I SAB/Gd 9/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Sławomir Kozik po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G.S. o dokonanie wykładni postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 lipca 2016 r., sygn. akt I SAB/Gd 9/16 w sprawie ze skargi J.S. i G.S. na przewlekłe postępowanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania podatkowego za 2013 r. postanawia: odmówić wykładni postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 12 lipca 2016 r. odrzucił skargę J.S. i G.S. na przewlekłe postępowanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie łącznego zobowiązania podatkowego za 2013 r. oraz orzekł o zwrocie małżonkom kwoty 100 zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi. W uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia sąd wskazał m.in., że strona w sprawie nie wyczerpała przysługujących prawem środków zaskarżenia. Przez "wyczerpanie środków zaskarżenia" należy również rozumieć wyczerpanie trybu przewidzianego w art. 141 O.p. Przepis ten stanowi, że na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie lub terminie ustalonym na podstawie art. 140 O.p. stronie służy ponaglenie do organu podatkowego wyższego stopnia. Przed wniesieniem skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania lub bezczynność organu konieczne jest więc - w świetle art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. - uprzednie złożenie ponaglenia, o którym mowa w art. 141 O.p. Sąd również wyjaśnił, że porównanie treści art. 141 § 1 O.p. w związku z art. 13 § 1 pkt 3 i § 3 O.p. oraz art. 221 O.p. z art. 52 § 1, § 3 i § 4 p.p.s.a. nakazuje przyjąć, że zapisy Ordynacji podatkowej nie wyłączają obowiązku poprzedzenia skargi przedsądowym wezwaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, traktowanego jako organ odwoławczy, a jednocześnie organ wyższego stopnia, do usunięcia naruszenia prawa. W rozpatrywanej sprawie takiego przedsądowego trybu wezwana strona nie zachowała, co stanowiło podstawę do odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy, sąd skargę odrzucił i orzekł o zwrocie wpisu sądowego. Pismem z dnia 28 września 2016 r. skarżący wniósł o wyjaśnienie wątpliwości co do treści ww. postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Brak jest podstaw do dokonania wykładni postanowienia. Zgodnie z art. 158 w zw. z art. 166 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 718, dalej jako "p.p.s.a.") sąd, który wydał postanowienie, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. Przedmiotem wykładni może być zarówno sentencja postanowienia, jak i jego uzasadnienie. Uzasadnienie podlegać może wykładni w sytuacji, gdy w wyniku jego wadliwości lub nieprecyzyjnego sformułowania, jego treść budzi wątpliwości co do samego rozstrzygnięcia. Przy użyciu instytucji wykładni niedopuszczalne jest żądanie usunięcia merytorycznych błędów orzeczenia. Wykładnia bowiem nie może prowadzić do nowego rozstrzygnięcia lub uzupełnienia poprzedniego rozstrzygnięcia w zakresie argumentacji faktycznej lub prawnej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2009 r., sygn. akt l OSK 23/08, publ. Lex nr 544893). Zdaniem sądu treść postanowienia nie budzi żadnych wątpliwości i tym samym nie wymaga wykładni. Sformułowania zawarte zarówno w sentencji postanowienia, jak i jego uzasadnieniu, są jednoznaczne i nie wywołują wątpliwości co do ich wpływu na ocenę stwierdzonego stanu faktycznego i prawnego. Rozpoznając wniosek strony o wyjaśnienie wątpliwości co do treści postanowienia z dnia 12 lipca 2016 r. zauważyć należy, że w punkcie pierwszym pisma z dnia 28 września 2016 r. skarżący wniósł o podanie, gdzie skarżący użył wyrażenia, że skarga jest niedopuszczalna - na co wskazywał sąd w uzasadnieniu postanowienia. Odnosząc się do powyższego należy wyjaśnić, że ww. pytanie nie ma związku z wątpliwościami interpretacyjnymi i wydanym rozstrzygnięciem. Wskazywane wątpliwości skarżącego raczej zmierzają do podważenia ustaleń dokonanych przez sąd. W uzasadnieniu postanowienia podano: "Uwzględniając powyższe kryterium (wydanie decyzji przez organ) skarga dotycząca przewlekłości postępowania wbrew twierdzeniu skarżących jest zatem dopuszczalna." Powyższe stwierdzenie wynikało z treści pisma skarżącego z dnia 3 czerwca 2016 r., gdzie strona na stronie drugiej w punkcie 11 wskazała: " W dniu wydania skarżonego postanowienia organ przestał pozostawać w bezczynności. Po tym dniu skarga na bezczynność byłaby niezgodna z prawem i zostałaby odrzucona." Kolejno skarżący wniósł o wyjaśnienie podstawy twierdzeń sądu, że przedmiotem skargi jest niewydanie w ustawowym terminie decyzji, ustalającej łączne zobowiązanie podatkowe – jeżeli sprawa dotyczy sprawy już wydanej decyzji w postępowaniu podatkowym. Również w powyższym zakresie nieuzasadnione są wątpliwości skarżącego, skoro w uzasadnieniu postanowienia wskazano, że przedmiotem rozpatrywanej sprawy jest przewlekłe postępowanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie niewydania w ustawowym terminie decyzji ustalającej łączne zobowiązanie podatkowe. W samej zaś skardze strona w punkcie trzecim pisze, że skargę składa z powodu przewlekłego prowadzenia postępowania przez SKO, jednocześnie wniosła o wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości. Wątpliwości skarżącego wzbudza również celowość przywołania przez sąd spraw określonych w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a p.p.s.a, w sytuacji gdy niniejsza skarga dotyczy sprawy określonej w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. W powyżej kwestii należy wyjaśnić, że wskazane przepisy użyte zostały w celu nakreślenia charakteru instytucji wezwania do usunięcia naruszenia prawa, zatem ich przytoczenie również nie pozostawia wątpliwości interpretacyjnych. Podnoszone przez stronę argumenty odnoszące się do celowości przywołania przez sąd na stronie 4 w akapicie przedostatnim art. 141 § 1 O.p. są niezasadne, albowiem przywołanie powyższego przepisu miało na celu wyjaśnienie skarżącemu, dlaczego uznano, że istnieje konieczność wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. Opisane w punkcie piątym wątpliwości skarżącego, co do tego czy odrzucenie skargi było przemyślanym działaniem sądu, w celu zamknięcia drogi do rozpoznania skargi, pozostaje bez związku z orzeczeniem i rozstrzygnięciem. Jeszcze raz należy podkreślić, że przedmiotem wykładni mogą być jedynie rzeczywiste wątpliwości co do istoty rozstrzygnięcia zawartego w sentencji orzeczenia, a nie udzielanie odpowiedzi na kreowane przez stronę pytania (por. postanowienie NSA z dnia 6 czerwca 2012 r. sygn. akt I FSK 677/11, publ. LEX nr 1333026) Uzasadnienie podlegać może wykładni w sytuacji, gdy w wyniku jego wadliwości lub nieprecyzyjnego sformułowania, jego treść budzi wątpliwości co do samego rozstrzygnięcia, wszystkie zaś wątpliwości zmierzające do zakwestionowania trafności rozstrzygnięcia należy podnosić w trybie zaskarżenia postanowienia, nie zaś wniosku o jego wykładnię. Wskazać należy wreszcie, że wykładnia postanowienia nie może prowadzić do reinterpretacji uzasadnienia, czy jego poszerzenia o inne elementy istotne, bowiem wykracza to poza dyspozycję art. 158 p.p.s.a. W przedmiotowej sprawie nie zachodzi konieczność dokonania wykładni postanowienia, albowiem treść orzeczenia sformułowana jest w sposób jasny i klarowny i nie budzi żadnych wątpliwości co do rozstrzygnięcia. Nie zachodzą więc przesłanki uzasadniające dokonanie wykładni, wskazane w art. 158 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 158 w zw. z art. 166 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.