I SAB/Gd 9/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędzia NSA Alicja Stępień, Protokolant Sekretarz Sądowy Beata Jarecka, po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi ,,A" Sp. z o.o. z siedzibą w G. na bezczynność Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w G. w sprawie w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc marzec 2008 r. p o s t a n a w i a: 1. umorzyć postępowanie; 2. zasądzić od Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w G. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 ( sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. I SAB/Gd 9/09 UZASADNIENIE A Spółka z o.o. z siedzibą w G. nabyła umową z dnia 23lutego 2008 r. zawartą w formie aktu notarialnego nieruchomość położoną w Ż. przy ul. [...], dla której Sąd Rejonowy w K. prowadzi księgę wieczystą nr [...]. W złożonej w dniu 24 czerwca 2008 r. korekcie deklaracji podatkowej dla podatku od towarów i usług VAT-7 za marzec 2008 r. Spółka wykazała nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w kwocie 282.011 zł, w tym do zwrotu na rachunek bankowy wskazany przez podatnika w terminie 60 dni w kwocie 281.600 zł. W dniu 6 sierpnia 2008 r. zostało wszczęte wobec Spółki postępowanie kontrolne dotyczące sprawdzenia prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług, prawidłowości odliczenia wykazanego podatku naliczonego z tytułu zakupu środka trwałego oraz zasadności dokonania zwrotu na rachunek bankowy za miesiąc marzec 2008 r. Kontrola została zakończona podpisaniem protokołu kontroli w dniu 1 września 2008 r. Postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2008 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego przedłużył ustawowy termin dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za marzec 2008 r. do czasu zakończenia postępowania wyjaśniającego. Postanowieniem z dnia 14 listopada 2008 r. organ podatkowy wszczął wobec Spółki postępowanie podatkowe w sprawie prawidłowości rozliczenia z budżetem państwa z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc marzec 2008 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w dniu 17 grudnia 2008 r. wydał postanowienie o niezałatwieniu sprawy we właściwym terminie z uwagi na gromadzenie materiału dowodowego w sprawie, wskazując jednocześnie nowy termin zakończenia sprawy do dnia 10 lutego 2009 r. Następnie, postanowieniem z dnia 5 lutego 2009 r., organ podatkowy zawiadomił stronę o niezałatwieniu sprawy w wyznaczonym terminie z uwagi na gromadzenie materiału dowodowego, wyznaczając jednocześnie nowy termin do dnia 30 kwietnia 2009 r. W dniu 20 marca 2009 r. Spółka złożyła do Dyrektora Izby Skarbowej ponaglenie na działanie organu pierwszej instancji dotyczące nierozliczenia w terminie podatku naliczonego nad należnym za miesiąc marzec 2008 r. oraz niedokonania zwrotu bezpośredniego podatku VAT na rachunek bankowy podatnika. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2009 r. uznał ponaglenie za nieuzasadnione, organ musiał m. im. przeprowadzić kontrolę podatkową, lub wystąpić o dokonanie czynności sprawdzających dotyczących kontrahentów Spółki, o czym każdorazowo informował stronę, podając jednocześnie przyczynę niedotrzymania dotychczasowego terminu oraz wskazując nowy termin zakończenia sprawy. Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2009 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego ponownie zawiadomił Spółkę, że postępowanie podatkowe nie zostanie zakończone w terminie z uwagi na gromadzenie materiału dowodowego w sprawie. Jednocześnie organ podatkowy wyznaczył nowy termin do zakończenia sprawy na dzień 31 lipca 2009 r. Postanowienie to nie zostało podjęte przez stronę. Następnie, postanowieniem z dnia 30 lipca 2009 r., organ podatkowy wyznaczył nowy termin zakończenia sprawy na dzień 30 października 2009 r. z uwagi na dalsze gromadzenie materiału dowodowego. Na skutek wniesienia przez A Spółkę z o.o. ponaglenia Dyrektor Izby Skarbowej wydał w dniu 6 października 2009 r. postanowienie uznające ponaglenie za nieuzasadnione. Organ drugiej instancji, wskazując na treść przepisów art. 139 § 1 i 140 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. z 2005 r. Dz. U. Nr 8, poz. 60 ze zm.) wskazał, że na dzień złożenia ponaglenia Naczelnik Urzędu Skarbowego nie wydał wprawdzie stosownego rozstrzygnięcia w sprawie, jednak nie pozostawał w bezczynności, co zarzuca mu strona. Organ pierwszej instancji czterokrotnie skorzystał z dyspozycji zawartej w art. 139 § 1 i art. 140 § 1 Ordynacji podatkowej, informując stronę o niezałatwieniu sprawy we właściwym terminie, podając przyczyny niedotrzymania terminu (konieczność zgromadzenia materiału dowodowego w sprawie) i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Dyrektor wskazał, że z akt sprawy wynika, iż organ pierwszej instancji w celu zgromadzenia pełnego materiału dowodowego w sprawie, m. in. kilkakrotnie wystąpił do naczelników innych urzędów skarbowych o przeprowadzenie czynności sprawdzających u kontrahentów Spółki. Działania te zmierzają do ustalenia prawidłowości i rzetelności zawieranych przez podatnika transakcji, a tym samym do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie. Za nieuzasadniony uznał również Dyrektor zarzut strony o braku poinformowania Spółki o kolejnym przedłużeniu terminu zakończenia postępowania podatkowego po upływie terminu wyznaczonego do dnia 30 kwietnia 2009 r. Informacja taka została do podatnika wystosowana, jednakże przedmiotowe postanowienie z dnia 24 kwietnia 2009 r. nie zostało przez Spółkę podjęte. Końcowo organ wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego pismem z dnia 14 września 2009 r., działając na podstawie art. 200 Ordynacji podatkowej, zawiadomił Spółkę o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego w zakresie prawidłowości rozliczenia z budżetem państwa z tytułu podatku od towarów i usług za marzec 2008 r. W skardze z dnia 9 listopada 2009 r. (nadanej w urzędzie pocztowym w dniu 10 listopada 2009 r.) A Spółka z o.o. zarzuciła organowi podatkowemu naruszenie art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej i wniosła o zobowiązanie Naczelnika Urzędu Skarbowego do zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za marzec 2008 r. w kwocie 281.600 zł w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżąca Spółka wskazała na trwające ponad 15 miesięcy (do dnia wniesienia skargi) postępowanie w sprawie. Zdaniem skarżącej przeprowadzona w sierpnia 2008 r. kontrola podatkowa nie doprowadziła do stwierdzenia nieprawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług za marzec 2008 r., w związku z czym niezrozumiałe jest kilkukrotne przedłużanie terminu zakończenia postępowania podatkowego a tym samym przedłużanie terminu zwrotu podatku na rachunek bankowy podatnika oraz uzasadnianie przedłużania tego terminu gromadzeniem materiału dowodowego w sprawie. Skarżąca podkreśliła, że przedmiotem transakcji była umowa sprzedaży prawa wieczystego użytkowania nieruchomości w formie aktu notarialnego będącego dokumentem urzędowym, a co za tym idzie weryfikacja zasadności zwrotu podatku VAT nie wymagała żadnego postępowania wyjaśniającego. Naczelnik Urzędu Skarbowego w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi. Dodatkowo wskazał, że decyzją z dnia 30 października 2009 r. określił A Spółce z o.o. w podatku od towarów i usług za marzec 2008 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc w kwocie 411 zł. Od decyzji tej Spółka wniosła odwołanie pismem z dnia 26 listopada 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Celem wprowadzenia do systemu sądowej kontroli administracji skargi na bezczynność organu administracji było wyposażenie jednostki w środek prawny, którego zastosowanie skutecznie przymuszałoby organ do podjęcia żądanego działania. Za optymalną należy uznać sytuację, kiedy dochodzi do wydania aktu lub podjęcia czynności bez konieczności wydania w tym względzie wyroku uwzględniającego skargę. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Zgodnie z § 2 powołanego przepisu postanowienie o umorzeniu postępowania może zapaść na posiedzeniu niejawnym. Postępowanie sądowoadministracyjne staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego toku wystąpią zdarzenia, w których następstwie zakończy się sprawa sądowoadministracyjna, co oznacza, że przed wydaniem wyroku wygaśnie przedmiot zaskarżenia. Stanowisko to ma zastosowanie również w postępowaniu zainicjowanym wniesieniem skargi na bezczynność. Analiza akt wskazuje, iż postępowanie przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego zakończyło się wydaniem decyzji z dnia 30 października 2009 r. Odpis przedmiotowej decyzji doręczono stronie w dniu 13 listopada 2009 r. Natomiast skargę na bezczynność organu strona ekspediowała w dniu 10 listopada 2009 r. Skoro organ w bezczynności nie pozostaje, Sąd nie może zastosować trybu przewidzianego w art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to znaczy w przypadku uznania zasadności skargi zobowiązać organ do wydania w zakreślonym terminie decyzji w sprawie (por. postanowienie WSA w Olsztynie, sygn. akt I SAB/Ol 3/06). Postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie bezczynności staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. W niniejszej sprawie Sąd nie dokonuje oceny zasadności zarzutów dotyczących przewlekłości postępowania lub przesłanek wielokrotnego przedłużania przez organ terminu do wydania decyzji. Uznając, iż postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w postanowieniu. Na mocy art. 208 i art. 209 powołanej wyżej ustawy Sąd orzekł o kosztach postępowania.