I SO/Gd 1/11

PostanowienieWSA w Gdańsku2011-10-21

Skład orzekający: Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że jego sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Analiza jego sytuacji materialnej, obejmująca bezrobocie, niskie dochody, wysokie zadłużenie wobec Skarbu Państwa i banku, a także obciążenia związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego i alimentami, potwierdziła trudną sytuację finansową uzasadniającą przyznanie prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący J.M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, jednak skarżący wniósł sprzeciw, przedstawiając dodatkowe dowody swojej trudnej sytuacji materialnej, w tym wysokie zadłużenie. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń po rozpoznaniu w dniu 21 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w zakresie podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do grudnia 2007 r. postanawia: przyznać skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskiem, złożonym na formularzu PPF w dniu 28 czerwca 2011 r. (data stempla pocztowego), J.M. zwrócił się o przyznanie w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach złożonym przez wnioskodawcę jest on bezrobotny od maja 2009 r. bez prawa do zasiłku. Mieszka wraz z matką, której emerytura w kwocie1426 zł brutto jest ich jedynym źródłem utrzymania. Wnioskodawca jest właścicielem nieruchomości położonej w B., która jest obciążona hipotecznie. Wnioskodawca nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Na koszty utrzymania składają się wydatki na prąd, telefon i telewizję w kwocie łącznie 347 zł oraz alimenty na małoletniego syna w kwocie 400 zł. Wnioskodawca posiada także zadłużenie wobec urzędu skarbowego w kwocie 111.014,30 zł. Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2011 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Od powyższego orzeczenia skarżący wniósł sprzeciw podnosząc, że oprócz zadłużenia wobec Skarbu Państwa na kwotę ponad 111.000,00 zł jest także dłużnikiem banku na kwotę 107.785,45 zł, co zostało udokumentowane zaświadczeniem z banku oraz wyciągiem z rachunku bankowego. Ponadto wskazał, że obciążenia hipoteczne nieruchomości położonej w B. wielokrotnie przewyższają jej wartość. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – zwanej dalej "P.p.s.a", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przywołane przepisy regulujące instytucję prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. W ocenie Sądu skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podane przez skarżącego informacje i oświadczenia znajdują oparcie w dokumentach przedłożonych w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego oraz przy sprzeciwie. Z materiału dowodowego wynika, że skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Z zeznania podatkowego za 2010 r. wynika, że dochód skarżącego w tym roku podatkowym wyniósł 5021 zł. Pozostaje on we wspólnym gospodarstwie domowym z matką, która otrzymuje emeryturę w kwocie 1426 zł brutto. Przedłożone faktury za prąd, gaz, telefon i telewizję potwierdzają wysokość ponoszonych przez skarżącego wydatków związanych z utrzymaniem, a także wysokość zasądzonych na rzecz małoletniego syna alimentów. Ponadto wnioskodawca posiada wysokie zadłużenie względem Skarbu Państwa na kwotę 111.014,30 zł (wezwanie do zapłaty k. 33) oraz względem banku na kwotę 107.785,45 zł (zaświadczenie z banku z dnia 15.09.2011 r. k. 50, historia rachunku k. 39). Biorąc pod uwagę powyższe dane, Sąd uznał, iż skarżący wykazał, że obciążenie go obowiązkiem uiszczenia kosztów sądowych spowoduje skutki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Z tych względów Sąd, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło