I SAB/Gd 3/16

Dnia 30 marca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Irena Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2016 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.P. na bezczynność Prezydenta Miasta w postępowaniu o umorzenie należności czynszowych p o s t a n a w i a: odrzucić skargę M.P. pismem z dnia 5 czerwca 2014 r. zwrócił się do "A" o umorzenie zaległych opłat czynszowych. W odpowiedzi "A" poinformował skarżącego, że z uwagi na nie zakończenie sprawy sądowej, zaległości z konta sądowego i bieżącego pozostają bez rozpatrzenia. W piśmie z dnia 30 września 2015 r. M.P. zwrócił się do Przewodniczącego Rady Miasta o spowodowanie bezzwłocznego rozpatrzenia wniosku dotyczącego umorzenia należności czynszowych. W odpowiedzi, pismem z dnia 9 listopada 2015 r. poinformowano M.P., że w sprawie zaległości czynszowych toczy się postępowanie sądowe, a po jego zakończeniu rozpatrzenie wniosku dotyczącego pomocy związanej z zaległościami należeć będzie do Dyrektora "A". Pismem z dnia 18 listopada 2015 r. strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie umorzenia należności czynszowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Obowiązkiem sądu przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi jest zbadanie m.in. legitymacji skarżącego, zachowania terminu wniesienia skargi i spełnienia przez nią warunków formalnych, a przede wszystkim ocena dopuszczalności skargi. W tym ostatnim aspekcie chodzi m.in. o to, czy skarga dotyczy przedmiotu objętego właściwością sądu administracyjnego Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zakres kognicji tych sądów został natomiast doprecyzowany przepisami art. 3 § 2 i 3, art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 53, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. Jak stanowi art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Mając na uwadze treść przytoczonych wyżej przepisów stwierdzić należy, że zasadą jest dopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej jedynie wówczas, gdy organy administracyjne realizują zadania administracji publicznej w formach władczych lub stanowiących, a więc w formach właściwych dla działania administracyjnoprawnego. Dodatkowo zaakcentować trzeba, że skarga na bezczynność organu dopuszczalna jest tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia bądź akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia lub uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Nie każda skarga dotycząca bezczynności organu administracji publicznej będzie zatem poddana kognicji sądu administracyjnego. W rozpatrywanej sprawie, poprzez złożenie skargi na bezczynność, skarżący domaga się zobowiązania organu przez Sąd do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia zaległości czynszowych za zajmowany lokal mieszkalny. Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 885 z późn. zm.) należności pieniężne mające charakter cywilnoprawny, przypadające jednostce samorządu terytorialnego lub jej jednostkom podległym, mogą być umarzane albo ich spłata może być odraczana lub rozkładana na raty, na zasadach określonych przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego. Ustawodawca pozostawił zatem organom jednostek samorządu terytorialnego swobodę w zakresie określenia trybu udzielania ulg w spłacie należności o charakterze cywilnoprawnym. Dopuszczalny jest więc zarówno tryb cywilnoprawny jak i tryb administracyjnoprawny. Jeżeli jednak jednostka samorządu terytorialnego przyjmie tryb umorzenia ww. należności w drodze czynności prawnych w rozumieniu prawa cywilnego, to nie mają wówczas zastosowania przepisy dotyczące rozpatrywania wniosków w trybie postępowania administracyjnego. Takie właśnie rozwiązanie zostało przyjęte w rozpoznawanym przypadku. Zasady, sposób i tryb umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłaty należności pieniężnych mających charakter cywilnoprawny, przypadających Gminie Miasta i jednostkom podległym zostały określone w uchwale Rady Miasta z dnia 30 września 2010 r., nr [...]. W myśl § 6 tej Uchwały udzielenie ulgi następuje w formie umowy cywilnoprawnej lub jednostronnego pisemnego oświadczenia woli uprawnionego organu. W związku z tym stwierdzić należy, że w odniesieniu do zaległości czynszowych, których umorzenia domaga się strona, tryb postępowania administracyjnego i załatwienia tego rodzaju spraw w formie decyzji administracyjnej lub innego aktu bądź czynności o charakterze administracyjnym został wyłączony. W konsekwencji Prezydent Miasta nie miał umocowania do podjęcia jakiegokolwiek aktu administracyjnego w przedmiocie umorzenia zaległości czynszowych skarżącego. Tym samym za niedopuszczalne należy uznać wniesienie skargi na bezczynność organu w tym zakresie. Skoro bowiem organ nie ma umocowania do podjęcia jakiegokolwiek aktu administracyjnego w przedmiocie umorzenia zaległości czynszowych skarżącego, to zaskarżona w niniejszej sprawie bezczynność nie mieści się w granicach kognicji sądu administracyjnego. Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że sprawa nie podlega jego kognicji i działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia