I SAB/Gd 4/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia WSA Irena Wesołowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 10 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi R.K. na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie wydania decyzji ustalającej wymiar podatku od nieruchomości za 2021 rok oddala skargę. R. K. złożył w dniu 5 maja 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Prezydenta Miasta W., polegającą na niewydaniu decyzji administracyjnej ustalającej wymiar podatku od nieruchomości za 2021 r.. Poprzedził ją wysyłając ponaglenie (wezwanie do usunięcia naruszenia prawa) w dniu 28 kwietnia 2021 r.. W złożonej skardze, jak i w licznych pismach procesowych, skarżący stwierdził, że organ tak po odpowiednim terminie, jak i z pominięciem dokumentów, dopuścił się bezczynności w wydaniu decyzji podatkowej, jak i pomija jego uprawnienia posiadacza samoistnego w stosunku do opodatkowanej nieruchomości. Prezydent Miasta W. wniósł o oddalenie skargi opisując dokonywane w sprawie czynności przez organ i informując, że w dniu 7 lipca 2021 r. została wydana oczekiwana przez stronę decyzja. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy w dotychczasowym przebiegu postępowania prowadzonego przez Prezydenta Miasta W. można było dopatrzyć się jego przewlekłego prowadzenia lub pozostawania w bezczynności. Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art, 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, stosownie do przepisu art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast zgodnie z art. 149 § Ib p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. W przypadku, o którym mowa w § 1, sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Skarżący zarzuca organowi prowadzącemu postępowanie dotyczące podatku od nieruchomości za 2021 r. bezczynność. Na wstępie należy odnotować, że Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów, w dniu 22 czerwca 2020 r. w sprawie o sygn. akt II OPS 5/19 podjął uchwałę następującej treści: "wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". W niniejszej sprawie postępowanie zostało zakończone w pierwszej instancji wydaniem przez Prezydenta Miasta W. decyzji z 7 lipca 2021 r., tj. już po wniesieniu skargi do Sądu. W takiej sytuacji dopuszczalne było merytoryczne odniesienie się przez Sąd do zarzutu kierowanego przez stronę skarżącą wobec organu. Stosownie do treści art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania (można wnieść w każdym czasie po wniesieniu "ponaglenia" do właściwego organu. W świetle powołanego przepisu nie ma znaczenia, czy w ramach ponaglenia kwestionowana jest bezczynność, przewlekłość, czy też i jedno i drugie jednocześnie. Sama okoliczność zakwestionowania przez stronę przed organem jego opieszałości jest wystarczająca do uznania, że warunek dopuszczalności skargi z art. 53 § 2b p.p.s.a. został spełniony. Sąd zaznacza przy tym, że w judykaturze podkreśla się, że strona nie musi nawet oczekiwać na rozpatrzenie ponaglenia przez właściwy organ. O dopuszczalności skargi w świetle art. 53 § 2b p.p.s.a. rozstrzyga samo wniesienie ponaglenia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 września 2018 r., II OSK 1659/18, publ. CBOSA). W niniejszej sprawie ponaglenie zostało wystosowane 28 kwietnia 2021 r.. Przechodząc zatem do istoty sprawy Sąd uznał, że skarga jest bezzasadna. Odnosząc się do zarzutów skargi podkreślenia wymaga, że z bezczynnością lub przewlekłym postępowaniem mamy do czynienia w razie prowadzenia postępowania, które nie zmierza - wbrew zasadzie szybkości i prostoty postępowania - do bezpośredniego załatwienia sprawy. Przewlekłość postępowania występuje, gdy organ działa w sposób nieefektywny a także, gdy jego działanie polega na wykonywaniu wielu czynności w dużym odstępie czasu, względnie wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (np. odwlekanie zakończenia postępowania, pomimo posiadania wystarczającego materiału do rozstrzygnięcia sprawy, bez podania uzasadnionych przyczyn takiego działania), co prowadzi do znacznego przesunięcia w czasie załatwienia sprawy. W celu ustalenia przewlekłości postępowania konieczne jest więc zbadanie, czy czynności organu zmierzają do należytego i szybkiego załatwienia sprawy, w jakich odstępach czasu są one podejmowane oraz czy nie są to czynności pozorne, nieprowadzące w istocie do wydania rozstrzygnięcia. Może o niej również świadczyć opieszałość w wyznaczeniu i przeprowadzeniu czynności procesowych, które są konieczne do załatwienia sprawy, czy też mnożenie czynności dowodowych ponad potrzeby wynikające z istoty sprawy (por. T. Woś, Komentarz do art. 3 ustawy,- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LEX wersja elektroniczna). W postępowaniu podatkowym w sprawie ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2021 Prezydent Miasta W. postanowieniem [...] z dnia 9 lutego 2021 roku wszczął wobec wszystkich współwłaścicieli (J. K., R. K. i T. K.) nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] postępowanie podatkowe w sprawie prawidłowego ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2021. W dniu 18 marca 2021 roku Prezydent Miasta W. wezwał strony postępowania do złożenia ewentualnych nowych dokumentów, mogących mieć wpływ na prawidłowe ustalenie zobowiązania w podatku od nieruchomości. Dodatkowo zapytano R. K. czy posiada urzędowy dokument potwierdzający, iż jest posiadaczem samoistnym udziału należącego do T. K. (decyzja, wyrok sądu, itp.). Dnia 23 marca 2021 roku J. K. w odpowiedzi na wezwanie wskazał, że nie ma żadnych zmian mających wpływ na ustalenie podatku od nieruchomości, a wszystkie dokumenty zostały wcześniej złożone w Urzędzie. Dnia 6 kwietnia 2021 roku R. K. w odpowiedzi na wezwanie wskazał, że nie ma nic do dodania oprócz tego, co przedstawił w wielu pismach, odwołaniach i skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Dnia 8 kwietnia 2021 roku Prezydent Miasta W. postanowieniem włączył do toczącego się postępowania materiały dowodowe wykorzystywane we wcześniejszych postępowaniach podatkowych za lata ubiegłe (postanowienie skutecznie doręczone R. K. w dniu 28 kwietnia 2021 roku) mające wpływ na prawidłowe ustalenie wymiaru podatku. Dnia 9 kwietnia 2021 roku Prezydent Miasta W. postanowieniem poinformował strony o zakończeniu zbierania materiału dowodowego i możliwości wypowiedzenia się w sprawie (postanowienie skutecznie doręczone R. K. w dniu 28 kwietnia 2021 roku). Także dnia 9 kwietnia 2021 roku Prezydent Miasta W. zawiadomieniem poinformował strony o przewidywanym terminie zakończenia postępowania (z uwagi na konieczność zachowania terminów proceduralnych) na dzień 12 maja 2021 roku (postanowienie skutecznie doręczone R. K. w dniu 28 kwietnia 2021 roku). Dnia 30 kwietnia 2021 roku R. K. złożył w Urzędzie wniosek dowodowy, w związku z nieprawidłowym otrzymaniem awiza oraz wniósł o wyłączenie z toczącego się postępowania podatkowego za rok 2021 nieaktualnych dokumentów i włączeniu nowych dokumentów wskazanych przez stronę. Także dnia 30 kwietnia 2021 roku R. K. złożył w Urzędzie ponaglenie w związku z prowadzonym postępowaniem podatkowym za rok 2021 r. (ponaglenie wraz z kopiami akt zostało przekazane do rozpatrzenia Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w G. w dniu 11 maja 2021 roku). Dnia 10 maja 2021 roku Prezydent Miasta W. postanowieniem włączył do prowadzonego postępowania podatkowego dokumenty wskazane przez podatnika, jednakże nie wyraził zgody na wyłączenie z prowadzonej sprawy dokumentów wskazanych przez stronę w piśmie z dnia 30 kwietnia 2021 roku (postanowienie skutecznie doręczone R. K. w dniu 26 maja 2021 roku). Dnia 11 maja 2021 roku Prezydent Miasta W. zawiadomieniem poinformował strony o przewidywanym terminie zakończenia postępowania (z uwagi na konieczność zachowania terminów proceduralnych) na dzień 14 czerwca 2021 roku (zawiadomienie skutecznie doręczone R. K. w dniu 2 czerwca 2021 roku). Dnia 8 czerwca 2021 roku Prezydent Miasta W. postanowieniem poinformował strony o zakończeniu zbierania materiału dowodowego i możliwości wypowiedzenia się w sprawie. Dnia 10 czerwca 2021 roku Prezydent Miasta W. zawiadomieniem poinformował strony o przewidywanym terminie zakończenia postępowania (z uwagi na konieczność zachowania terminów proceduralnych) na dzień 14 lipca 2021 roku. Jak wskazał Prezydent Miasta W., przedłużanie terminu do załatwienia sprawy nie wynikało z bezczynności czy zaniedbania organu podatkowego, ale jest spowodowane późnym (ostatni dzień awiza) odbiorem przesyłek przez R. K. oraz składaniem nowych pism w trakcie toczącego się postępowania wymagających podjęcia nowych czynności i przeprowadzenia analiz. Czynności te miały znaczący wpływ na wydłużenie prowadzonego postępowania, które zakończyło się w dniu 7 lipca 2021 r. wydaniem decyzji podatkowej. W tak zakreślonych ramach w oparciu o akta sprawy, zdaniem Sądu należało uznać, że organ nie pozostawał w bezczynności lub przewlekłości, a podejmowane działania były niezbędne dla toczącego się postępowania. Przy ocenie postępowania organu, należy brać pod uwagę nie tylko szybkość jego działań i ustanowione terminy załatwiania spraw (art. 125 i art. 139 O.p.), co akcentuje skarżący ale również to, że organ ma obowiązek zebrania, a następnie rozważenia całego materiału dowodowego (art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p.). Przedstawione okoliczności odnoszące się do istoty rozstrzygnięcia w sprawie oraz powiązanego z tym szeregu czynności mają istotny wpływ na ocenę trafności zarzutów skargi. Przewlekłość postępowania oznacza bowiem takie działanie organu (opieszałe, niesprawne, nieskuteczne, pozorne), które nie prowadzi do niezwłocznego załatwienia sprawy lub w terminach przewidzianych prawem, jak również nieuzasadnione przedłużanie przez organ terminu załatwienia sprawy. Oprócz tego, o przewlekłości postępowania może świadczyć powstrzymywanie się od podejmowania wyłącznie czynności niezbędnych lub podejmowanie czynności zbędnych przez organ podatkowy, co w konsekwencji może i prowadzić do nieracjonalnego przeczenia terminu załatwienia sprawy. Przedstawione okoliczności usprawiedliwiały ocenę, że w niniejszej sprawie bezczynności organu nie było. Ewentualne przekroczenie terminów określonych w art. 139 § 1 O.p. nie oznaczało automatycznie, iż postępowanie to było prowadzone w sposób przewlekły. Dla oceny, czy wystąpiło takie uchybienie organu decydujące znaczenie i miało to, że podejmowane przez organ podatkowy czynności były istotne dla załatwienia sprawy, a zatem nie były to czynności pozorujące działanie tego organu. W ocenie Sądu, w kontekście przedstawionych okoliczności nie można przyjąć, że organ pozostawał w bezczynności lub przewlekłości, a podejmowane działania były zbędne. Wyjaśnić nadto skarżącemu należy, że w zainicjowanym niniejszą skargą postępowaniu nie może oczekiwać wydania przez organ decyzji o określonej treści. Temu bowiem nie służy złożona przez niego skarga. Jeżeli treść wydanej decyzji zatem nie uzyska jego aprobaty, może jedynie zainicjować ewentualną drogę wniesienia odwołania od decyzji administracyjnej. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, uznając ją za bezzasadną. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art.119 pkt 4 p.p.s.a., a uprawnienie Sądu w tej materii jest niezależne od woli stron (por.wyroki NSA w sprawach III FSK 2430/21, I FSK 1110/20, czy I FSK 1121/20).