I SA/Gd 992/18
WyrokWSA w Gdańsku2019-09-03
Skład orzekający: Alicja Stępień, Sławomir Kozik, Marek Kraus
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty dotyczące prowadzenia egzekucji administracyjnej, w tym dotyczące wykonania, umorzenia, przedawnienia lub nieistnienia obowiązku, a także zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, zostały prawidłowo rozpatrzone przez organy egzekucyjne?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo rozpatrzyły zarzuty dotyczące prowadzenia egzekucji administracyjnej. Stwierdzono, że obowiązek podatkowy istniał, nie uległ przedawnieniu ani umorzeniu w sposób uniemożliwiający ponowne wszczęcie egzekucji. Zajęcie wierzytelności pieniężnej było uzasadnione ze względu na nieskuteczność wcześniejszych środków egzekucyjnych i brak wskazania przez zobowiązanego innego majątku. Sąd podkreślił, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego z mocy prawa po wniesieniu zarzutów nie wymaga wydania postanowienia i nie wpływa na ważność wcześniejszych czynności egzekucyjnych, takich jak zajęcie wierzytelności.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę W.N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego uznające za nieuzasadnione zarzuty dotyczące prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych dotyczących zaległości w podatku VAT. Skarżący zarzucał m.in. wykonanie obowiązku, przedawnienie, nieistnienie obowiązku, naruszenie konstytucyjnego porządku prawnego przez ignorowanie wyroku TK, a także niedopełnienie obowiązku informacyjnego w zakresie kosztów egzekucyjnych i zawieszenia postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Sędzia WSA Marek Kraus, po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 3 września 2019 r. sprawy ze skargi W. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 17 sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzenia egzekucji oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez W.N. na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego z dnia [...] 2018 r., którym uznano za nieuzasadnione zarzuty wniesione w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...], [...] i [...], utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny:
Organ egzekucyjny Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego, będący jednocześnie wierzycielem prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego na podstawie wystawionych następujących tytułów wykonawczych : nr [...] z dnia 1 września 2017 r. obejmujący nieuregulowany podatek od towarów i usług za czerwiec 2017 r. w wysokości należności głównej 550,- zł, nr [...] z dnia 10 października 2017 r. obejmujący nieuregulowany podatek od towarów i usług za lipiec 2017 r. w wysokości należności głównej 1.232,- zł oraz nr [...] z dnia 1 grudnia 2017 r. obejmujący nieuregulowany podatek od towarów i usług za wrzesień 2017 r. w wysokości należności głównej 967,- zł.
W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego, w oparciu o m.in. ww. tytuły wykonawcze, dokonał zawiadomieniem z dnia 10 kwietnia 2018 r. zajęcia innej wierzytelności pieniężnej. Dłużnik zajętej wierzytelności - "A" Sp. z o.o. z siedzibą w G., odebrał ww. zawiadomienie w dniu 16 kwietnia 2018 r. Zobowiązanemu odpis ww. zawiadomienia wraz z odpisami tytułów wykonawczych doręczono w dniu 30 kwietnia 2018 r.
Pismem z dnia 7 maja 2018 r. zobowiązany wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie ww. tytułów wykonawczych. Jako podstawę zarzutów wskazano art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 8 u.p.e.a.
Postanowieniem z dnia [...] 2018 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego zawiesił postępowanie egzekucyjne.
Natomiast w dniu [...] 2018 r. organ I instancji wydał postanowienie, którym uznał wniesione przez W.N. zarzuty za nieuzasadnione.
Na powyższe postanowienie W.N. wniósł zażalenie.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia [...] 2018 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego.
Odnosząc się do zarzutu wykonania, wygaśnięcia, nieistnienia, przedawnienia oraz braku wymagalności obowiązku, Dyrektor wskazał, że wyżej opisane tytuły wykonawcze wystawiono na podstawie złożonych przez podatnika deklaracji VAT-7 za czerwiec, lipiec i wrzesień 2017 r., w których wykazano kwoty podatku VAT podlegające wpłacie do urzędu skarbowego w wysokościach odpowiednio: 977,- zł, 1.232,- zł i 967,- zł. Przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego podatnik uregulował jedynie częściowo zaległość za czerwiec 2017 r., w wysokości 427,- zł. Tym samym, tytuł wykonawczy nr [...] obejmował nieuregulowaną część ww. zobowiązania w wysokości 550,- zł. Nieuregulowanie wykazanych w deklaracjach kwot w ustawowych terminach, skutkowało skierowaniem do podatnika upomnień, a w konsekwencji wystawieniem tytułów wykonawczych i wszczęciem postępowania egzekucyjnego. W niniejszej sprawie zobowiązany nie dokonał dobrowolnej wpłaty egzekwowanych zobowiązań, organ nie zaliczył też na ich rzecz nadpłat lub zwrotów podatku, czy też potrąceń, które spowodowałyby zaspokojenie w całości wymienionych w tytułach wykonawczych obowiązków. Zobowiązania nie zostały również umorzone.
Organ wskazał, że zobowiązania podatkowe dochodzone na podstawie ww. tytułów nie uległy przedawnieniu, albowiem termin przedawnienia zobowiązań z tytułu podatku VAT za czerwiec, lipiec i wrzesień 2017 r. upływa w dniu 31 grudnia 2022 r.
W ocenie Dyrektora prawidłowo również w zaskarżonym postanowieniu organ I instancji ocenił zarzut wniesiony w oparciu o art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. W niniejszej sprawie zastosowano środek egzekucyjny w postaci zajęcia innej wierzytelności pieniężnej, a zobowiązany nie wskazał innego majątku, z którego mogłaby być prowadzona skuteczna egzekucja. Ponadto organ egzekucyjny prowadząc postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących wcześniejsze zaległości, dokonywał zajęć rachunków bankowych, które pomimo skuteczności okazały się być nieefektywne. W wyniku zajęcia rachunku bankowego w [...] Bank S.A., dokonanego zawiadomieniem z dnia 29 listopada 2016 r., organ egzekucyjny wyegzekwował jedynie kwotę 430,45 zł w dniu 11 kwietnia 2017 r. W tej sytuacji, zasadnym więc było zastosowanie przez organ innego środka egzekucyjnego, przewidzianego ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który może doprowadzić do wyegzekwowania obowiązków objętych tytułami wykonawczymi. Organ zauważył, że również ten środek nie doprowadził do wyegzekwowania dochodzonych obowiązków, ponieważ kontrahent zobowiązanego poinformował, że nie posiadała żadnych zobowiązań wobec strony. W świetle powyższego zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego jest nieuzasadniony.
Kolejno organ wyjaśnił, że zobowiązany może wystąpić z żądaniem wydania zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych na podstawie u.p.e.a.
Dyrektor wskazał, że wbrew zarzutom strony w sprawie nie doszło do naruszenia art. 57 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2017 poz. 1257 ze zm.). Organ nie dopatrzył się również naruszenia art. 35 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.: Dz.U. z 2018 r. poz. 1314 ze zm., dalej jako "u.p.e.a."), albowiem nie istniał obowiązek do wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania, albowiem z mocy prawa nastąpiło zawieszenie postępowania egzekucyjnego.
Nie zgadzając się z postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, W.N. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o jego uchylenie wraz z postanowieniem je poprzedzającym.
Skarżący podniósł, że organ nie poinformował dłużnika zajętej wierzytelności o fakcie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W jego ocenie zaskarżone postanowienie narusza konstytucyjny porządek prawny przez ignorowanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. w sprawie o sygn. akt SK 31/14. Zdaniem strony organ nie wyjaśnił zarzutu niezgodności z prawem powtórnego naliczania kosztów egzekucyjnych umorzonych postanowieniem z dnia 31 grudnia 2014 r., co skutkowało niedopełnieniem obowiązku informacyjnego. Organ nie odpowiedział na pytanie zadane przez skarżącego, czy przedstawione w zawiadomieniach o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej wysokości należnych kosztów egzekucyjnych zostały obliczone z uwzględnieniem treści wspomnianego wyroku TK.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga W.N. nie jest zasadna.
Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Istota niniejszej sprawy koncentruje się więc wyłącznie na kwestii istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutów dotyczących postępowania egzekucyjnego.
Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty te, zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., zobowiązany może zgłosić do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego. Przesłanki, które stanowią podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 u.p.e.a., zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a.
I tak, zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: (1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; (2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; (3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; (4) błąd co do osoby zobowiązanego; (5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; (6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; (7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; (8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; (9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; (10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27.
Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie wskazanej w art. 33 pkt 1-7, 9, 10, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Zgodnie natomiast z art. 34 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.
Wyjaśnienia wymaga, że w niniejszym stanie faktycznym zbędne było uzyskanie stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów, albowiem w świetle uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2007 r. sygn. akt I FPS 4/06 (publ: ONSAiWSA 2007/5/112), w przypadku tożsamości organu egzekucyjnego i wierzyciela - co miało miejsce w niniejszej sprawie - bezprzedmiotowym jest wydawanie postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów.
Skarżący podnosząc zarzut w oparciu o art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. kwestionuje możliwość powstania, istnienia kosztów egzekucyjnych, skoro dnia 31 grudnia 2014 r. organ wydał postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego.
Zgodnie z art. 59 § 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.
Stosownie do art. 61 u.p.e.a. w razie umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyny określonej w art. 59 § 2 wszczęcie ponownej egzekucji może nastąpić wówczas, gdy zostanie ujawniony majątek lub źródła dochodu zobowiązanego przewyższające kwotę wydatków egzekucyjnych.
Z powyższych przepisów wynika, że w niniejszym przypadku, tj. po umorzeniu postępowania egzekucyjnego organ mógł ponownie wszcząć egzekucję. Oznacza to, że wydanie ww. postanowienia nie skutkowało umorzeniem w całości albo w części obowiązku.
Należy zaznaczyć, że w przypadku wniesienia zarzutu w oparciu o art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., to na zobowiązanym spoczywa ciężar wykazania zaistnienia jednej z przesłanej wskazywanej w tym przepisie. Skarżący powinien przedstawić dowody potwierdzające, że dochodzony od niego obowiązek nie istnieje, ponieważ nigdy nie powstał albo wprawdzie powstał, ale wygasł z określonego powodu.
W niniejszej sprawie skarżący tego nie wykazał. Jak bowiem wyżej wskazano wydanie postępowania o umorzeniu postępowania takiego skutku nie wywierało. Organ trafnie zatem stwierdził, że zarzut ten jest nieuzasadnione.
Organ w uzasadnieniu postanowienia odniósł się także do przesłanek określonych art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., które nie były podnoszone przez stronę w ramach zarzutów a ich analiza wykazała, że wbrew twierdzeniu strony dochodzony obowiązek istnieje. Z akt sprawy wynika, że tytuły wykonawcze o numerach: [...], [...] i [...] wystawiono na podstawie złożonych przez skarżącego deklaracji VAT-7 za czerwiec, lipiec i wrzesień 2017 r., w których podatnik wykazał kwoty podatku od towarów i usług podlegające wpłacie do urzędu skarbowego w wysokościach odpowiednio: 977,- zł, 1.232,- zł i 967,- zł. Przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego została przez podatnika uregulowana część zaległość za czerwiec 2017 r., w wysokości 427,- zł. Wobec powyższego tytuł wykonawczy nr [...] obejmował nieuregulowaną część ww. zobowiązania w wysokości 550,- zł. Nieuregulowanie wykazanych w deklaracjach kwot w ustawowych terminach, skutkowało skierowaniem do skarżącego upomnień, a w konsekwencji wystawieniem tytułów wykonawczych i wszczęcia postępowania egzekucyjnego. W niniejszej sprawie zobowiązany nie dokonał dobrowolnej wpłaty egzekwowanych zobowiązań. Organ nie zaliczył też na ich rzecz nadpłat lub zwrotów podatku, czy też potrąceń, które spowodowałyby zaspokojenie w całości tych obowiązków. Zobowiązania nie zostały również umorzone. Również zobowiązania nie uległy przedawnieniu. Stosownie do treści art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018 r. poz. 800 ze zm.) zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Zgodnie z ww. przepisem termin przedawnienia zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług za czerwiec, lipiec i wrzesień 2017 r. upływa zatem w dniu 31 grudnia 2022 r.
Niezasadny jest również zarzut naruszenia przez organ egzekucyjny art. 35 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem zgłoszenie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 tej ustawy zawiesza postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu, o ile wierzyciel po otrzymaniu zarzutu nie wystąpi z uzasadnionym wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego.
Z powyższego wynika, że wniesienie zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej powoduje z mocy prawa zawieszenie postępowania egzekucyjnego i to do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu.
W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego na tej podstawie następuje zatem ex lege (z mocy prawa), z chwilą wniesienia przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Dlatego też organ nie ma obowiązku wydać postanowienia o zawieszeniu postępowania. Skoro bowiem z mocy prawa następuje zawieszenie postępowania egzekucyjnego, to zbędne jest wydawanie w tym przedmiocie postanowienia (wyrok NSA z dnia 06.04.2017 r. sygn. akt II GSK 5131/16). Zatem skoro organ egzekucyjny nie ma obowiązku wydawania postanowienia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego i jego brak nie stanowi naruszenia przepisów u.p.e.a., nie będzie stanowił ich naruszenia również brak jego doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności w przypadku wydania postanowienia.
Sąd podziela stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 15 maja 2019 r. sygn. akt I SA/Lu 874/18 (dostępne: orzeczenia.nsa.gov.pl), gdzie wskazano, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego w administracji z mocy prawa wywołane wniesieniem przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej wywołuje skutek prawny polegający na tym, że do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu organ egzekucyjny nie może podejmować nowych czynności egzekucyjnych.
Oznacza to, że czynności podjęte przed zawieszeniem pozostają w mocy. Skoro zajęcia dokonano przed wydaniem postanowienia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego, to brak jest podstaw do zawiadamiania dłużnika zajętej wierzytelności o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego.
W myśl art. 89 § 2 u.p.e.a. zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu. Zajęcie to dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia.
Zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie powoduje uchylenia zajęcia i skutków z nim związanych. W szczególności dłużnik nie ma prawa rozporządzania zajętą wierzytelnością. Podkreślenia wymaga, że w stanie niniejszej sprawy mimo dokonania powyższego zajęcia dłużnik zajętej wierzytelności nie przekazał żadnych środków pieniężnych organowi egzekucyjnemu, tym samym okoliczność niedoręczenia dłużnikowi postanowienia o zawieszeniu postepowania egzekucyjnego, nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Biorąc pod uwagę powyższe, prawidłowo organ odniósł się do tej kwestii i uznał za nieuzasadniony zarzut wniesiony w oparciu o art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.
W ocenie Sądu prawidłowo organ ocenił zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a.).
Wskazania wymaga, że w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym obowiązują zasady: prawnego obowiązku prowadzenia egzekucji, zasada racjonalnego działania, zasada stosowania środków egzekucyjnych przewidzianych w ustawie, zasada celowości.
Zgodnie z art. 7 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego.
Zasada ta rządzi wyborem konkretnego środka egzekucyjnego. W przypadku, gdy istnieje możliwość wyboru spośród kilku środków egzekucyjnych prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązku, należy zastosować te, które są najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Należy jednak zaznaczyć, że zastosowanie środka najmniej uciążliwego dla zobowiązanego będzie mogło mieć miejsce jedynie wówczas, gdy w ogóle istnieje wybór w tym zakresie. Co więcej, przy wyborze odpowiedniego środka egzekucyjnego organ powinien się kierować nie tylko jego jak najmniejszą dolegliwością, lecz także efektywnością. Ocena stopnia dolegliwości poszczególnych środków egzekucyjnych należy do organu egzekucyjnego - to on jest bowiem "gospodarzem" postępowania egzekucyjnego. Ponadto środki egzekucyjne mogą zostać zastosowane równocześnie, jeśli tylko cel egzekucji tego wymaga. Przy czym, dokonując wyboru między kilkoma środkami egzekucyjnymi, organ powinien uwzględnić rodzaj środków, jakie ma do dyspozycji, oraz okoliczności faktyczne danej sprawy. Zobowiązany może wskazać inny środek egzekucyjny, o mniejszej w odczuciu strony uciążliwości, zaś organ egzekucyjny nie ma możliwości odstąpienia od prowadzenia egzekucji administracyjnej z jedynego środka egzekucyjnego. Jeśli organ egzekucyjny ma do dyspozycji tylko jeden środek egzekucyjny, to wówczas nie jest on uprawniony, ale wręcz zobowiązany do jego zastosowania (por. m.in. wyrok NSA z dnia 19.01.2010r., sygn. akt II FSK 1339/08, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 11 sierpnia 2010 r., sygn. akt I SA/Bk 247/10). W sytuacji zaś, gdy cel egzekucji tego wymaga, organ egzekucyjny może stosować nawet wszystkie dostępne środki egzekucyjne jednocześnie.
W przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny w trakcie postępowania egzekucyjnego toczącego się do majątku skarżącego, zastosował środek egzekucyjny w postaci zajęcia innej wierzytelności pieniężnej u kontrahenta skarżącego, tj. "A" Sp. z o.o. W ocenie skarżącego zajęcie to ma charakter represyjny i prowadzi do uniemożliwienia spłaty zobowiązań.
Podkreślenia wymaga, że postępowanie egzekucyjne jest następstwem braku dobrowolnego regulowania zobowiązań podatkowych i ma na celu doprowadzenie do wykonania egzekwowanego obowiązku. Skoro ustawodawca na zobowiązanego przerzucił ryzyko ponoszenia kosztów powstałych w toku postępowania egzekucyjnego, to nie można uznać stosowania przymusu egzekucyjnego polegającego na zajęciu wierzytelności pieniężnej, jako rodzaju represji.
Zasygnalizowania wymaga, że w stosunku do podatników, którzy terminowo płacą podatki, brak jest podstaw prawnych do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, zaś nieuiszczaniu podatków pociąga za sobą wyżej wymienione skutki prawne, których nie można traktować jako celowego poniżania zobowiązanego, czy też wyrządzenia szkód w prowadzonej działalności gospodarczej, bowiem służą one wyegzekwowaniu dochodzonych należności. Rezygnacja zaś z dochodzenia należności w drodze postępowania egzekucyjnego naruszałaby konstytucyjną zasadę równości i sprawiedliwości. Stawiałoby to zobowiązanego w uprzywilejowanej pozycji względem płatników rzetelnie wywiązujących się ze swoich ustawowych obowiązków. Zasadą jest terminowe wywiązywanie się z obowiązków podatkowych przez podatników, w konsekwencji nie narażają się oni również na powstawanie kosztów egzekucyjnych. Koszty postępowania egzekucyjnego ponoszą tylko ci podatnicy, którzy uchylają się od obowiązków i swoim zachowaniem doprowadzają do wszczęcia tego postępowania.
W niniejszej sprawie skarżący w trakcie trwającego postępowania, nie wskazał innego majątku, z którego mogłaby być prowadzona skuteczna egzekucja. Ponadto, organ egzekucyjny prowadząc postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących wcześniejsze zaległości, dokonywał zajęć rachunków bankowych, które nie doprowadziły do wyegzekwowania zobowiązań podatkowych. W wyniku zajęcia rachunku bankowego, dokonanego zawiadomieniem z dnia 29 listopada 2016 r., organ egzekucyjny wyegzekwował jedynie kwotę 430,45 zł. W tej sytuacji, zasadnym więc było zastosowanie przez organ innego środka egzekucyjnego, przewidzianego ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zauważyć jednak należy, że również ten środek nie doprowadził do wyegzekwowania dochodzonych przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego obowiązków, ponieważ kontrahent skarżącego poinformował organ, że nie posiada żadnych zobowiązań wobec skarżącego. W świetle powyższego trafnie organy uznały za niezasadny zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.
Niezasadny jest zarzut niedopełnienia przez organ obowiązku informacyjnego. Kwestia prawidłowości naliczenia kosztów egzekucyjnych nie mieści się w zamkniętym katalogu przesłanek stanowiących podstawę zgłoszenia zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 u.p.e.a. zatem zarzut dotyczący tej kwestii pozostaje poza granicami tej sprawy. Zobowiązany może wnioskować do organu o zawiadomienie go o kosztach egzekucyjnych w formie postanowienia w trybie art. 64c § 6a i § 7 u.p.e.a.
Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.). nie stwierdził naruszeń prawa, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego.
Mając na względzie wszystkie przedstawione okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ww. ustawy, oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło