I SA/Gd 996/07

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch po rozpoznaniu w dniu 10 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F. F. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. postanawia: przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie adwokata. Wnioskiem z dnia 26 sierpnia 2008 r., złożonym na formularzu PPF, F. F. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Na wstępie należy wyjaśnić skarżącemu, że prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 4 marca 2008 r. został już zwolniony w niniejszej sprawie od ponoszenia kosztów sądowych i wobec tego nie ma obowiązku ich uiszczania. W konsekwencji złożony przez skarżącego wniosek należy rozpoznać w pozostałym zakresie, tj. ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z brzmieniem art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) – zwanej dalej p.p.s.a. – prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do przepisu art. 246 § 3 p.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Ze względu na to, że, jak wyżej wskazano, prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 4 marca 2008 r. skarżący został już zwolniony w niniejszej sprawie od ponoszenia kosztów sądowych, dokonano oceny zasadności złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie adwokata w oparciu o przesłankę określoną w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W świetle powołanych uregulowań przyznaje się prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, oraz gdy nie pozostaje w stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym, z wyjątkiem ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach złożonego przez wnioskodawcę i przedłożonej wraz z wnioskiem dokumentacji źródłowej (odpisów dowodów zapłaty alimentów, odpisów faktur za zakup leków, odpisów faktur za usługi telekomunikacyjne, odpisów dowodów uiszczenia czynszu, odpisów dowodów zapłaty za abonament telewizji kablowej, odpisu dowodu obrazującego wysokość opłat za wyżywienie, odpisu dowodu obrazującego wysokość opłat za prąd, kopii wyciągów z rachunku bankowego wnioskodawcy) ustalono, że wnioskodawca prowadzi sam gospodarstwo domowe, utrzymując się z emerytury w wysokości 1.894,49 zł, nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, nie jest właścicielem nieruchomości, posiada natomiast zadłużenie w rachunku bankowym (kredyt odnawialny), na którego pokrycie są w pierwszej kolejności księgowane otrzymywane przez niego (przelewem) świadczenia emerytalne. W czerwcu i sierpniu br. na pokrycie zadłużenia w rachunku bankowym wnioskodawcy została przeznaczona cała jego emerytura, a pomimo to saldo tego rachunku nadal pozostało ujemne i wynosiło w dniach księgowania ww. świadczenia odpowiednio – 72,72 zł oraz – 4,15 zł. Wnioskodawca uiszcza alimenty w wysokości 200 zł miesięcznie, opłatę za wyżywienie w stołówce w wysokości 675 zł miesięcznie, ponosi wydatki na leki, które w lipcu br. stanowiły kwotę 275,59 zł, oraz na utrzymanie i eksploatację zajmowanego przez niego mieszkania (o powierzchni 15 m2), na które składają się czynsz (w sierpniu br. uiścił z tego tytułu kwotę 186,64 zł) i opłata za prąd (do 24 września br. winien uiścić z tego tytułu kwotę 126,21 zł). Ponadto wnioskodawca ponosi opłaty za usługi telekomunikacyjne (telefon i telewizja kablowa) w kwocie 148,59 zł miesięcznie. Biorąc pod uwagę ustalone okoliczności faktyczne, w tym w szczególności brak oszczędności i posiadane zadłużenie w rachunku bankowym, jak również wysokość stałych i niezbędnych wydatków, które zostały udokumentowane przez wnioskodawcę, uznano, iż wnioskodawca wykazał, że obecnie nie ma realnych możliwości finansowych poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Z tych względów na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.