I SAB/Gd 2/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 4 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi M.Z. na przewlekłość postępowania Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie zwrotu nadpłaty podatku oddala skargę. W dniu 2 maja 2017 r. M. i M.Z. złożyli do Naczelnika Urzędu Skarbowego zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu za rok 2016. W zeznaniu wykazano nadpłatę w wysokości 3.590 zł. Pismem z dnia 9 listopada 2017 r. M.Z. zarzucił temu organowi zwłokę lub bezczynność w załatwieniu sprawy, tj.nie dokonanie zwrotu nadpłaty podatku za 2016 r. w terminie wskazanym w art. 77 § 1 pkt 5 O.p.. Pismem z dnia 13 grudnia 2017 r. powiadomiono podatnika o załatwieniu sprawy. W dniu 19 stycznia 2018 r. została złożona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na przewlekłość postępowania Naczelnika Urzędu Skarbowego. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o odrzucenie, ewentualnie oddalenie skargi w całości. W uzasadnieniu przypomniano, że w dniu 2 maja 2017 r. małżonkowie M. i M.Z. złożyli do Naczelnika Urzędu Skarbowego drogą elektroniczną zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za rok podatkowy 2016 wraz z załącznikami PIT/B oraz PIT/O. W zeznaniu wykazano przychód podatnika z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, składek zdrowotnych oraz skorzystano z ulgi prorodzinnej na dwójkę małoletnich dzieci państwa Z. W zeznaniu wykazano nadpłatę w wysokości 3.590,00 zł. Do organu podatkowego wpłynęła również informacja o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy PIT-11 z Powiatowego Urzędu Pracy, informacja o dochodach uzyskanych od organu rentowego PIT-11A z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, które dotyczą M.Z. oraz informacja o wypłaconym stypendium, o przychodach z innych źródeł oraz o niektórych dochodach z kapitałów pieniężnych PIT-8C z "A" S.A. w W., która dotyczy osiągniętych przychodów z tytułu odsetek ustawowych od pobranych opłat za prowadzenie rachunku "B" przez M.Z. Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r., o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów ustawy Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Zatem, zdaniem organu w zeznaniu rocznym, oprócz dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej, małżonkowie M. i M.Z. winni wykazać na podstawie otrzymanych informacji wszystkie ww. dochody. W zeznaniu rocznym PIT-36 za rok 2016 nie wykazano przychodu z tytułu osiągniętych odsetek ustawowych od pobranych opłat za prowadzenie rachunku "B". Ponadto w związku z wystąpieniem dochodu w wysokości 34.121,27 zł z pozarolniczej działalności gospodarczej prowadzonej przez M.Z. i niewykazaniem w zeznaniu rocznym z tego tytułu należnych zaliczek na podatek dochodowy wystąpiła konieczność wyjaśnienia także tej kwestii. W związku z powyższym, zeznanie podatkowe złożone do Urzędu Skarbowego zostało uznane za błędne. W dniu 20 lipca 2017 r. pracownik pracownik Urzędu Skarbowego skontaktował się telefonicznie z podatnikiem i poinformował o konieczności złożenia korekty deklaracji PIT-36 za 2016 rok z uwagi na niewykazanie przychodów z informacji PIT 8C z "A" S.A. W trakcie rozmowy poproszono także podatnika o sprawdzenie, czy w trakcie roku podatkowego 2016 nie występowały należne zaliczki z działalności gospodarczej. Z przeprowadzonej z podatnikiem rozmowy telefonicznej została sporządzona adnotacja urzędowa. Podatnik zobowiązał się wyjaśnić błędy w zeznaniu i oddzwonić z informacją zwrotną, jednak nie zrealizował swojego zobowiązania. Nie złożono także korekty zeznania rocznego. W dniu 13 października 2017 r. po raz kolejny skontaktowano się telefonicznie z M.Z. i ponownie poinformowano go o obowiązku złożenia korekty PIT-36 za 2016 rok z uwagi na ww. błędy w zeznaniu. Podatnik zobowiązał się do złożenia korekty. Z przeprowadzonej z podatnikiem rozmowy telefonicznej została sporządzona adnotacja urzędowa. Podatnik ponownie nie zrealizował swojego zobowiązania. Pismem z dnia 9 listopada 2017 r. zatytułowanym "PONAGLENIE" M.Z. zarzucił Naczelnikowi Urzędu Skarbowego zwłokę lub bezczynność w załatwieniu sprawy, tj. nie dokonanie zwrotu nadpłaty podatku wykazanej w zeznaniu rocznym za 2016 rok w terminie wskazanym w art. 77 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Z uwagi na to, że w złożonym piśmie z dnia 9 listopada 2017 r. podatnik potwierdził osiągnięcie przychodu z tytułu odsetek ustawowych od pobranych opłat za prowadzenie rachunku "B" z "A" S.A. i omyłkowe ich nieujęcie w zeznaniu, Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał w dniu 23 listopada 2017 r. korekty z urzędu zeznania podatkowego PIT-36 za 2016 rok uwzględniając osiągnięte przychody z tytułu innych źródeł. Zgodnie bowiem z art. 274 § 1 pkt 1 i § 2 ustawy Ordynacja podatkowa organ podatkowy może dokonać korekty deklaracji (poprzez dokonanie stosownych poprawek lub uzupełnień) w razie stwierdzenia w ramach czynności sprawdzających, że deklaracja złożona przez podatnika zawiera błędy rachunkowe lub inne oczywiste omyłki, bądź że wypełniono ją niezgodnie z ustalonymi wymaganiami, a zmiana wysokości zobowiązania podatkowego, kwoty nadpłaty, kwoty zwrotu podatku lub wysokości straty w wyniku takiej korekty nie przekroczy kwoty 5000zł. W przypadku braku wniesienia przez podatnika sprzeciwu na dokonaną z urzędu korektę urząd niezwłocznie dokonuje zwrotu nadpłaty podatku. M.Z. złożył w ustawowym terminie sprzeciw z dnia 11 grudnia 2017 r. (data wpływu do tut. urzędu 13 grudnia 2017 r.) do dokonanej przez organ korekty z urzędu. Złożenie sprzeciwu na korektę z urzędu zgodnie z art. 274 § 3 ustawy Ordynacja podatkowa anulowało korektę, dokonaną przez organ w dniu 23 listopada 2017 r.. Zatem, w ocenie organu zeznania PIT-36 za 2016 r. złożonego przez państwa Z. w dniu 2 maja 2017 r. nie mógł zostać dokonany z uwagi na to, że zeznanie jest błędne. Mając powyższe na uwadze organ w dniu 29 grudnia 2017 r. wszczął z urzędu wobec M. i M.Z. postępowanie podatkowe w sprawie prawidłowości rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 2016 rok. Planowany jest termin zakończenia postępowania do dnia 2 maja 2018 r.. W dniu 24 stycznia 2018 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego, jako pośrednika w sprawie, wpłynęła skarga M.Z., reprezentowanego przez doradcę podatkowego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku za przewlekłość postępowania Naczelnika Urzędu Skarbowego. Organ wskazując na powyższe okoliczności wskazał, że nie pozostaje w bezczynności. Skarżący M.Z. w skardze do WSA w Gdańsku na przewlekłość Naczelnika Urzędu Skarbowego w sprawie zwrotu nadpłaty podatku wynikającego z rozliczenia rocznego PIT-36 za 2016 rok M. i M.Z. zarzucił naruszenie: 1. art. 77 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. z 2017 r. poz. 201 z późn. zm.) poprzez jego niezastosowanie i nie zwrócenie nadpłaty wynikającej ze złożonego zeznania, mimo upływu terminu określonego w tym przepisie; 2. art. 139 § 1 w związku z art. 77 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej poprzez niezałatwienie sprawy w terminie, tj. niedokonaniu zwrotu nadpłaty wynikającej z złożonego w dniu 2 maja 2017 r. zeznania rocznego PIT-36 za 2016 rok; 3. art. 274 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez sporządzenie korekty zeznania rocznego mimo braku zaistnienia okoliczności wskazanych w tym przepisie; 4. art. 31 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. 1997 nr 78 poz. 483 z późn.zm.) poprzez nieuzasadnione nie dokonanie zwrotu ww. nadpłaty w terminie wynikającym z przepisu prawa oraz zobowiązanie podatnika do złożenia korekty zeznania rocznego i wycofanie ponaglenia założonego do organu drugiej instancji jako warunku do niezwłocznego dokonania zwrotu nadpłaty; 5. art. 178 § 1 w związku z art. 280 Ordynacji podatkowej oraz art. 51 ust. 3 Konstytucji RP w związku z brakiem udostępnienia całości akt sprawy. Ponadto wniesiono o: 1. orzeczenie zasadności stwierdzonej przewlekłości przy procedowaniu przez Naczelnika Urzędu Skarbowego z realizacją dokonania zwrotu nadpłaty, wynikającej z rozliczenia rocznego PIT-36 za 2016 r. i zasądzenie obowiązku jego zwrotu wraz z należnymi odsetkami od następnego dnia, w którym upłynął termin do jego dokonania, 2. zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, w tym kosztów sądowych według norm przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu. Do powyższego wniosku prowadzi analiza przebiegu postępowania, jak i obowiązujących przepisów prawa. Należy przyjąć, że zgodnie z art. 77 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa nadpłata podlega zwrotowi w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia zeznania lub deklaracji, o których mowa w art. 73 § 2 pkt 1-3, z zastrzeżeniem § 2. Jednakże podstawą dokonania zwrotu nadpłaty wynikającej z zeznania podatkowego jest jego prawidłowe złożenie. Z powołanego § 2 cytowanego artykułu wynika natomiast, że w przypadku skorygowania deklaracji: 1) w trybie art. 274 § 1 pkt 1 - nadpłata podlega zwrotowi w terminie 3 miesięcy od dnia upływu terminu do wniesienia sprzeciwu, 2) przez podatnika - nadpłata podlega zwrotowi w terminie 3 miesięcy od dnia jej skorygowania. Z kolei zgodnie z art. 274 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa w razie stwierdzenia, że deklaracja zawiera błędy rachunkowe lub inne oczywiste omyłki bądź, że wypełnioną ją niezgodnie z ustalonymi wymaganiami, organ podatkowy w zależności od charakteru i zakresu uchybień: 1) koryguje deklarację, dokonując stosownych poprawek lub uzupełnień, jeżeli zmiana wysokości zobowiązania podatkowego, kwoty nadpłaty, kwoty do zwrotu podatku albo kwoty nadwyżki podatku do przeniesienia lub wysokość straty w wyniku tej korekty nie przekracza kwoty 5000 zł, 2) zwraca się do składającego deklarację o jej skorygowanie oraz złożenie niezbędnych wyjaśnień, wskazując przyczyny, z powodu których informacje zawarte w deklaracji podaje się w wątpliwość. Z akt sprawy wynika, że M. i M.Z. złożyli zeznanie roczne za rok podatkowy 2016 na formularzu PIT-36. W przedmiotowym zeznaniu została wykazana nadpłata w wysokości 3.590,00 zł. Organ uznał, że w wyniku weryfikacji złożonego zeznania oraz informacji wpływających od płatników ustalono, iż M.Z. nie wykazał wszystkich przychodów. Ponadto w związku z wystąpieniem dochodu w wysokości 34.121,27 zł z pozarolniczej działalności gospodarczej prowadzonej przez M.Z. i niewykazaniem w zeznaniu z tego tytułu należnych zaliczek na podatek dochodowy wystąpiła konieczność wyjaśnienia także tej kwestii. W związku z powyższym zeznanie państwa Z. zostało uznane za nieprawidłowe. Sąd zwraca uwagę, że na tym etapie postępowania Sąd nie może wypowiadać się co do prawidłowości tego wniosku. Z akt sprawy wynika też, że z M.Z. pracownik urzędu kontaktował się dwukrotnie, w dniu 20 lipca 2017 r. oraz w dniu 13 października 2017 r., informując o zaistniałej sytuacji i konieczności złożenia korekty zeznanie rocznego. Za każdym razem podatnik zobowiązywał się do wyjaśnienia sprawy i złożenia korekty, po czym zeznanie nie było przez państwa Z. korygowane. Złożenie korekty zeznania podatkowego jest traktowane przez przepisy prawa na równi z pierwotnym złożeniem prawidłowo wypełnionego zeznania. Należy pamiętać, że wskazany w przepisach trzymiesięczny okres na realizację nadpłaty jest okresem, w którym przepis prawa daje możliwość organowi podatkowemu dokonania czynności sprawdzających koniecznych do oceny, czy zeznanie podatkowe lub jego korekta budzi wątpliwości, czy też może stanowić podstawę dokonania zwrotu nadpłaty z niego wynikającej. Jak wynika z akt, w przedmiotowej sprawie przeprowadzone czynności ujawniły nieprawidłowości, które winny być wyjaśnione, dlatego w terminie 3 miesięcznym organ podatkowy skontaktował się z M.Z. i poinformował o konieczności złożenia korekty. Posiadanie przez organ podatkowy wiedzy i dowodów wskazujących na to, że w roku podatkowym podatnik osiągnął inne dochody, których w zeznaniu nie wykazał nie uprawniało wówczas organu do skorygowania takiego zeznania z urzędu. Dopiero w złożonej przez M.Z. skardze z dnia 9 listopada 2017 r., podatnik potwierdził otrzymanie PIT-8C z "A" SA, potwierdził także, iż żona omyłkowo nie przekazała mu powyższej informacji, zatem nie wykazał przychodu w ww. źródła w zeznaniu rocznym. Potwierdzone przez podatnika dowody dotyczące niewykazania przychodu z ww. tytułu wskazujące wprost, iż deklaracja PIT-36 za 2016 r. złożona przez państwa Z. w dniu 2 maja 2017 r. zawiera oczywiste omyłki spowodowały, że Naczelnik Urzędu Skarbowego, działając na podstawie powołanego wcześniej art. 274 ustawy Ordynacja podatkowa dokonał w dniu 23 listopada 2017 r. korekty z urzędu zeznania M. i M.Z. poprzez ujęcie w jej treści przychodów wynikających z informacji PIT-8C. W piśmie z dnia 11 grudnia 2017 r. M. i M.Z. wnieśli sprzeciw i poinformowali, iż od dłuższego czasu mają przygotowaną własną korektę, jednak złożą ją dopiero po otrzymaniu wypłaty bezspornej części nadpłaty wraz z należnymi odsetkami. W związku ze złożonym sprzeciwem, organ celem prawidłowego rozliczenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r. wszczął w dniu 29 grudnia 2017 r.postępowanie podatkowe. Okoliczność ta powoduje, że organ nie ma podstaw prawnych na obecnym etapie postępowania do zrealizowania oczekiwania zawartego w skardze do Sądu, tj. wypłaty nadpłaty wykazanej w deklaracji z dnia 2 maja 2017 r.. W ocenie Sądu, wskazane w skardze naruszenia proceduralne nie wpływają na wynik sprawy. Dotyczy to nin. braku adnotacji o wykonywanych przez skarżącego telefonów do organu. Podkreślić należy, iż zgodnie z obowiązującymi przepisami adnotacje sporządza się z czynności wykonanych przez organ podatkowy, tj. podjętych przez urząd, które mają znaczenie dla sprawy. Skarżący zarzucił także, iż nie udostępniono pełnomocnikowi podatnika do wglądu pisma przy którym skarżony organ przekazał akta sprawy do organu nadzoru. Z akt sprawy wynika, że pismo "PONAGLENIE" M. i M.Z. z dnia 9 listopada 2017 r., na działanie Naczelnika Urzędu Skarbowego zostało uznane za rozpoczęcie nowej sprawy w trybie skarżącym i taki numer został sprawie przydzielony. Pełnomocnik M.Z. miał natomiast udzielone pełnomocnictwo do wglądu do akt zgromadzonych w toku czynności sprawdzających. W skardze z dnia 18 stycznia 2018 r. skarżący podniósł także, iż pełnomocnikowi podatnika nie okazano również protokołu z zakończonych czynności sprawdzających. Wskazany przez skarżącego ww. art. 172 § 1 dotyczy przede wszystkim postępowań podatkowych i w § 2 ww. artykułu zawarto katalog czynności, których sporządzenie protokołu jest w szczególności wymagalne. Żadna z wymienionych czynności nie zawiera podsumowania/zestawienia wykonanych przez urząd czynności sprawdzających w danej sprawie. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że przedstawione w skardze zarzuty nie uzasadniają wniosku, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w sposób przewlekły prowadzi postępowanie, nie realizuje obowiązku zwrotu nadpłaty wykazanej w deklaracji za 2016 rok w terminie określonym w art. 77 § 1 pkt 5 O.p.. Analiza sekwencji zdarzeń zaistniałych w sprawie wskazuje, że poszczególne działania tego organu wynikały z rezultatów aktywności, bądź jej braku, strony. Wszczęcie postępowania podatkowego uniemożliwia dokonanie zwrotu nadpłaty, dopóki jej wysokość nie zostanie określona decyzją podatkową. W tym zakresie, co wynika z akt sprawy, urząd wystosował do podatników oraz innych podmiotów wezwania do złożenia informacji i dokumentów, co wskazuje, że postępowanie podatkowe toczy się we właściwym tempie. W tej sytuacji Sąd uznał, że brak jest uzasadnionych podstaw faktycznych jak i prawnych, by orzec, że Naczelnik Urzędu Skarbowego działa przewlekle i zobowiązać go do zwrotu nadpłaty podatku, wykazanej w deklaracji rocznej PIT-36 za 2016 r. Mając to na uwadze orzeczono o oddaleniu skargi (art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 4 p.p.s.a.).