I SA/Gd 990/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.) Sędzia NSA Elżbieta Rischka Protokolant sekretarz sądowy Dorota Kotlarek po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 października 2013 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w z dnia 6 maja 2013 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania podatkowego w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za 2007 r. oddala skargę. ZASKARŻONĄ DECYZJĄ SAMORZĄDOWE KOLEGIUM ODWOŁAWCZE UTRZYMAŁO W MOCY DECYZJĘ BURMISTRZA M. W SPRAWIE UMORZENIA POSTĘPOWANIA W PRZEDMIOCIE USTALENIA S.P. ŁĄCZNEGO ZOBOWIĄZANIA PIENIĘŻNEGO ZA 2007 R. W UZASADNIENIU DECYZJI SAMORZĄDOWE KOLEGIUM ODWOŁAWCZE WSKAZAŁO, ŻE W DNIU 11 PAŹDZIERNIKA 2012 ROKU BURMISTRZ M. POSTANOWIENIEM WZNOWIŁ Z URZĘDU POSTĘPOWANIE W SPRAWIE USTALENIA S.P. ŁĄCZNEGO ZOBOWIĄZANIA PIENIĘŻNEGO ZA 2007 R. Z UWAGI NA FAKT, ŻE W WYNIKU POSTANOWIENIA SĄDU REJONOWEGO W M. Z DNIA 11 LIPCA 2012R. (SYGN. AKT I NS 90/12) STAŁA SIĘ WŁAŚCICIELEM ZABUDOWANEJ NIERUCHOMOŚCI W G. W WYNIKU PRZEPROWADZONEGO POSTĘPOWANIA, DECYZJĄ Z DNIA 28 STYCZNIA 2013 ROKU BURMISTRZ M. UMORZYŁ POSTĘPOWANIE W SPRAWIE USTALENIA STRONIE ŁĄCZNE ZOBOWIĄZANIE PIENIĘŻNEGO ZA 2007 R. W UZASADNIENIU TEGO ROZSTRZYGNIĘCIA ORGAN PODATKOWY WSKAZAŁ NA UPŁYW PIĘCIOLETNIEGO OKRESU UNIEMOŻLIWIAJĄCEGO USTALENIE ZOBOWIĄZANIA PODATKOWEGO. Od tej decyzji odwołała się strona S.P. podnosząc, że postanowienie otrzymała dopiero w dniu 1 luty 2013 r. choć uprawomocniło się ono w dniu 23 listopada 2012 r. Rozpatrując przedmiotową sprawę w trybie nadzoru instancyjnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze zważyło co następuje: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.), zawiera zamknięty katalog przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania podatkowego. Katalog ten znajduje się w art. 240 § 1, organ pierwszej instancji w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji powołał się na § 1 pkt 5 tego artykułu - a zatem w ocenie organu pierwszej instancji musiały wyjść na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który ją wydał. W razie dopuszczalności wznowienia postępowania organ podatkowy wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania, które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 243 § 1 i 2). Zgodnie zaś z art. 68 § 2 pkt 1 jeżeli podatnik nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego, zobowiązanie nie powstaje pod warunkiem ze decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca okresu podatkowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. W niniejszej sprawie wznowienie postępowania podatkowego nastąpiło na skutek stwierdzenia, że strona od 31 marca 2006 r. stała się właścicielem zadeklarowanej nieruchomości w m. G. na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w M. z dnia 11 lipca 2012 r. (sygn. akt [...]). Jednakże aby możliwe było ustalenie zobowiązania podatkowego w podatku rolnym oraz od nieruchomości za 2007 r. decyzja wymiarowa musiałaby zostać doręczona stronie do końca 2012 r. Ponieważ okoliczność ta nie miała miejsca, od dnia 1 stycznia 2013 r. organ podatkowy nie może ustalić stronie zobowiązania. W tym stanie rzeczy wznowienie opodatkowania w sprawie łącznego zobowiązania podatkowego na rok 2007 r. stało się bezprzedmiotowe, a tym samym na mocy art. 208 § 1 ordynacji podatkowej podlega ono umorzeniu w drodze decyzji. Skargę na powyższą decyzję wniosła S.P. W UZASADNIENIU SKARGI SKARŻĄCA PODNIOSŁA, ŻE SKO ŹLE OCENIŁA STAN FAKTYCZNY SPRAWY I ZOSTAŁA OBCIĄŻONA PODATKIEM PO RAZ DRUGI. SKARŻĄCA PODKREŚLIŁA, ŻE PŁACIŁA WYMAGANE PODATKI DO 2009 R. WŁĄCZNIE I NIE MA ZALEGŁOŚCI, CO POTWIERDZA STOSOWNE ZAŚWIADCZENIE Z 4 STYCZNIA 2012 R. W ODPOWIEDZI NA SKARGĘ SAMORZĄDOWE KOLEGIUM ODWOŁAWCZE WNIOSŁO O JEJ ODDALENIE PODTRZYMUJĄC DOTYCHCZASOWE STANOWISKO W SPRAWIE WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W GDAŃSKU USTALIŁ I ZWAŻYŁ, CO NASTĘPUJE: Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja SKO utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza M., wydaną w wyniku wznowienia postępowania na mocy art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, którą to decyzją Burmistrz M. umorzył postępowanie w sprawie ustalenia S.P. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku rolnym i od nieruchomości za 2007 r. na mocy art. 68 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. W PIERWSZEJ KOLEJNOŚCI NALEŻY ZATEM WSKAZAĆ, ŻE USTAWA Z DNIA 29 SIERPNIA 1997 R. - ORDYNACJA PODATKOWA (TEKST JEDN. DZ. U. Z 2005 R. NR 8, POZ. 60 ZE ZM.), W DRODZE WYJĄTKU OD SFORMUŁOWANEJ W ART. 128 ZASADY TRWAŁOŚCI DECYZJI ADMINISTRACYJNEJ, DOPUSZCZA MOŻLIWOŚĆ WERYFIKOWANIA PRZEZ ORGANY PODATKOWE WYDANYCH PRZEZ NIE DECYZJI PODATKOWYCH. CHODZI TUTAJ O ZMIANĘ LUB UCHYLENIE DECYZJI OSTATECZNEJ W WYNIKU WZNOWIENIA POSTĘPOWANIA (ART. 240-246), A TAKŻE O STWIERDZENIE NIEWAŻNOŚCI (ART. 247-252) WSKUTEK WYSTĄPIENIA KWALIFIKOWANYCH WAD DECYZJI OSTATECZNEJ. W DRODZE WYJĄTKU MOŻE TAKŻE DOJŚĆ DO UCHYLENIA LUB ZMIANY DECYZJI PRAWIDŁOWYCH LUB DOTKNIĘTYCH WADAMI NIEKWALIFIKOWANYMI (ART. 253-256). Instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową jeżeli postępowanie podatkowe przed organami podatkowymi było dotknięte wadami procesowymi, wyliczonymi wyczerpująco w art. 240 Ordynacji podatkowej. Należy również podkreślić, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową, która umożliwia weryfikację ostatecznych decyzji podatkowych z powodu wad postępowania, a nie samej decyzji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 1998 r. sygn. akt II SA 1241/98, LEX nr 41894). Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Przepisy art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej wymagają zatem kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej. Nadto te okoliczności i dowody musiały istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane. Z kolei przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Przenosząc powyższe uwagi teoretyczne na grunt rozpoznawanej sprawy tutejszy Sąd stwierdza, że powyższe przesłanki zostały spełnione. Bez wątpienia w sprawie ujawniły się nowe okoliczności w postaci stwierdzenia zasiedzenia nieruchomości położonej w G. z dniem 31 marca 2006 r., postanowieniem Sądu Rejonowego w M. z dnia 11 lipca 2012 r. Przy czym należy odnieść, że zgodnie z art. 172 i kodeksu cywilnego zasiedzenie jest instytucją prowadzącą do nabycia prawa na skutek upływu czasu, następuje z mocy prawa stąd w niniejszej sprawie S.P. nabyła prawo własności nieruchomości w G. z dniem 31 marca 2006 r. mimo, że postanowienie Sądu Rejonowego w M. uprawomocniło się dopiero 23 listopada 2012 r. W świetle powyższych okoliczności organy obu instancji prawidłowo zastosowały przepisy art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Prawidłowo również organy podatkowe zastosowały przepis art. 68 ust. 2 Ordynacji podatkowej stanowiący, że jeżeli podatnik 1) nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego, 2) w złożonej deklaracji nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w § 1, nie powstaje pod warunkiem, że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. W niniejszej sprawie obowiązek podatkowy dotyczy podatku rolnego i od nieruchomości za 2007 rok. Do powstania zobowiązania podatkowego osoby fizycznej z tytułu tych podatków niezbędne jest doręczenie jej decyzji ustalającej wysokość tego zobowiązania (art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, art. 6 ust. 7 u.p.o.l. i art. 6a ust. 6 ustawy o podatku rolnym). Podstawą do wydania takiej decyzji jest stosowna informacja, której obowiązek złożenia ciąży na podatniku. Informację taką składa się w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie obowiązku podatkowego. Doręczenie decyzji wymierzającej podatek powinno nastąpić w ciągu 3 lat od licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy, o czym stanowi art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej. Po upływie tego terminu organ podatkowy traci kompetencję do ustalenia (ukształtowania) wysokości zobowiązania podatkowego. Skutkuje to tym, że powstanie tego zobowiązania nie jest już możliwe. Termin do wydania decyzji ulega przedłużeniu, jeżeli podatnik nie poinformuje organu podatkowego o powstałym obowiązku podatkowym poprzez złożenie stosownej informacji albo też w informacji tej nie poda wszystkich danych niezbędnych do prawidłowego ustalenia zobowiązania podatkowego. W takiej sytuacji termin ten wynosi 5 lat. Wynika to z art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej. W sprawie nie ulega wątpliwości, że na dzień wydania rozstrzygnięcia przez organ pierwszej instancji 28 stycznia 2013 r., (upłynął zarówno trzyletni, jak i pięcioletni termin, uprawniający tenże organ do wydania wobec skarżącej decyzji ustalającej wysokość podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego za 2007 r. W tej dacie wymierzenie tych podatków nie było więc już możliwe. Trafnie tym samym organ podatkowy stwierdził, że postępowanie w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe i jako takie powinno być umorzone na podstawie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej. Umorzenie postępowania wymiarowego we wskazanych podatkach za 2007 r. stwierdza, że zobowiązanie S.P. w tych podatkach za 2007 r. nie powstało i nie może już powstać, mimo wznowienia postępowania w związku z zasiedzeniem przedmiotowej nieruchomości z dniem 31 marca 2006 r. MAJĄC NA UWADZE POWYŻSZE SĄD NA MOCY ART. 151 P.P.S.A. ODDALIŁ SKARGĘ. DSZ