I SAB/Gd 5/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Danuta Oleś po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. R. w przedmiocie bezczynności Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego postanawia odrzucić skargę. I SAB/Gd 5/06 UZASADNIENIE Pismem z dnia 16 października 2006 r. pełnomocnik H. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego wskazując w podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zdaniem wnoszącego skargę, organ ten działający jako organ egzekucyjny w postępowaniu prowadzonym przeciwko zobowiązanemu R. R. ([...]) nie podjął czynności wyznaczenia biegłego do dokonania wyceny stanowiących własność skarżącego zajętych ruchomości - maszyn drukarskich. W związku z tym, pełnomocnik skarżącego zarzucił organowi egzekucyjnemu rażące naruszenie art. 41 i art. 42 oraz art. 67b ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) i wniósł o zobowiązanie organu egzekucyjnego do dokonania zaniechanej czynności we wskazanym przez Sąd terminie. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż z uwagi na prawomocne postanowienie organu egzekucyjnego o odmowie wyłączenia zajętych ruchomości spod egzekucji, H. R. wystąpił przeciwko wierzycielowi z powództwem do Sądu Rejonowego i sprawa ta nie została prawomocnie zakończona. W związku z treścią art. 42 i art. 67b cytowanej ustawy w dniu 10 maja 2006 r. skarżący wystąpił do organu egzekucyjnego z w wnioskiem o oszacowanie zajętych ruchomości przez biegłego skarbowego, ale do dnia złożenia skargi czynność wyceny nie została podjęta. Zdaniem skarżącego, bezczynność organu w zakresie wyceny spowodowała, iż nie miał on możliwości skorzystania z przysługującego mu w art. 42 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji alternatywnego uprawnienia w zakresie zdeponowania określonej kwoty pieniędzy w zamian za uzyskanie zwolnienia zajętych przedmiotów. Ograniczenie to jest szczególnie istotne, gdyż jest wysoce prawdopodobne, że wartość wycenionych ruchomości jest znacznie niższa od kwoty zadłużenia zobowiązanego. Stwierdzono, że brak jest podstaw do uznania za słuszne, że skarżący zmuszony jest do "zablokowania" znacznie większych środków finansowych niż w przypadku możliwości wyboru jednej z dwóch ustawowych opcji tylko dlatego, że organ odmawia podjęcia czynności wyceny. Z tych względów skarżący wniósł zażalenie na bezczynność organu egzekucyjnego, jednak organ wyższego stopnia uznał, że brak jest podstaw do uruchomienia działania nadzorczego stosownie do treści art. 37 kodeksu postępowania administracyjnego, a wyczerpanie środków zaskarżenia uprawnia do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Nadto, organ ten stwierdził brak po stronie skarżącego legitymacji do wystąpienia z żądaniem oszacowania zajętych ruchomości. W skardze odwołano się do orzecznictwa oraz obszernie cytowano komentarz do art. 3 § 2 pkt 8 w związku z pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, aby wykazać, że spełnione zostały przesłanki wynikające z tego przwepisu, gdyż czynność, o której mowa w art. 67b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ma charakter władczy i wywołuje skutki prawne. Podjęto też polemikę z twierdzeniem organu o braku legitymacji, powołując się na bardzo pojemne pojęcie strony wynikające z art. 28 k.p.a. i twierdząc, iż skarżący jako właściciel spornych ruchomości ma interes prawny we wnioskowaniu o dokonanie ich wyceny w celu pełnej realizacji uprawnień przewidzianych w art. 42 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Udzielając odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego wniósł o stwierdzenie niedopuszczlności skargi, gdyż skoro organ egzekucyjny odmówił dokonania wyceny to nie można stwierdzić bezczynności tego organu, a merytoryczna polemika ze stanowiskiem podjętym przez organ w toku egzekucji nie podlega ocenie w postępowaniu skargowym toczącym się na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4, gdzie w punktach 1-3 wymienia się decyzje administracyjne i postanowienia, natomiast w punkcie 4 mowa jest o innych niż określone w pkt 1-3 aktach lub czynnościach z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Ponieważ w treści cytowanego przepisu odniesiono się do uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa przyjmuję się, że musi istnieć ścisły związek między przepisem prawa, który określa uprawnienie lub obowiązek, a aktem lub czynnością, która dotyczy takiego uprawnienia lub obowiązku (postanowienie NSA z dnia 16 września 2004 r., sygn. akt OSK 247/04, publ. ONSA 2004/2/30). W skardze przytoczony został pogląd doktryny, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności (T.Woś (w:) T.Woś, H.Knysiak-Molczyk, M.Romańska, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2004, str. 84). Zdaniem Sądu, powołane w skardze przepisy art. 42 i art. 67b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie zawierają ustawowego obowiązku wykonania określonej czynności, a tym bardziej nie precyzują terminu, w którym czynności te winny być wykonane. Z treści art. 42 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, iż w postępowaniu dotyczącym egzekucji należności pieniężnej osoba, która żąda wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego, może wpłacić do depozytu organu egzekucyjnego kwotę, na jaką zostały one oszacowane, albo kwotę równą należności pieniężnej łącznie z kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny uchyli wówczas czynności egzekucyjne odnośnie do rzeczy lub prawa, których żądanie wyłączenia dotyczy, co nie wpływa na dalszy tok postępowania o wyłączenie. Zdaniem Sądu, alternatywne uprawnienie osoby trzeciej wynikające ze wskazanego przepisu ( możliwość wpłaty do depozytu kwoty oszacowania), przysługuje jedynie w sytuacji, gdy nastąpiło już oszacowanie rzeczy ruchomej. W żadnym jednak przypadku, przepis ten nie daje osobie trzeciej uprawnienia domagania się od organu egzekucyjnego wykonania takiego oszacowania. Uprawnienia takiego nie stwarza też art. 67b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przepis ten przewiduje, że o ile dalsze przepisy nie stanowią inaczej, organ egzekucyjny zwraca się do biegłego skarbowego o oszacowanie wartości zajętej ruchomości lub prawa majątkowego. Jest to przepis, w którym ustawodawca zawarł ogólną zasadę dotyczącą prowadzenia egzekucji należności pieniężnych i nie ma racji skarżący wywodząc swoje prawo domagania się powołania biegłego skarbowego. Sąd pragnie jednocześnie wskazać, na przepis art. 99 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który statuuje m.in. obligatoryjną zasadę oszacowania wartości maszyn i innych urządzeń produkcyjnych przez biegłego skarbowego. Z kolei art. 99 § 2 tej ustawy stanowi, iż zobowiązanemu przysługuje w terminie 5 dni od daty zajęcia ruchomości prawo wniesienia do organu egzekucyjnego skargi na oszacowanie dokonane przez poborcę skarbowego. W tym przypadku organ egzekucyjny jest obowiązany wezwać biegłego skarbowego do oszacowania wartości zajętej ruchomości. Analiza wskazanego przepisu pozwala wysnuć wniosek, iż jedynie zobowiązany ma ewentualne uprawnienie, co do wypowiedzenia się w kwestii wartości oszacowania wartości rzeczy ruchomej, natomiast osoba trzecia nie ma możliwości domagania się oszacowania przez biegłego skarbowego, czy do kwestionowania wartości oszacowania. Uprawnienia osób trzecich są w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ściśle określone i nie można ich rozszerzać w drodze analogii. Mając powyższe okoliczności na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż w rozpatrywanej sprawie nie mamy do czynienia z aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a zatem nie zachodzi również przypadek bezczynności organu przewidziany w 3 § 2 pkt 8 tej ustawy i dlatego skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 tej ustawy.