I SAB/Gd 4/16
PostanowienieWSA w Gdańsku2016-05-11
Skład orzekający: Ewa Wojtynowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotycząca potrąceń z emerytury podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sprawa dotycząca kwestionowania potrąceń z emerytury nie mieści się w zakresie kognicji sądów administracyjnych, ponieważ kontrola sądów administracyjnych w sprawach ubezpieczeń społecznych ogranicza się do decyzji o świadczeniach w drodze wyjątku, odmowie ich przyznania oraz umorzeniu należności z tytułu składek. W konsekwencji skarga na bezczynność ZUS w tym zakresie jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.Stan faktyczny
Skarżąca H. W. – F. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz bezprawne działania dotyczące potrąceń z jej emerytury. Skarżąca zarzucała przewlekłość postępowania i bezprawne potrącenia, w tym na podstawie nieaktualnych danych osobowych. Sąd wezwał ją do usunięcia braków formalnych, jednak nie uzupełniła skargi, wobec czego skarga została uznana za skargę na bezczynność organu.Rozstrzygnięcie
Odrzucił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 11 maja 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Wojtynowska po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. W. – F. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych postanawia: odrzucić skargę.
Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na:
- "bezprawne działania ZUS wobec (...) emerytury",
- "bezczynność ZUS, następnie na przewlekłość wyjaśniania przez ZUS zaistniałej sytuacji",
- "bezprawne dokonywanie potrąceń także na podstawie nieaktualnych danych osobowych".
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału tut. Sądu z dnia 4 marca 2016 r. wezwano skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi poprzez sprecyzowanie czy jest ona skargą na bezczynność organu czy też na konkretną decyzję/postanowienie, jeśli tak to, do wskazania numeru i daty zaskarżonego aktu lub zaskarżonej czynności w terminie 7 dni pod rygorem przyjęcia, że skarga jest skargą na bezczynność organu.
W zakreślonym terminie strona nie uzupełniła ww. braku, wobec czego Sąd uznał, że skarga stanowi skargę na bezczynność ZUS.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna.
Podstawą merytorycznego rozpoznania skargi jest stwierdzenie, że jej przedmiot podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny. Uznanie, że nie mieści się ona w zakresie kognicji sądów administracyjnych powoduje odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej, co wynika z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej zwanej p.p.s.a.
Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Do właściwości sądów administracyjnych spośród spraw z zakresu ubezpieczenia społecznego (zgodnie z treścią art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych – t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 121 ze zm.) należy jedynie kontrola decyzji w sprawie o świadczenie w drodze wyjątku lub o odmowie przyznania takiego świadczenia oraz decyzji w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kognicja sądu administracyjnego rozciąga się także na bezczynność organu w przedmiocie wydania tego rodzaju decyzji.
Natomiast z treści skargi wynika, że strona kwestionuje i uważa za nielegalne (i zawyżone) potrącanie określonych należności z wypłacanego jej przez ZUS świadczenia emerytalnego.
Uznać zatem należy, że niniejsza sprawa, w ramach której skarżąca w istocie zmierza do wykazania, że z wypłacanego jej świadczenia emerytalnego dokonywane są potrącania niezgodne z prawem, nie ma charakteru żadnej z wymienionych wyżej spraw powierzonych kontroli sądu administracyjnego. Tym samym także bezczynność organu w takim postępowaniu nie podlega kognicji sądu administracyjnego i merytorycznemu rozpoznaniu. W tej sytuacji skarga, jako niedopuszczalna, podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji postanowienia
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło