I SAB/Gd 6/21

Dnia 26 lipca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Stępień po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2021 roku na posiedzeniu niejawnym skargi R.K. na bezczynność Prezydenta Miasta polegającą na niewydaniu decyzji administracyjnej uznającej skarżącego za posiadacza samoistnego p o s t a n a w i a: odrzucić skargę R.K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Prezydenta Miasta mającą polegać na niewydaniu decyzji administracyjnej uznającej wnoszącego skargę za posiadacza samoistnego udziału w nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 1 - 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 2a i § 3). Z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach ściśle przez ustawę określonych. Rolą sądu administracyjnego jest więc uprzednie zbadanie każdej z wniesionych skarg pod względem jej dopuszczalności. Dopiero stwierdzenie, że dana sprawa podlega kognicji sądów administracyjnych będzie otwierało drogę do merytorycznej oceny kwestionowanego aktu, czynności, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W kontekście przywołanych przepisów należy uznać, że skarga złożona w niniejszej sprawie dotyczy materii niepodlegającej kontroli sądu administracyjnego. Strona skarżąca domaga się bowiem stwierdzenia, że Prezydent Miasta pozostaje w bezczynności w związku z niewydaniem decyzji w przedmiocie uznania R.K. za samoistnego posiadacza udziału w nieruchomości. Należy mieć na względzie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym, wszczętym na podstawie skargi na bezczynność organu, przedmiotem kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji publicznej, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w przewidzianym przez prawo terminie. Kontrolą sądu administracyjnego może zostać zatem objęty taki stan rzeczy, w którym organ administracji publicznej, z mocy przepisów prawa zobligowany był do podjęcia określonych działań a pomimo nałożonego obowiązku, organ tego nie czyni. Sąd administracyjny nie jest natomiast władny przeprowadzić kontroli działania organu administracji publicznej w sytuacji, w której ten organ nie rozstrzyga określonej sprawy w drodze aktu administracyjnego (np. w drodze decyzji), albowiem jej załatwienie nie leży w jego ustawowych kompetencjach. W kontekście powyższego Sąd pragnie zwrócić uwagę, że żaden przepis prawa nie zobowiązuje Prezydenta Miasta, jako organu administracyjnego, do rozstrzygania w drodze decyzji kwestii związanych z uznaniem określonego podmiotu za posiadacza nieruchomości (samoistnego czy też zależnego). Ustalenie statusu danej osoby, jako posiadacza, jest zagadnieniem cywilnoprawnym, niepodlegającym rozstrzyganiu w drodze decyzji administracyjnej a ewentualne spory w tym przedmiocie załatwiane są przez sądy powszechne. Domagając się więc zbadania kwestii związanych z ustalaniem stanu posiadania, skarżący winien co najwyżej wystąpić ze stosownym środkiem prawnym do właściwego sądu powszechnego, a nie sądu administracyjnego. Sąd administracyjny nie dysponuje bowiem jakimikolwiek narzędziami prawnymi służącymi do rozstrzygnięcia żądania wniesionego przez stronę. Sąd administracyjny nie jest zatem władny kontrolować tego, czy organ pozostaje w bezczynności z wydaniem decyzji odnoszącej się do uznania określonej osoby za posiadacza, skoro kwestia ta w ogóle nie leży w kompetencjach organu administracji publicznej, lecz podlega kognicji sądów powszechnych. Skoro więc skarga nie podlegała właściwości sądu administracyjnego, należało orzec o jej odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.