 września 2011 r. Przewodniczący Wydziału I wezwał pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi w kwocie 1.500 zł. I. W. wnioskiem z dnia 14 października 2011 r. (data stempla pocztowego) zwrócił się o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że pozostaje on we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, na utrzymaniu małżonków pozostaje dwoje małoletnich dzieci, jedynym źródłem dochodu czteroosobowej rodziny jest prowadzona przez wnioskodawcę działalność gospodarcza, z której – jak wskazał – pomimo osiągania wysokich przychodów deklaruje stratę, na dowód czego załączył odpis zeznania podatkowego małżonków za 2010 r. (PIT-36) oraz rachunek zysków i strat sporządzony na dzień 30 czerwca 2011 r., jego majątek stanowi dom o powierzchni 129,7 m2 oraz nieruchomość rolna o powierzchni 0,1537 ha, posiada zobowiązania z tytułu zaciągniętych w 2009 r. kredytów bankowych w łącznej kwocie 559.562,82 zł. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przywołanych przepisów wynika, że sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona ma obowiązek złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W związku z powyższym zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 24 października 2011 r. (doręczonym pełnomocnikowi w dniu 27 października 2011 r.) skarżący zobowiązany został do przedłożenia w terminie 14 dni następujących dokumentów: (1) wyciągów ze wszystkich posiadanych przez małżonków rachunków bankowych i innych, na których gromadzone są środki pieniężne, w tym kont i lokat dewizowych oraz rachunków prowadzonych dla potrzeb wykonywanej przez wnioskodawcę działalności gospodarczej, z ostatnich trzech miesięcy wraz z historią dokonanych na rachunkach operacji (wypłaty, wpłaty, przelewy), a w przypadku ich nieposiadania – oświadczenia złożonego przez każdego z nich w tym przedmiocie, (2) oświadczenia złożonego przez żonę wnioskodawcy w przedmiocie uzyskiwanych przez nią miesięcznych dochodów (podania ich źródła oraz wysokość) wraz z dokumentem okoliczności te potwierdzającym; w przypadku nieosiągania dochodów – oświadczenia, czy ma ona status osoby bezrobotnej, jeśli tak – dokumentu potwierdzającego tę okoliczność (decyzji/zaświadczenia z urzędu pracy), (3) oświadczenia złożonego przez żonę wnioskodawcy w przedmiocie jej majątku, w szczególności posiadanych nieruchomości, przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych), (4) dokumentów księgowych, z których wynikałaby wysokość osiąganego przez wnioskodawcę z tytułu wykonywanej działalności gospodarczej dochodu (przychodu) lub poniesionej straty, kosztów uzyskania przychodów, w okresie ostatnich od 30 czerwca 2011 r., ewidencji środków trwałych oraz kopii zgłoszenia NIP-1 z załącznikiem B wraz z ich aktualizacjami, (5) dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych przez małżonków miesięcznych wydatków związanych z bieżącymi kosztami ich utrzymania (opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, inne), (6) oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na wnioskodawcę, jego żonę pojazdów mechanicznych (podania ich marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości), (7) dowodów potwierdzających wysokość zadłużenia wobec banków z tytułu zaciągniętych przez wnioskodawcę kredytów oraz kwotę miesięcznej spłaty. Jednocześnie poinformowano skarżącego, że niezastosowanie się do treści wezwania będzie skutkować rozpoznaniem wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Z wymaganych dokumentów źródłowych skarżący przedłożył: - wyciągi z trzech rachunków bankowych prowadzonych dla potrzeb działalności gospodarczej wnioskodawcy sporządzone za okres od 1 sierpnia do 31 października 2011 r., których salda końcowe wynosiły: - 199.970,30 zł, 755,70 zł i 1.270,94 zł, - wyciągi z dwóch rachunków bankowych żony wnioskodawcy sporządzone za okres od 1 sierpnia do 31 października 2011 r. i za październik 2011 r., których salda końcowe wynosiły 12,08 zł i 110,32 zł, - raport z obrotów na koncie, za pośrednictwem którego wnioskodawca dokonuje spłaty kredytu obejmujący miesiące od sierpnia do października 2011 r., - informacja z banku [...] z 2 listopada 2011 r. o braku obrotów na koncie o numerze [...] w okresie od 1 sierpnia do 31 października 2011 r. i uznaniu rachunku za nieaktywny, - oświadczenie wnioskodawcy z 7 listopada 2011 r. o braku obrotów na koncie prowadzonym przez [...] o numerze [...] w okresie od 1 sierpnia do 31 października 2011 r., - oświadczenie żony wnioskodawcy, z którego wynika, że jest osobą bezrobotną, niezarejestrowaną w urzędzie pracy, podejmuje ona tzw. prace dorywcze, jak wynika z zaświadczenia od pracodawcy w październiku 2011 r. osiągnęła ona dochód z tytułu umowy o dzieło w kwocie 360 zł netto. Z powyższego wynika, że wnioskodawca nie przedłożył wszystkich wymaganych dokumentów, w szczególności nie przedstawił dokumentów, na podstawie których można byłoby ustalić wysokość uzyskanych przez niego dochodów (przychodów) po 30 czerwca 2011 r. oraz wszystkie składniki majątku, do których zaliczyć także należy środki trwałe wykorzystywane w prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, a także oświadczenia w przedmiocie posiadanych przez małżonków pojazdów mechanicznych. Natomiast ocena dokonana z uwzględnieniem danych wynikających ze złożonego wniosku i nadesłanych dokumentów pozwala przyjąć, że skarżący przedstawił swoją sytuację majątkową i możliwości płatnicze selektywnie, powołując i dokumentując jedynie te okoliczności, które potwierdzają trudną sytuację finansową jego i rodziny. W konsekwencji oświadczenie skarżącego uznano za niewiarygodne oraz za nadal budzące uzasadnione wątpliwości. Nadto powoływane przez wnioskodawcę okoliczności, w świetle których należałoby uznać go za osobę, która nie może ponieść niezbędnych kosztów sądowych nie znajdują odzwierciedlenia w nadesłanych dokumentach. Ich analiza prowadzi bowiem do odmiennych wniosków. Z zapisów operacji na rachunkach bankowych każdego z małżonków wynika, że dysponują oni środkami pieniężnym w znacznej wysokości. I tak, z przedłożonych wyciągów z dwóch rachunków bankowych prowadzonych dla skarżącego przez [...] wynika, że na rachunek o numerze [...] dokonał on w oddziale banku – co istotne – wpłat gotówkowych w następujących łącznych kwotach: 603.350 zł w sierpniu 2011 r., 613.700 zł we wrześniu 2011 r. i 315.600 zł w październiku 2011 r. Podkreślić przy tym należy, że poza jedną wpłatą o wartości 5.000 zł, pozostałe w większości stanowiły wielokrotność kwoty 10.000 zł. Poza tym na rachunku tym zaksięgowano we wrześniu i październiku br. przelewy środków o łącznej wartości odpowiednio 83.088,80 zł i 3.904,20 zł. Natomiast wpływy środków pieniężnych na rachunku o numerze [...] w sierpniu br. wyniosły 606.300 zł, we wrześniu br. – 693.968 zł, a w październiku br. – 273.762,95 zł. Przy czym na uwadze mieć należy, że część tych środków stanowią także ww. wpłaty gotówkowe, które przekazywane były przez skarżącego przelewem na drugi ze wskazanych rachunków. Wnioskodawca posiada także rachunek bankowy w [...], na który w sierpniu br. wpłynęły środki w łącznej kwocie 258.367,85 zł (z czego kwota 178.600 zł to środki przekazane na rzecz skarżącego z jednego rachunków bankowych jego żony prowadzonych przez ten sam bank), zaś we wrześniu br. w wysokości 1.544,70 zł. Zwrócić przy tym uwagę należy na fakt, że zanim małżonka przekazała środki na rachunek bankowy męża tytułem zasilenia konta zostały one wpłacone na jej rachunek bankowy w formie gotówki. Natomiast małżonka wnioskodawcy posiada dwa rachunki bankowe prowadzone przez [...]. Konto o numerze [...] w sierpniu br. zostało zasilone łączną kwotą 179.382 zł, we wrześniu br. – 3.495 zł, a w październiku br. – 182 zł. Na rachunek ten ww. miesiącach przekazywane były przez gminny ośrodek pomocy społecznej zasiłek rodziny oraz świadczenie opiekuńcze. Na rachunek o numerze [...] w okresie, za który przedstawiono wyciąg, tj. w październiku br. wpłynęły środki w łącznej wysokości 220.700 zł. Zauważyć trzeba, że z zapisów operacji wynika, że jest on wykorzystywany przez skarżącego w prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Biorąc pod uwagę wysokość środków pieniężnych, jakimi dysponują małżonkowie byłoby rzeczą zupełnie niezrozumiałą, gdyby koszty sądowe w niniejszej sprawie za skarżącego musieli ponieść inni podatnicy, których wpłaty podatkowe współtworzą budżet Państwa. Wyjaśnić należy skarżącemu, że okoliczność, iż ponoszone przez niego koszty uzyskania przychodów są wyższe niż osiągane przychody i w związku z tym nie powstaje zobowiązanie podatkowe nie oznacza wprost, iż nie osiąga on dochodu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. I tak, na przykład odpisy amortyzacyjne będąc kosztem uzyskania przychodu pomniejszają wprawdzie przychód, to jednak nie sposób uznać, że prowadzą one do uszczuplenia środków finansowych przedsiębiorcy. Jako że skarżący powoływał się na okoliczność posiadania zobowiązań kredytowych, w tym z tytułu kredytu rozwojowego warto wskazać, że odsetki od kredytów zaciągniętych w związku z prowadzoną działalnością i na jej potrzeby przedsiębiorca również może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów, co ma bezpośredni wpływ na wysokość deklarowanego dochodu do opodatkowania. Wnioskodawca w roku 2010 z wykonywanej działalności w zakresie sprzedaży paliw osiągnął przychody w wysokości 6.636.985,93 zł, zaś przychody netto uzyskane z tego tytułu w I półroczu 2011 r. wyniosły 3.292.283,77 zł. Dokonując oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy wzięto także pod uwagę ustaloną na podstawie nadesłanych przez niego dokumentów wysokość miesięcznych wydatków małżonków związanych z kosztami ich utrzymania, do których zaliczono opłaty za energię elektryczną, telefon, telewizję cyfrową, ubezpieczenie na życie oraz raty kredytowe, a która kształtuje się na poziomie 1.890 zł, jak również okoliczność, że w sprawach o sygn. akt I SA/Gd 988/11 i I SA/Gd 990/11 został on wezwany do uzupełnienia wpisów sądowych od skarg w kwotach po 1.500 zł. Reasumując, za zasadne – w świetle przedstawionych ustaleń – uznać należało stwierdzenie, że wnioskodawca przedstawił swoją sytuację majątkową i finansową, w taki sposób by potwierdzała, iż nie ma on realnych możliwości poniesienia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Wskazane okoliczności nie tylko nie potwierdzają, że wnioskodawca nie ma możliwości płatniczych ich uiszczenia, ale także skutkują uznaniem za niewiarygodne oświadczenia złożonego przez skarżącego. Z tych wszystkich względów uznano, iż wnioskodawca nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.