I SAB/Gd 5/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść, Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 maja 2017 r. sprawy ze skargi "A" na bezczynność Burmistrza Miasta w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty z tytułu opłaty rocznej za gospodarowanie odpadami komunalnymi w 2015 roku oddala skargę. Spółdzielnia Mieszkaniowa A w U. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Burmistrza Miasta w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Przedstawiając dotychczasowy przebieg postępowania Spółdzielnia wyjaśniła, że pismem z dnia 27 stycznia 2016 r. zwróciła się do Urzędu Miejskiego o stwierdzenie nadpłaty z tytułu gospodarowania odpadami komunalnymi za 2015 r. w zasobach Spółdzielni w wysokości 22.021,43 zł. Burmistrz Miasta decyzją z dnia 10 marca 2016 r., wydaną na podstawie art. 104 §1 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) oraz art. 6q ust. 3 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1399 ze zm.) nie stwierdził nadpłaty w wysokości 22.021,43 zł z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi pochodzącymi z zasobów Spółdzielni. Zdaniem organu brak jest możliwości zwrotu nadpłaty za miesiące, w których usługa była świadczona. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 30 maja 2016 r. uchyliło rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W ocenie Kolegium organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję naruszył przepisy proceduralne, w tym obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu podatkowym. Organ odwoławczy wyjaśnił ponadto, że w art. 6 q ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach jednoznacznie stwierdzono, że we wszystkich sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej, tymczasem przedmiotowa sprawa została rozpoznana w oparciu o przepisy K.p.a. Kolegium zwróciło także uwagę, że organ I instancji nie wydał postanowienia o wszczęciu postępowania a ponadto nie wyznaczył stronie terminu do wypowiedzenia się na temat zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zgodnie z dyspozycją art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej. Organ odwoławczy wskazał także na wady uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia: brak uzasadnienia prawnego i lakoniczność uzasadnienia faktycznego, skutkujące naruszeniem art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej. Pismem z dnia 25 października 2016 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa A skierowała do Samorządowego Kolegium Odwoławczego ponaglenie na działanie Burmistrza Miasta i wyznaczenie organowi dodatkowego terminu załatwienia sprawy. Spółdzielnia wyjaśniła, że do dnia sporządzenia ponaglenia nie odnotowała ze strony organu I instancji jakiegokolwiek działania, w szczególności nie otrzymała postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego, nie została również powiadomiona o przyczynach niemożności załatwienia sprawy w terminie, zgodnie z treścią art. 140 Ordynacji podatkowej. Decyzją z dnia 14 grudnia 2016 r. Burmistrz Miasta nie stwierdził nadpłaty w wysokości 22.021,43 zł z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi pochodzącymi z zasobów Spółdzielni w 2015 r. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, że w dniu 21 września 2016 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie określenia nadpłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w 2015 r. pochodzącymi z zasobów mieszkaniowych SM A w U. W dniu 3 października 2016 r. poinformowano Spółdzielnię o przysługującym jej prawie zapoznania się zgromadzonym materiałem dowodowym. W dniu 6 października 2016 r. Spółdzielnia, korzystając ze swojego prawa, złożyła korektę deklaracji złożonej w dniu 22 stycznia 2015 r. o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi po zmianie danych, która zmniejszyła wysokość zobowiązania z tytułu przedmiotowej opłaty 2015 r. Od powyższego rozstrzygnięcia strona wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Ustosunkowując się do złożonego w dniu 25 października 2016 r. ponaglenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze pismem z dnia 12 stycznia 2017 r., wobec wydania przez organ I instancji decyzji z dnia 14 grudnia 2016 r., uznało sprawę ponaglenia za zakończoną. Zdaniem Kolegium wydanie przez Burmistrza rozstrzygnięcia powoduje, że organ ten nie pozostaje w zwłoce z załatwieniem sprawy. Spółdzielnia Mieszkaniowa w piśmie z dnia 19 stycznia 2017 r. zwróciła się do Kolegium o wydanie rozstrzygnięcia o rozpoznaniu ponaglenia w prawidłowej formie, jak również o rozpoznanie złożonego ponaglenia. Zdaniem strony z pisma Kolegium nie wynika, czy organ uznał ponaglenie za nieuzasadnione, czy też może było ono uzasadnione w dacie jego złożenia, lecz z uwagi na wydanie rozstrzygnięcia przez Burmistrza stało się bezprzedmiotowe. W skardze na bezczynność Burmistrza Miasta kierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Spółdzielnia Mieszkaniowa A w U. wniosła o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w postępowaniu podatkowym prowadzonym w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty z tytułu opłaty rocznej za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz o stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wniosła także o zasądzenie kosztów postępowania. Uzasadniając skargę Spółdzielnia obszernie opisała dotychczasowy przebieg postępowania podkreślając, że przez bardzo długi czas organ nie podjął jakiegokolwiek działania w celu rozpatrzenia sprawy. Skarżąca wskazała, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania datowane na dzień 21 września 2016 r. otrzymała w okresie pomiędzy złożeniem ponaglenia z dnia 25 października 2016 r. a jego rozpatrzeniem przez Kolegium. Podkreśliła, że nie była informowana o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie i wyznaczeniu nowego terminu jej rozpatrzenia. Zdaniem strony rozpoznane przez Kolegium ponaglenie zawierało uchybienia zarówno w kwestiach formalnych, jak i merytorycznych. Końcowo skarżąca podniosła, że choć postępowanie przed organem I instancji zakończyło się wydaniem przez ten organ decyzji w dniu 14 grudnia 2016 r., to w jej opinii brak jednak podstaw by uznać, że bezczynność w niniejszej sprawie nie wystąpiła. Burmistrz Miasta przy piśmie z dnia 20 lutego 2017 r. przekazał skargę Spółdzielni Mieszkaniowej A w U. wraz z dołączonymi do niej załącznikami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje: Sądy administracyjne w granicach swojej właściwości orzekają m. in.: w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), w szczególności: decyzji administracyjnych, postanowień w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu, innych niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje także bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zgodnie z treścią art. 149 p.p.s.a. uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a Sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1). W przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 (§ 2). Istotą skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. O bezczynności organu administracji możemy mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadząc postępowanie, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, czy też nie podejmuje innej stosownej czynności. Ocena co do bezczynności organu, dokonana być musi na gruncie właściwego dla załatwienia sprawy prawa materialnego, gdyż ono rozstrzyga o legitymacji organu oraz wynikających z przepisów uprawnieniach i obowiązkach. Przy badaniu zasadności skargi na bezczynność organu nie ma znaczenia z jakich powodów określony akt, czy czynność nie zostały dokonane przez organ. Sąd bierze natomiast pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili orzekania. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienia sprawy. W świetle powyższego dla uznania bezczynności organu konieczne jest ustalenie, że był on zobowiązany na podstawie obowiązujących przepisów prawa do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo to nie podejmuje działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi. W orzecznictwie oraz doktrynie przyjmuje się, że sąd powinien skargę na bezczynność organu oddalić, jeżeli stwierdzi, że wbrew twierdzeniom skarżącego organ nie pozostawał w bezczynności w dacie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Uznawszy zaś, że organ był bezczynny w tej dacie, ale przestał nim być, wydając stosowny akt lub podejmując właściwą czynność w trybie autokontroli, sąd powinien uznać, że przestała istnieć sprawa sądowoadministracyjna (rozumiana jako ustalenie, czy istnieje potrzeba zmuszenia organu do podjęcia nakazanych prawem aktów lub czynności), a co za tym idzie - postępowanie to stało się bezprzedmiotowe (por.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lipca 2014 r. sygn. akt II FSK 1779/14, 22 lipca 2014 r. sygn. akt II OSK 378/13, 3 września 2013 r. sygn. akt II OSK 1888/13, uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08). W realiach rozpoznawanej sprawy okolicznością niesporną pozostaje fakt, że wniosek strony skarżącej dotyczył żądania wydania przez Burmistrza Miasta orzeczenia w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za 2015 r. w zasobach Spółdzielni w kwocie 22.021,43 zł. Ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika, że w dniu 14 grudnia 2016 r. Burmistrz Miasta wydał decyzję, w którym nie stwierdził nadpłaty z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Od powyższego rozstrzygnięcia Spółdzielnia odwołała się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W związku z powyższym uznać należy, że pod adresem organu I instancji nie może być skutecznie podniesiony zarzut bezczynności, albowiem postępowanie wszczęte wnioskiem strony z dnia 27 stycznia 2016 r. zakończone zostało wydaniem decyzji, która została przez stronę zakwestionowana. Podkreślić należy, że przy rozpoznawaniu skargi na bezczynność Sąd nie może badać prawidłowości decyzji ani pod względem formalnym ani materialnym, ponieważ wykroczyłby poza granice skargi naruszając art. 134 p.p.s.a. Sąd uprawniony jest jedynie do zbadania, czy zostało podjęte działanie organu, załatwiające tę sprawę. W niniejszej sprawie organ takie działanie podjął. Z tych względów uznając skargę za bezzasadną, Sąd działając na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.