I SAB/Gd 3/20

1 POSTANOWIENIE 2 Dnia 15 kwietnia 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Irena Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2020 roku na posiedzeniu niejawnym skargi K.S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Miasta w sprawie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi postanawia: odrzucić skargę K.S. pismem z dnia 12 września 2019 r. złożyła do Burmistrza Miasta (dalej w skrócie zwanego Burmistrzem lub organem pierwszej instancji) wniosek o wszczęcie postępowania sprawdzającego na podstawie art. 272 Ordynacji podatkowej, w sprawie deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W dniu 21 października 2019 r. skarżąca złożyła ponaglenie, albowiem w jej ocenie organ zobowiązany był do wszczęcia postępowania administracyjnego. Postanowieniem z dnia 18 listopada 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że Burmistrz dopuścił się przewlekłego postępowania w sprawie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Postanowieniem z dnia 18 grudnia 2019 r. Burmistrz wszczął postępowanie w sprawie złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Pismem z dnia 11 lutego 2020 r. K.S. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza. W odpowiedzi na skargę Burmistrz wniósł o jej odrzucenie wskazując, że strona przed złożeniem skargi do Sądu nie wyczerpała wewnątrzadministracyjnego toku zaskarżenia tj. nie wniosła ponaglenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325) - zwanej dalej p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia, w myśl art. 52 § 2 p.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Z powyższych uregulowań wynika generalna zasada subsydiarności skargi sądowej. Jej wniesienie do sądu administracyjnego wymaga bowiem uprzedniego uruchomienia środków prawnych dostępnych w administracyjnym toku instancji. W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że strona skarżąca, we wniesionym środku zaskarżenia zamiennie posługuje się pojęciami bezczynności oraz przewlekłości postępowania dla określenia sytuacji, jaka zaistniała w postępowaniu toczącym się przed organem pierwszej instancji. Dokładana analiza treści skargi wskazuje jednak, że strona jest niezadowolona z przedłużającego się postępowania, a zatem, że przedmiotem skargi uczyniła przewlekłość postępowania a nie stan bezczynności. Wskazuje na to choćby zawarte w skardze stwierdzenie, że organ pierwszej instancji od dnia złożenia podania nie rozpoznał złożonego wniosku jak również oznaczenie w skardze przedmiotu zaskarżenia. W przypadku skarg na przewlekłe prowadzenie postępowania podatkowego, wyczerpanie środków zaskarżenia następuje poprzez wniesienie przez stronę ponaglenia przewidzianego w art. 141 § 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem, Na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie lub terminie ustalonym na podstawie art. 140 stronie służy ponaglenie do organu podatkowego wyższego stopnia (pkt 1), dyrektora izby administracji skarbowej, jeżeli sprawa dotyczy rozpatrywania odwołań od decyzji, o których mowa w art. 83 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, wydanych przez naczelnika urzędu celno-skarbowego (pkt 2), Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, jeżeli sprawa nie została załatwiona przez dyrektora izby administracji skarbowej (pkt 3). Skoro przedmiotem skargi jest opieszałość organu w prowadzeniu sprawy to przed wniesieniem skargi do sądu skarżąca winna była skorzystać z wewnątrzadministracyjnego trybu kontroli polegającego na złożeniu ponaglenia do właściwego organu. Taki środek zaskarżenia nie został przez stronę złożony, co na obecnym etapie czyni wniesioną skargę niedopuszczalną. Za wyczerpanie przedsądowego trybu zastrzeżenia nie można bowiem w niniejszej sprawie uznać złożenia przez stronę ponaglenia z dnia 21 października 2019 roku. Trzeba mieć bowiem na uwadze, że złożone przez stronę ponaglenie zmierzało do usunięcia stanu bezczynności organu z uwagi na niepodejmowanie działań w odpowiedzi na złożony przez stronę wniosek o wszczęcie postępowania sprawdzającego. W związku z wydaniem przez Burmistrza postanowienia o wszczęciu postępowania przedmiotowe ponaglenie zostało "skonsumowane". Należy odróżnić stan bezczynności, który istniał do czasu wydania postanowienia o wszczęciu postępowania od stanu przewlekłości postępowania, który jest obecnie przedmiotem skargi wniesionej do Sądu. Z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ (podmiot zobowiązany) mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosowanej czynności. Przez "przewlekłe prowadzenie postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy. Ten rodzaj zwłoki obejmować będzie opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Na obecnym etapie postępowania, skoro strona zarzuca prowadzenie wszczętego postępowania w sposób przewlekły, konieczne było przed wniesieniem skargi do Sądu złożenie stosownego ponaglenia. Złożenie ponaglenia w związku z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności nie jest wystarczające do rozpoznania skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania w sytuacji, gdy stan bezczynności ustał z uwagi na wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 p.p.s.a.) Z sytuacją niedopuszczalności skargi mamy do czynienia m.in. wówczas, gdy strona wniesie skargę do sądu bez wyczerpania środków zaskarżenia. W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie strona skarżąca nie złożyła takiego środka, a zatem nie wyczerpała przedsądowego trybu kontroli działalności organów administracji publicznej, wymaganego przez przepisy prawa. Takie postępowanie nie stanowi o dopełnieniu przez stronę wymogu wskazanego w treści art. 52 § 1 p.p.s.a., istotnego dla skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego, co uzasadnia jej odrzucenie. Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.