I SAB/Gd 3/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędziowie Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Marzena Cybulska, po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2013 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. B. na bezczynność Wójta Gminy w sprawie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości za 2012 rok p o s t a n a w i a 1. umorzyć postępowanie w sprawie; 2. zasądzić od Wójta Gminy na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. R. B. złożył w dniu 9 stycznia 2013 r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym) skargę na bezczynność Wójta Gminy poprzez nie załatwienie sprawy w postępowaniu podatkowym w terminie i wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia w całości wniosku z dnia 21 lutego 2012 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarga ta została poprzedzona złożeniem przez skarżącego ponaglenia przewidzianego w art. 141 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Postanowieniem z dnia 2 stycznia 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wyznaczenia terminu załatwienia sprawy. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w dniu 24 lutego 2012 r. do Wójta Gminy wpłynął wniosek strony o ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2012 rok, za działki nr [...] oraz [...], położone w obrębie K. Do dnia złożenia skargi, organ podatkowy I instancji nie podjął żadnej inicjatywy dowodowej odnośnie opodatkowania działki nr [...], wydając decyzję z dnia 24 października 2012 r. dotyczącą opodatkowania podatkiem od nieruchomości na 2012 rok jedynie działki nr [...]. Skarżący wskazuje, że z zgodnie z art. 139 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa załatwienie sprawy nie wymagającej przeprowadzenia postępowania dowodowego powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, chyba że przepisy ww. ustawy stanowią inaczej. Przyjmując nawet, że sprawa opodatkowania działki nr [...] ma znamiona sprawy szczególnie skomplikowanej, Wójt Gminy powinien ją zakończyć do dnia 24 kwietnia 2012 r. Z kolei zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W niniejszej sprawie takim środkiem zaskarżenia było ponaglenie, o którym mowa w art. 141 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Ten środek został przez skarżącego wykorzystany, o czym świadczy wydanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, będące organem podatkowym wyższego stopnia w stosunku do Wójta Gminy, stosownego postanowienia z dnia 2 stycznia 2013 r. Mimo, że SKO w rzeczonym postanowieniu odmówiło wyznaczenia terminu załatwienia sprawy, to takie stanowisko organu podatkowego II instancji nie zamyka skarżącemu drogi do wniesienia skargi na bezczynność organu podatkowego I instancji. Takie stanowisko prezentuje orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w postanowieniach z dnia 13 grudnia 2012 r., sygn. akt I FSK 1643/12 oraz I FSK 1644/12. Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że na wniosek skarżącego z dnia 21 lutego 2012 r. zostało wszczęte, na podstawie art. 165 § 1 Ordynacji podatkowej, postępowanie podatkowe w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego na rok 2012 działki nr [...] oraz [...]. Obowiązkiem organu podatkowego było więc przeprowadzenie rzeczonego postępowania, które można prowadzić łącznie za wskazane nieruchomości, jak również nie ma przeciwwskazań by prowadzić odrębne postępowania dla poszczególnych nieruchomości. Nie istnieje również w polskim systemie prawnym nakaz, by strona formułowała żądania skierowane do konkretnego organu podatkowego, każde osobnymi pismami, jak również nie istnieje zakaz formułowania dowolnej liczby takich żądań w jednym piśmie. W zaistniałej sytuacji zachowanie organu podatkowego I instancji wskazuje, że wybrał on sobie w sposób dowolny jedno z żądań strony, traktując zupełnie obojętnie żądanie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości na 2012 rok za działkę nr [...]. Gdyby taka sytuacja stała się normą w działaniach organów podatkowych, praktycznie każdy obywatel Rzeczypospolitej Polskiej, kierując kilka żądań w jednym piśmie nie mógłby być pewnym załatwienia tych spraw przez organy podatkowe lub w ogóle przez jakiekolwiek organy administracji publicznej. Opisana wyżej sytuacja, ma więc znamiona bezczynności, gdyż skarżony organ nie załatwił sprawy opodatkowania działki nr [...] w terminie przewidzianym w ustawie, a także nie poinformował skarżącego o niezałatwieniu sprawy w ustawowym terminie, wyznaczając jednocześnie nowy termin załatwienia sprawy, jak również w przypadku gdyby uznał, że postępowanie podatkowe za działkę [...] nie może być z jakiejkolwiek przyczyny prowadzone, winien skorzystać z instytucji "odmowy wszczęcia postępowania", o której mowa w art. 165 Ordynacji podatkowej. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że nie pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy podatku od nieruchomości za przedmiotową nieruchomość na 2012 rok. Podatek od nieruchomości został ustalony stosowną decyzją administracyjną z dnia 2 lutego 2012 r., która nigdy nie została wyeliminowana z obrotu prawnego. Zostało to również wskazane w postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 stycznia 2013 r. Organ natomiast przez niedopatrzenie nie wydał postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Niedopatrzenie to zostało usunięte przez wydanie stosownego postanowienia w dniu 14 stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 161 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej jako "P.p.s.a") sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania: 1) jeżeli skarżący skutecznie cofnie skargę; 2) w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania; 3) gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Natomiast art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) stanowi, że sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Stosownie do art. 3 § 1 P.p.s.a, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, zaś kontrola tej działalności, zgodnie z § 2 pkt 8 tego przepisu obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W myśl art. 149 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Celem i sensem powyższego uregulowania zawartego w art. 149 P.p.s.a., w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność, jest zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie decyzji administracyjnej, czyli polecenie przez sąd organowi załatwienia sprawy administracyjnej bez wskazywania w jaki sposób winno to nastąpić tzn. bez określenia czy organ ma uwzględnić żądanie strony czy mu odmówić, a jedynie polecenie załatwienia sprawy czyli - w większości przypadków - zobowiązanie do wydania decyzji administracyjnej rozstrzygającej sprawę. Z powyższego wynika, że wyrokowanie w sprawie, w której organ podjął decyzję nie jest ani możliwe, ani celowe i to niezależnie od tego, że wydanie decyzji nastąpiło już po wniesieniu skargi. Prawidłowość powyższej tezy potwierdził Naczelny Sądu Administracyjnego, który w uchwale siedmiu sędziów z dnia 26 listopada 2008 r. sygn. akt I OPS 6/08 (publ. ONSAiWSA 2009/4/63) wskazał, że przepis art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a tej ustawy - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Sąd w pełni podziela zaprezentowaną w niej argumentację i tok rozumowania. W niniejszej sprawie przedmiotowa skarga dotyczyła bezczynności Wójta Gminy w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2012 r. dotyczące działki nr [...] zgodnie z wpisem w księdze wieczystej nr [...]. Z akt sprawy wynika, że wójt Gminy decyzją z dnia 2 lutego 2012 r. mającej za przedmiot m. in. działkę nr [...] o pow. [...] m2 ustalił M. G. - jako właścicielowi ww. nieruchomości - wymiar podatku od nieruchomości za 2012 rok w kwocie 2.125 zł. Natomiast postanowieniem z dnia 14 stycznia 2013 r. ww. organ odmówił wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości z wniosku R. B. z dnia 21 lutego 2012 r. W postanowieniu organ wskazał, że nie jest możliwe merytoryczne rozpatrzenie wniosku, ponieważ zostały wystawione decyzje wymiaru podatku od nieruchomości w przedmiotowej sprawie. Ponieważ z wpisu w księdze wieczystej nr [...] dotyczącego działki nr [...] w miejscowości K. wynika, że jedynym właścicielem ww. nieruchomości jest M. G., organ podatkowy uznał, że R. B. nie jest stroną w postępowaniu. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania m. in. wówczas, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe. W ocenie Sądu wydanie przez organ wskazanych wyżej aktów (decyzja z dnia 2 lutego 2012 r. i postanowienie z dnia 14 stycznia 2013 r.), powoduje, że postępowanie sądowe, jako bezprzedmiotowe, podlega umorzeniu. Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie ww. przepisu orzekł jak w sentencji postanowienia O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 201 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyjmując, że na zasądzone koszty składa się wpis sądowy w kwocie 100 zł.