I SAB/Gd 9/17

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. P. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w sprawie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek postanawia: 1. umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie adwokata. Wnioskiem, złożonym na formularzu PPF w dniu 11 stycznia 2018 r., skarżący T. P. zwrócił się w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W pierwszej kolejności wskazać należy, że rozpoznanie wniosku skarżącego w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zbędne. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w sprawie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek. Przepis zawarty w art. 239 § 1 pkt 1 lit. e) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. – stanowi, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Powyższe oznacza, że skarżący jest w niniejszej sprawie, z uwagi na jej przedmiot, ustawowo zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych i nie ma obowiązku ich uiszczania na żadnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie z art. 249a p.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Z tego względu referendarz sądowy, na podstawie art. 249a p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. Przechodząc do rozpoznania wniosku skarżącego o ustanowienie pełnomocnika, wskazać należy na treść art. 262 p.p.s.a., zgodnie z którym przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie do przepisu art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z brzmieniem art. 246 § 3 p.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. W świetle powołanych uregulowań przyznaje się prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, jeżeli wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, oraz gdy nie pozostaje w stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Z oświadczenia wnioskodawcy o jego stanie rodzinnym, majątku i dochodach, złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, o której mowa w art. 233 § 1 w związku z § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.), oraz przedłożonych dokumentów źródłowych obrazujących wysokość jego dochodów i wydatków wynika, że wnioskodawca uzyskuje dochody z wynagrodzenia za pracę w wysokości 1.761,61 zł netto, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z partnerką, otrzymującą wynagrodzenie w wysokości 2.081 zł netto, z którą mają na utrzymaniu małoletnie dziecko. Zarówno wnioskodawca, jak i jego partnerka, nie są właścicielami żadnych nieruchomości, nie posiadają jakichkolwiek oszczędności, papierów wartościowych i innych praw majątkowych, wierzytelności ani przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł, zamieszkują w mieszkaniu komunalnym o powierzchni 45,09 m2, za które uiszczają czynsz w wysokości 693,39 zł oraz ponoszą opłaty eksploatacyjne (za energię elektryczną, wodę i odprowadzenie ścieków) w średniej wysokości 204,20 zł miesięcznie, nadto ponoszą opłaty za usługi telekomunikacyjne kształtujące na poziomie od 119 zł do 150 zł miesięcznie, zaś wnioskodawca spłaca kredyt, którego rata wynosi 172,14 zł miesięcznie, i wydatkuje na leki kwotę około 280 zł miesięcznie. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem wnioskodawca nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym ani rzecznikiem patentowym. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności faktyczne, w tym w szczególności wysokość dochodów, którymi dysponuje wnioskodawca, przeznaczonych na potrzeby trzyosobowej rodziny, oraz brak jakichkolwiek oszczędności, uznano, iż wnioskodawca wykazał, że nie ma realnych możliwości finansowych poniesienia w niniejszej sprawie kosztów zastępstwa procesowego z wyboru bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Z tych względów na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie 2 sentencji postanowienia.